Theo nghị quyết về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2027, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2027 dự kiến đạt 3.334.338 tỷ đồng. Trong đó, thu nội địa ước đạt 2.949.559 tỷ đồng, chiếm phần lớn tổng nguồn thu.
Đáng chú ý, nguồn thu từ nhà, đất được dự toán ở mức 775.279 tỷ đồng, tương đương khoảng 26,3% tổng thu nội địa và 23,3% tổng thu ngân sách nhà nước. Đây là một trong những nhóm nguồn thu có quy mô lớn nhất trong cơ cấu ngân sách năm tới.
Trong cơ cấu thu từ nhà, đất, tiền sử dụng đất tiếp tục là khoản đóng góp chủ yếu, với dự toán 666.854 tỷ đồng, chiếm khoảng 86% tổng nguồn thu của lĩnh vực này.
Tiếp đến là thu tiền cho thuê đất, thuê mặt nước, dự kiến đạt 101.699 tỷ đồng, tương đương khoảng 13,1%. Như vậy, riêng hai khoản thu này dự kiến mang về 768.553 tỷ đồng, chiếm hơn 99% tổng thu từ nhà, đất.
Các khoản thu còn lại có quy mô khiêm tốn hơn, gồm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 4.186 tỷ đồng; thu tiền cho thuê và bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước 2.536 tỷ đồng; thuế sử dụng đất nông nghiệp 4 tỷ đồng.
Với quy mô dự toán gần 775.280 tỷ đồng, nguồn thu từ nhà, đất lớn hơn dự toán thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh (749.262 tỷ đồng), doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (448.600 tỷ đồng) và doanh nghiệp nhà nước (243.208 tỷ đồng).
So với dự toán năm 2026, tổng thu từ nhà, đất năm 2027 tăng khoảng 40%, cho thấy vai trò ngày càng lớn của nguồn thu này trong cân đối ngân sách.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, trong 10 tháng năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước ước đạt 2.438,9 nghìn tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán cả năm. Trong đó, thu nội địa đạt 2.102,8 nghìn tỷ đồng.
Riêng các khoản thu từ nhà, đất đạt 479.755 tỷ đồng, tương đương 87,1% dự toán năm và chiếm khoảng 19,7% tổng thu ngân sách nhà nước trong 10 tháng.
Tiền sử dụng đất tiếp tục là nguồn đóng góp lớn nhất, với số thu đạt 398.599 tỷ đồng, bằng 84,1% dự toán cả năm. Thu tiền thuê đất, thuê mặt nước đạt 74.908 tỷ đồng.
Như vậy, hai khoản thu từ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất, thuê mặt nước đạt tổng cộng 473.507 tỷ đồng, chiếm khoảng 98,7% tổng nguồn thu từ nhà, đất trong 10 tháng đầu năm.
So với kết quả thực hiện năm 2026, dự toán thu từ nhà, đất năm 2027 được đặt ở mức cao hơn đáng kể. Riêng tiền sử dụng đất dự kiến đạt 666.854 tỷ đồng, cao hơn khoảng 268.255 tỷ đồng so với số thu thực tế trong 10 tháng đầu năm 2026.
Bên cạnh kế hoạch thu, Quốc hội dự toán tổng chi ngân sách nhà nước năm 2027 ở mức hơn 4,07 triệu tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển khoảng 1,75 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 43% tổng chi; chi thường xuyên khoảng 2,06 triệu tỷ đồng.
Mức bội chi ngân sách nhà nước dự kiến hơn 739.590 tỷ đồng, tương đương 4,5% GDP. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước trong năm tới khoảng 1,28 triệu tỷ đồng.
Đối với chính sách tiền lương, Quốc hội bố trí 80.400 tỷ đồng cho cải cách tiền lương năm 2027. Chính phủ được giao sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương để bảo đảm thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng và các chính sách đối với người có công.
Quốc hội yêu cầu Chính phủ phấn đấu tăng thu ngân sách năm 2027 khoảng 9,1% so với năm 2026; quyết liệt triển khai các giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế và mở rộng cơ sở thu, đặc biệt đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và khai thác tài nguyên khoáng sản.
Với riêng nguồn thu từ nhà, đất, việc dự toán tăng mạnh trong năm 2027 đặt ra yêu cầu bảo đảm tiến độ thực hiện các nghĩa vụ tài chính về đất đai, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác nguồn lực đất đai. Đây cũng là nguồn thu có quy mô lớn, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng cân đối ngân sách trung ương và địa phương.