Lào Cai: Từ xúc tiến đầu tư đến mở rộng cơ hội phát triển kinh tế nông nghiệp.

Thu hút đầu tư, bổ sung năng lực sản xuất và chế biến

Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại nông nghiệp tỉnh Lào Cai năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh địa phương tập trung khai thác lợi thế về điều kiện tự nhiên, sản phẩm đặc hữu và vị trí cửa ngõ giao thương với thị trường Trung Quốc. Không chỉ giới thiệu tiềm năng, sự kiện hướng đến kết nối trực tiếp giữa cơ quan quản lý, nhà đầu tư, doanh nghiệp, hợp tác xã và các đối tác thương mại, từng bước hình thành những chuỗi liên kết có khả năng tạo giá trị kinh tế lâu dài.

Một trong những kết quả đáng chú ý là 5 doanh nghiệp, hợp tác xã được trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn đăng ký 346,4 tỷ đồng. Các dự án tập trung vào những lĩnh vực có khả năng khai thác lợi thế nông nghiệp, phát triển chăn nuôi, chế biến nông sản và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh tại địa phương.

Cụ thể, Công ty Cổ phần Đầu tư chăn nuôi công nghệ cao Gia Hưng thực hiện dự án xây dựng trang trại chăn nuôi lợn sinh sản chất lượng cao với tổng vốn đầu tư 196,3 tỷ đồng. Công ty TNHH Việt Cường Phát Yên Bái đầu tư Nhà máy chưng cất tinh dầu quế với 74,5 tỷ đồng; Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu Phúc Long đầu tư Nhà máy sản xuất và xuất khẩu nông sản với 55 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực liên kết sản xuất và chế biến, Hợp tác xã Chè Mường Khương triển khai dự án liên kết hợp tác tiêu thụ, chế biến chè xuất khẩu tại các xã vùng cao biên giới Mường Khương, Pha Long với tổng vốn 13,9 tỷ đồng. Công ty TNHH Hiệp Thành đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp tại xã Bản Liền với tổng vốn 6,7 tỷ đồng.

Các dự án có quy mô và lĩnh vực khác nhau nhưng đều góp phần bổ sung nguồn lực cho hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh tại địa phương. Đáng chú ý, dự án nhà máy tinh dầu quế, nhà máy sản xuất và xuất khẩu nông sản cùng dự án liên kết chế biến chè xuất khẩu cho thấy định hướng thu hút đầu tư không chỉ dừng ở phát triển vùng nguyên liệu mà còn chú trọng nâng cao năng lực chế biến, mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

Cùng với trao quyết định đầu tư, hội nghị còn tạo không gian để các bên tăng cường kết nối, trao đổi và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Đây là cơ sở quan trọng để chuyển những lợi thế về nông sản, dược liệu, cây quế, cây chè và các sản phẩm đặc hữu thành cơ hội sản xuất, kinh doanh cụ thể.

Mở rộng liên kết từ vùng nguyên liệu đến thị trường

Cùng với thu hút đầu tư, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hợp tác xã đã ký kết biên bản ghi nhớ, hợp đồng hợp tác trong phát triển dược liệu giai đoạn 2026–2030; tiêu thụ quế, xây dựng vùng nguyên liệu quế hữu cơ; tiêu thụ kén tằm và phát triển vùng trồng dâu, nuôi tằm bền vững.

Các thỏa thuận tập trung vào những khâu quan trọng của chuỗi giá trị nông nghiệp, từ tổ chức vùng nguyên liệu, hướng dẫn sản xuất, bảo đảm nguồn cung đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Việc doanh nghiệp tham gia liên kết với hợp tác xã, người sản xuất được kỳ vọng góp phần giảm tình trạng sản xuất phân tán, thiếu ổn định đầu ra; đồng thời tạo điều kiện để nông sản đáp ứng tốt hơn yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn thị trường.

Đây cũng là hướng đi cần thiết đối với những sản phẩm có lợi thế của Lào Cai như quế, chè, dược liệu và các sản phẩm nông nghiệp đặc hữu. Khi vùng nguyên liệu được tổ chức bài bản, có doanh nghiệp đồng hành trong thu mua và chế biến, giá trị sản phẩm có thêm cơ hội được nâng lên, đồng thời tạo động lực để người dân duy trì sản xuất theo hướng hàng hóa, bền vững.

Thực tế, Lào Cai hiện có 360 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản; 804 hợp tác xã, 2.801 tổ hợp tác và hơn 1.000 cơ sở chế biến. Toàn tỉnh có 558 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục thu hút nguồn lực xã hội, phát triển sản xuất quy mô lớn và nâng cao năng lực tham gia thị trường của các chủ thể kinh tế nông thôn.

Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp, hợp tác xã và sản phẩm đặc sản mới chỉ là điều kiện ban đầu. Để tạo sức cạnh tranh, nông nghiệp địa phương cần giải quyết đồng bộ những vấn đề về quy mô vùng nguyên liệu, công nghệ chế biến, bảo quản sau thu hoạch, xây dựng thương hiệu và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường trong nước, quốc tế. Vì vậy, việc hình thành các thỏa thuận hợp tác có nội dung cụ thể, gắn trách nhiệm giữa đơn vị sản xuất và doanh nghiệp tiêu thụ có ý nghĩa thiết thực hơn những hoạt động kết nối mang tính ngắn hạn.

Khai thác lợi thế cửa khẩu, hướng tới chuỗi giá trị bền vững

Lợi thế vị trí địa lý tiếp tục là một trong những yếu tố tạo sức hút đầu tư cho nông nghiệp Lào Cai. Nằm trên tuyến kết nối Việt Nam, ASEAN với khu vực Tây Nam Trung Quốc, địa phương có điều kiện phát triển thương mại biên giới, logistics và xuất nhập khẩu nông sản. Hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh cùng các dự án hạ tầng giao thông đang và sẽ triển khai mở thêm cơ hội kết nối vùng nguyên liệu với các trung tâm tiêu thụ, chế biến và thị trường quốc tế.

Tại hội nghị và các hoạt động bên lề, sự tham gia của đoàn đại biểu huyện Hà Khẩu, châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam cùng các đối tác đến từ Trùng Khánh cho thấy sự quan tâm của doanh nghiệp, địa phương phía Trung Quốc đối với khả năng hợp tác thương mại nông nghiệp.

Không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại Quảng trường Trung tâm hội nghị phường Lào Cai, với 88 gian hàng của 68 tổ chức, đơn vị, trong đó có 8 đơn vị ngoài tỉnh. Hơn 400 sản phẩm OCOP và nông sản được giới thiệu, gồm 10 sản phẩm OCOP 5 sao, 45 sản phẩm 4 sao và hơn 200 sản phẩm 3 sao. Hoạt động này góp phần quảng bá sản phẩm, tạo cơ hội để doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận đối tác, tìm kiếm kênh phân phối và mở rộng thị trường.

Định hướng thu hút đầu tư của tỉnh giai đoạn 2026–2030 đặt mục tiêu thu hút 129 dự án trong các lĩnh vực trọng điểm, gồm phát triển vùng nguyên liệu tập trung, nông nghiệp sinh thái và nông nghiệp tuần hoàn; công nghiệp chế biến sâu, công nghệ sau thu hoạch; logistics và thương mại nông sản cửa khẩu; phát triển kinh tế lâm nghiệp đa tầng gắn với du lịch sinh thái.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Lào Cai đã ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất hàng hóa gắn với chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm theo Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND; đồng thời có chính sách khuyến khích phát triển vùng trồng dược liệu, sản xuất giống, chế biến và bảo quản theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND. Đây là những cơ sở quan trọng nhằm khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đầu tư vào các lĩnh vực có lợi thế, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng, tỉnh cam kết tăng cường đối thoại, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo điều kiện để nhà đầu tư khảo sát, triển khai dự án; đồng thời kết nối nhà đầu tư với hợp tác xã và người dân nhằm hình thành các vùng nguyên liệu ổn định.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hiệu quả của hoạt động xúc tiến đầu tư cần được đánh giá bằng những dự án được triển khai, hình thành được vùng nguyên liệu, hợp đồng thu mua thực hiện và thu nhập của người dân được cải thiện; không chỉ dừng lại ở số lượng hội nghị hay biên bản ghi nhớ được ký kết mà phải đi sâu, bám sát điều kiện thực tế của tỉnh và đời sống người dân.

Thông điệp này cũng đặt ra yêu cầu đối với Lào Cai trong giai đoạn tiếp theo: tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, lựa chọn dự án phù hợp với lợi thế địa phương, đồng thời theo sát quá trình triển khai các thỏa thuận hợp tác. Khi doanh nghiệp thực sự đồng hành cùng hợp tác xã và người dân trong tổ chức sản xuất, chế biến và tiêu thụ, hoạt động xúc tiến đầu tư mới có thể chuyển hóa thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và sinh kế bền vững.

Từ những dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư đến các thỏa thuận liên kết vùng nguyên liệu, tiêu thụ nông sản, Lào Cai đang từng bước mở rộng không gian hợp tác cho kinh tế nông nghiệp. Kết quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào khả năng biến cam kết thành dự án cụ thể, biến tiềm năng thành sản phẩm có sức cạnh tranh và đưa lợi ích của chuỗi giá trị đến với người sản xuất.