Mở rộng mô hình kinh tế tập thể do phụ nữ tham gia quản lý
Phát triển kinh tế tập thể là một trong những hướng đi quan trọng nhằm tổ chức lại sản xuất, tăng cường liên kết và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Trong quá trình đó, phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò trong quản lý, điều hành hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác và các mô hình sản xuất, kinh doanh tại địa phương.
Triển khai Đề án “Hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030”, giai đoạn 2023–2025 và 9 tháng năm 2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Phú Thọ đã hỗ trợ thành lập, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của các HTX do phụ nữ tham gia quản lý, điều hành. Qua đó, khuyến khích hội viên phát huy nội lực, mạnh dạn khởi nghiệp, phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và nâng cao thu nhập.
Các cấp Hội đã hỗ trợ thành lập 774 mô hình kinh tế tập thể. Trong đó có 88 HTX, 268 tổ, nhóm phụ nữ liên kết phát triển kinh tế; đồng thời duy trì hoạt động 123 tổ hợp tác và 295 mô hình phát triển kinh tế hộ gia đình.
Những con số này cho thấy mạng lưới mô hình kinh tế có sự tham gia của phụ nữ ngày càng đa dạng, từ tổ chức sản xuất theo nhóm, liên kết hộ gia đình đến thành lập và vận hành HTX. Đây là cơ sở để hội viên chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nguồn lực, phối hợp tiêu thụ sản phẩm và từng bước chuyển từ phương thức sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết có tổ chức.
Đáng chú ý, hoạt động hỗ trợ không chỉ hướng đến các mô hình có khả năng phát triển sản xuất hàng hóa mà còn quan tâm đến những hội viên có hoàn cảnh khó khăn. Trong giai đoạn này, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã hỗ trợ sinh kế cho 14 hội viên thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, khuyết tật và bảo trợ xã hội, với tổng trị giá 107 triệu đồng.
Nguồn hỗ trợ góp phần giúp hội viên có thêm điều kiện phát triển sinh kế, từng bước ổn định cuộc sống và tăng khả năng tự chủ kinh tế. Đây cũng là cách tiếp cận gắn phát triển kinh tế tập thể với mục tiêu an sinh xã hội, tạo cơ hội để phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện của mình.
Nâng chất lượng HTX, xây dựng thương hiệu sản phẩm
Cùng với phát triển số lượng mô hình, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh chú trọng đồng hành với HTX trong nâng cao chất lượng hoạt động, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trọng tâm hỗ trợ tập trung vào hoàn thiện tem, nhãn mác, phát triển sản phẩm OCOP, quảng bá và kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Đây là những khâu có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của HTX. Trong điều kiện thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, nguồn gốc và tính ổn định của sản phẩm, việc đầu tư cho thương hiệu, bao bì và phương thức tiếp cận khách hàng giúp các đơn vị từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh.
Nhiều mô hình kinh tế tập thể do phụ nữ tham gia quản lý đã chủ động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh và tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường. Tiêu biểu có HTX Thịt chua Thanh Sơn, HTX 3Tfarm Cao Phong, HTX rau củ quả sạch Liên Mạnh, HTX nông nghiệp Bản Dao - Thống Nhất...
Sự đa dạng về lĩnh vực hoạt động cho thấy kinh tế tập thể do phụ nữ tham gia quản lý không chỉ giới hạn trong sản xuất nông nghiệp truyền thống mà còn mở rộng sang chế biến, phát triển sản phẩm đặc trưng và tổ chức kinh doanh theo hướng hàng hóa. Khi được hỗ trợ về tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường, các HTX có thêm điều kiện nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm và tăng thu nhập cho thành viên.
Đặc biệt, việc phát triển sản phẩm OCOP và hoàn thiện hệ thống nhận diện hàng hóa giúp các HTX tăng khả năng tiếp cận hệ thống phân phối, từng bước mở rộng tệp khách hàng. Đây cũng là hướng đi để khai thác lợi thế nguyên liệu, sản phẩm đặc trưng của từng địa phương, gắn hoạt động sản xuất với nhu cầu thực tế của thị trường.
Thực tiễn triển khai Đề án cho thấy, hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế tập thể cần được thực hiện đồng bộ từ khâu hình thành ý tưởng, tổ chức sản xuất đến quản trị, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm. Trong đó, vai trò đồng hành của tổ chức Hội có ý nghĩa quan trọng, giúp hội viên tiếp cận chính sách, nguồn lực và các cơ hội liên kết sản xuất, kinh doanh.
Việc hỗ trợ thành lập 88 HTX cùng hàng trăm tổ, nhóm liên kết và mô hình kinh tế hộ gia đình đã tạo thêm không gian để phụ nữ phát huy năng lực quản lý, điều hành và tham gia sâu hơn vào hoạt động kinh tế tại cơ sở. Qua các mô hình, hội viên có điều kiện liên kết nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao kỹ năng sản xuất và từng bước hình thành tư duy kinh doanh theo nhu cầu thị trường.
Tuy nhiên, để các mô hình phát triển ổn định, vấn đề đặt ra không chỉ là thành lập mới mà còn phải nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm, khả năng tiếp cận vốn và tính bền vững của các mối liên kết tiêu thụ. Đối với HTX do phụ nữ tham gia quản lý, việc tăng cường kiến thức kinh doanh, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng phương án sản xuất phù hợp sẽ góp phần nâng cao khả năng thích ứng trước biến động thị trường.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục triển khai Đề án đến năm 2030 cần gắn hỗ trợ thành lập HTX với củng cố hoạt động thực chất, phát triển chuỗi liên kết và mở rộng thị trường. Cùng với đó, cần quan tâm hơn đến các mô hình tạo việc làm cho lao động nữ, hỗ trợ phụ nữ yếu thế có cơ hội tham gia sản xuất, kinh doanh và từng bước tự chủ về kinh tế.
Từ những mô hình kinh tế hộ gia đình, tổ hợp tác đến các HTX hoạt động theo hướng hàng hóa, phụ nữ Phú Thọ đang từng bước khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế tập thể. Khi được tiếp sức bằng chính sách phù hợp, năng lực quản trị và sự kết nối thị trường, các mô hình không chỉ tạo sinh kế cho hội viên mà còn góp phần khai thác nguồn lực tại chỗ, thúc đẩy kinh tế nông thôn và phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.