Còn 2,5 triệu mã số thuế chưa được làm sạch, Bộ Tài chính lên kế hoạch xử lý
Ngành thuế đã làm sạch 777.000 mã số thuế, nhưng còn 2,5 triệu mã doanh nghiệp, hộ kinh doanh ngừng hoạt động cần rà soát, xử lý trước năm 2028.
Tại phiên chất vấn Quốc hội ngày 12/11, đại biểu Hoàng Ngọc Định (Đoàn Tuyên Quang) dẫn số liệu của Cục Thuế cho biết hiện còn hơn 2,5 triệu mã số thuế cần rà soát, chuẩn hóa dữ liệu. Trong số này, có những doanh nghiệp đã không hoạt động tại địa chỉ đăng ký hàng chục năm nhưng vẫn tồn tại trên hệ thống quản lý thuế. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Tài chính làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý cũng như giải pháp xử lý tình trạng tồn đọng kéo dài.
Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định việc làm sạch mã số thuế đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký là yêu cầu bắt buộc. Công việc này không chỉ nhằm chuẩn hóa dữ liệu quản lý mà còn góp phần ngăn chặn tình trạng lợi dụng mã số thuế của các đơn vị không còn hoạt động để trốn thuế, trục lợi hoặc kinh doanh bất hợp pháp.
Theo số liệu của Cục Thuế, từ đầu năm đến nay, ngành thuế đã rà soát, làm sạch khoảng 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, hiện vẫn còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế thuộc trạng thái 03 và 06 cần tiếp tục xử lý. Trong đó, trạng thái 03 áp dụng với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động; còn trạng thái 06 là các trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá đây là khối lượng công việc lớn, cần được xử lý trước kỳ đánh giá của Diễn đàn Toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), dự kiến vào quý II/2028.
Chưa làm sạch mã số thuế, môi trường đầu tư có thể bị ảnh hưởng
Theo Bộ trưởng, việc chưa hoàn tất làm sạch dữ liệu mã số thuế là một trong những nguyên nhân khiến Việt Nam bị đưa vào danh sách theo dõi về hợp tác thuế. Kết quả đánh giá sắp tới sẽ quyết định Việt Nam có được đưa ra khỏi danh sách này hay tiếp tục bị xếp vào nhóm không hợp tác về thuế. Điều này có thể ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và sự phát triển kinh tế.
Để giải quyết lượng mã số thuế tồn đọng, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất cơ chế xử lý các nghĩa vụ tài chính đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, đặc biệt là những trường hợp dừng hoạt động từ 5 năm trước trở về trước.
Các khoản tồn đọng chủ yếu gồm thuế môn bài, tiền phạt và tiền chậm nộp. Dù thuế môn bài đã được bãi bỏ từ ngày 1/1/2026, nghĩa vụ tài chính phát sinh từ những năm trước vẫn còn tồn tại, gây vướng mắc cho quá trình chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Bộ trưởng cho biết sau khi xử lý các nghĩa vụ tài chính, cơ quan quản lý sẽ tiến hành đóng những mã số thuế không còn hoạt động. Đây được xem là bước quan trọng để làm sạch dữ liệu, hạn chế việc các mã số thuế không còn được sử dụng tiếp tục bị lợi dụng cho những hoạt động vi phạm pháp luật.
Việc tháo gỡ các khoản nghĩa vụ tài chính tồn đọng được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động hoàn tất các thủ tục rút khỏi thị trường. Khi những vướng mắc liên quan đến thuế, tiền phạt và tiền chậm nộp được xử lý theo cơ chế phù hợp, quá trình chấm dứt hiệu lực mã số thuế có thể được rút ngắn, hạn chế tình trạng hồ sơ kéo dài do các nghĩa vụ phát sinh từ nhiều năm trước chưa được giải quyết. Điều này cũng giúp cơ quan thuế làm sạch dữ liệu, khép lại tình trạng tồn tại của các mã số thuế không còn hoạt động.
Bên cạnh yêu cầu làm sạch mã số thuế của các doanh nghiệp ngừng hoạt động, vấn đề sai lệch dữ liệu khiến người dân, doanh nghiệp bị treo hoặc khóa mã số thuế tự động cũng được đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (Đoàn Tây Ninh) nêu tại phiên chất vấn.
Theo phản ánh của cử tri, dữ liệu giữa cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ sở dữ liệu quốc gia có thời điểm chưa đồng bộ. Tình trạng này khiến một số người dân, doanh nghiệp không thể kê khai, nộp thuế hoặc thực hiện giao dịch điện tử. Dù sai lệch có thể phát sinh từ khâu cập nhật thông tin, người nộp thuế vẫn phải mất thời gian giải trình và chịu thêm chi phí.
Đại biểu cũng đề cập tình trạng thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế kéo dài, ảnh hưởng đến việc xuất cảnh của một số chủ doanh nghiệp, đồng thời đề nghị Bộ trưởng làm rõ giải pháp tháo gỡ.
Thừa nhận những bất cập trong quá trình chuyển đổi hệ thống, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhận trách nhiệm về việc một số người dân, doanh nghiệp nhận được thông báo sai. Ông cho biết cơ quan thuế đã tiến hành kiểm tra, rà soát lại các trường hợp có phản ánh.
Thời gian tới, ngành thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thu thập dữ liệu đa chiều và kết nối thông tin giữa các cơ quan, trong đó có dữ liệu trên VNeID. Việc đối chiếu dữ liệu với cơ quan công an và các đơn vị liên quan được kỳ vọng giúp hồ sơ, thủ tục thuế của người dân, doanh nghiệp chính xác, thống nhất hơn.