Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026 chiều 18/11 ở Thâm Quyến, Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ba chuyển dịch lớn tác động đến hoạt động của doanh nghiệp toàn cầu, theo TTXVN.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, vách đây đúng 40 năm, Việt Nam bắt đầu công cuộc Đổi mới. Quyết định có ý nghĩa lịch sử này đã thay đổi vận mệnh phát triển của đất nước, giúp tạo nên một nền kinh tế năng động, hội nhập sâu rộng và nâng cao chất lượng cuộc sống tất cả người dân. Bài học lớn rút ra từ quá trình này là: Đổi mới tạo ra động lực phát triển, mở cửa mang đến những cơ hội mới và hội nhập giúp chúng ta cùng lớn mạnh. Mỗi bước chuyển mình để Việt Nam tiến gần hơn cùng thế giới cũng là một bước chúng tôi đổi mới chính mình.
Những thành tựu đó bắt nguồn từ sự đổi mới sâu sắc về tư duy phát triển và thể chế kinh tế: Chuyển từ cơ chế tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; từ khép kín sang mở cửa, hội nhập quốc tế; phát huy vai trò của mọi thành phần kinh tế, khơi dậy tinh thần kinh doanh và sức sáng tạo của doanh nghiệp và người dân. Việt Nam kiên trì giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, gắn tăng trưởng với tiến bộ, công bằng xã hội, đồng thời chủ động thu hút đầu tư, tiếp nhận công nghệ và tri thức quốc tế.
Đặc biệt, công cuộc Đổi mới của Việt Nam đã tìm thấy sự cộng hưởng sâu sắc với tầm nhìn của APEC và sự đồng hành của Diễn đàn. Gia nhập APEC năm 1998 là một lựa chọn chiến lược, mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia và hội nhập sâu hơn vào các dòng chảy thương mại, đầu tư và công nghệ của khu vực, thúc đẩy cải cách thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Từ vị thế của một nền kinh tế đi sau trên hành trình hội nhập, Việt Nam đã trở thành một đối tác tích cực, có trách nhiệm, cùng các thành viên kiến tạo những khuôn khổ hợp tác và định hình tương lai phát triển của khu vực. Hai lần đăng cai APEC vào năm 2006 và 2017, cùng với những đóng góp tích cực vào thúc đẩy liên kết kinh tế toàn khu vực và xây dựng tầm nhìn dài hạn của Diễn đàn, là những dấu ấn quan trọng trên hành trình đó.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thế giới đang chứng kiến nhiều cuộc khủng hoảng diễn ra đồng thời, liên tục làm suy yếu sức chống chịu của nền kinh tế, xói mòn lòng tin giữa các quốc gia. Trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh, tác động sâu rộng đến kinh tế và đời sống. Trong khi đó, mô hình tăng trưởng truyền thống dần chạm giới hạn, còn bất bình đẳng gia tăng làm suy giảm niềm tin vào các thiết chế công và định chế quốc tế.
Những chuyển dịch này đang tác động sâu sắc đến hoạt động của doanh nghiệp trên toàn thế giới. Hiệu quả và chi phí không còn là những tiêu chí duy nhất mà khả năng thích ứng, sức chống chịu, độ tin cậy, năng lực đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh chiến lược. Thành công của doanh nghiệp vì thế không chỉ được đo bằng quy mô và lợi nhuận, mà gắn với sự tiên phong về công nghệ, chất lượng tăng trưởng, trách nhiệm xã hội và khả năng tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng.
Chính lúc này, APEC càng có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai phát triển của châu Á - Thái Bình Dương. Diễn đàn có thế mạnh đặc biệt để góp phần giải quyết những vấn đề của thời đại - là nơi hội tụ các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, thị trường năng động, mạng lưới sản xuất sâu rộng và cộng đồng doanh nghiệp giàu khát vọng. Sự đa dạng về nguồn lực, tính linh hoạt, nguyên tắc đồng thuận và tự nguyện, không gian đối thoại cởi mở giúp APEC phát huy vai trò "vườn ươm ý tưởng" cho những sáng kiến toàn cầu và tạo dư địa để các nền kinh tế hợp tác, bổ trợ lẫn nhau. Trên nền tảng đó, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, APEC cần thúc đẩy các định hướng chiến lược sau:
Thứ nhất, tiên phong trong thúc đẩy môi trường thương mại và đầu tư rộng mở, tạo xung lực mới cho hội nhập và liên kết kinh tế. APEC cần đẩy mạnh cải cách Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), thúc đẩy hiện thực hoá Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương, không ngừng củng cố và mở rộng mạng lưới kết nối khu vực. Mục tiêu cao nhất là bảo đảm sự vận hành liền mạch của các chuỗi cung ứng chiến lược, nâng cao sức chống chịu, năng lực thích ứng và tự cường của mỗi nền kinh tế và cả khu vực.
Thứ hai, kiến tạo động lực tăng trưởng mới và khai mở những không gian phát triển mới. Khi mô hình tăng trưởng dựa trên thâm dụng tài nguyên và lao động đã tới hạn, thì chìa khoá cho phát triển bền vững là sự bứt phá về năng suất của nền kinh tế. APEC cần là vườn ươm, là môi trường thử nghiệm hoàn hảo cho các khuôn khổ quản trị công nghệ và trí tuệ nhân tạo, các mô hình tăng trưởng lấy công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực, các ý tưởng đột phá để nâng cao năng suất lao động, cải thiện môi trường kinh doanh. Đồng thời, thúc đẩy những mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế bạc, kinh tế chăm sóc, kinh tế tầm thấp, kinh tế 24/7 nhằm tận dụng mọi dư địa tăng trưởng của khu vực.
Thứ ba, lấy sự phồn vinh của người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm của hợp tác. Không chỉ tập trung vào thương mại và đầu tư, thành công của APEC còn được đánh giá bằng năng lực tự cường, khả năng bứt phá của nhóm yếu thế trong xã hội và việc bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận cơ hội và thụ hưởng thành quả từ tăng trưởng kinh tế. APEC cần đầu tư mạnh mẽ cho nguồn nhân lực, tái đào tạo kỹ năng cho người lao động để thích ứng với nền kinh tế số, bảo đảm môi trường phát triển thuận lợi cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mô hình tăng trưởng của châu Á - Thái Bình Dương chỉ thực sự bền vững khi các chính sách kinh tế vĩ mô được chuyển hoá thành sinh kế vững chắc cho người dân.
Và hơn cả, APEC cần là kênh đối thoại chiến lược, cởi mở, xây dựng, là nhịp cầu để các bên hoá giải bất đồng, giảm thiểu căng thẳng và tìm kiếm giải pháp thực chất. Mọi nỗ lực xây dựng đồng thuận phải dựa trên nguyên tắc công bằng, bình đẳng và hợp tác cùng có lợi, tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau.
Những định hướng và hành động này không đơn thuần là đóng góp của APEC vào nỗ lực chung giải quyết các bài toán toàn cầu, mà đây là sự lựa chọn chiến lược cho chính tương lai của APEC. Đó là cách tốt nhất để APEC khẳng định vị thế của mình, bảo vệ những thành quả hợp tác đã dày công vun đắp và tiếp tục là đầu tàu của tăng trưởng và liên kết kinh tế trong một thế giới đầy biến động.
Cộng đồng doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong hiện thực hoá các định hướng chiến lược của APEC. Doanh nghiệp không đơn thuần là chủ thể thụ hưởng quá trình hội nhập, mà chính là hạt nhân kiến tạo nên tương lai thịnh vượng của toàn khu vực. Tôi mong các doanh nghiệp tiếp tục đi đầu trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất; chủ động mở rộng đầu tư, kết nối thị trường, xây dựng những chuỗi giá trị tự cường và bền vững; đồng thời chia sẻ tri thức, công nghệ và cơ hội phát triển, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Quan trọng hơn, cộng đồng doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định và triển khai chính sách, đề xuất những giải pháp thiết thực để APEC thực sự trở thành không gian hợp tác, đổi mới và cùng thịnh vượng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết Việt Nam chào đón doanh nghiệp APEC và nhà đầu tư quốc tế mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược, và cam kết bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch. Cùng với hoàn thiện thể chế, Việt Nam tiếp tục phát triển hạ tầng, nâng chất lượng nguồn nhân lực và gỡ vướng cho doanh nghiệp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng khẳng định Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Việt Nam tiếp tục đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng và hiệu quả, đề cao đối thoại, vun đắp lòng tin và thúc đẩy hợp tác.
Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026 quy tụ gần 2.000 đại biểu, trong đó có đại diện của 115 doanh nghiệp thuộc nhóm 500 tập đoàn lớn nhất thế giới về doanh thu. Các chủ đề thảo luận gồm triển vọng kinh tế, Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP), AI, kinh tế số và chuyển đổi xanh.
Kết thúc bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mời cộng đồng doanh nghiệp tới Việt Nam dự APEC 2027. Các hoạt động trong năm APEC sẽ diễn ra tại nhiều địa phương, trước khi Tuần lễ Cấp cao được tổ chức tại Phú Quốc.