Quy hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050: Thích ứng biến đổi khí hậu

Thời sự - 27/11/2020

(KDPT) – Ngày 26/11, tại Cần Thơ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) tổ chức Hội nghị Báo cáo và Tham vấn Quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, do Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng chủ trì. Đây là bản quy hoạch vùng đầu tiên được thực hiện theo cách tiếp cận tích hợp đa ngành, sẽ đưa ra định hướng và ưu tiên lớn cho phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Toàn cảnh Hội nghị.

Hội nghị với sự tham dự của lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo Thành ủy, Tỉnh ủy, UBND và đại diện các sở, ban ngành của các tỉnh, thành phố trong vùng ĐBSCL đã có nhiều thảo luận về các vấn đề lớn, mang tính chiến lược định hình sự phát triển của vùng cho giai đoạn phát triển dài hạn với tầm nhìn đến năm 2050.

Hội nghị lần này tập trung thảo luận 3 nội dung lớn có ý nghĩa rất quan trọng đối với vấn đề quy hoạch ĐBSCL.

Thứ nhất, nhận diện rõ các cơ hội chính, động lực chính để tạo nên sự phát triển đột phá của ĐBSCL trong giai đoạn tiếp theo.

Thứ hai, định vị vai trò, vị thế của vùng ĐBSCL trong mối quan hệ với vùng Đông Nam Bộ, TP Hồ Chí Minh và trong bối cảnh quốc tế, cụ thể là khu vực ASEAN và tiểu vùng sông Mekong.

Thứ ba, sự phù hợp của các định hướng, giải pháp về phát triển ngành lĩnh vực có thế mạnh của vùng, định hướng tổ chức không gian phát triển, kết cấu hạ tầng, khai thác sử dụng tài nguyên, đặc biệt là tài nguyên nước với đặc điểm, điều kiện đặc thù của ĐBSCL, quan điểm phát triển thuận thiên của Nghị quyết số 120 và tính thích ứng với BĐKH; việc xử lý các xung đột mâu thuẫn có tính liên ngành, liên vùng, liên tỉnh để đảm bảo khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT cho biết, vùng ĐBSCL là vùng lãnh thổ có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong phát triển đất nước, không chỉ là trụ đỡ, bảo đảm an toàn, an ninh lương thực, xuất khẩu nông sản mà còn là một động lực thúc đẩy phát triển kinh tế của cả nước. Vùng ĐBSCL đóng góp 54% sản lượng lúa, 70% sản lượng nuôi trồng thủy sản và 60% lượng trái cây của cả nước. Mặc dù có nhiều thách thức, nhưng cơ hội cũng không ít để phát triển vùng ĐBSCL trong thời gian tới, vấn đề quan trọng là nhận thức được thách thức để quản lý rủi ro hiệu quả, nắm bắt cơ hội để tận dụng triệt để.

Theo dự thảo hiện tại, Quy hoạch vùng ĐBSCL có 5 điểm nổi bật:

Thứ nhất, Quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được nghiên cứu tiếp thu từ kinh nghiệm của Hà Lan, nơi có điều kiện tự nhiên cũng như quy mô diện tích và dân số tương đồng với vùng ĐBCSL.

Thứ hai, Quy hoạch định hướng phân vùng sinh thái nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp phù hợp với từng tiểu vùng sinh thái nông nghiệp nhằm tăng tối đa sản lượng và chất lượng, giá trị nông sản, đồng thời hài hoà với điều kiện tự nhiên môi trường.

Thứ ba, xây dựng hệ thống đô thị thông minh, phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng, gắn kết hợp với các trung tầm đầu mối; ưu tiên phát triển và mở rộng khu công nghiệp, cụm công nghiệp ở khu vực đô thị động lực của vùng; hạn chế việc chuyển đổi đất sản xuất nông nghiệp tập trung, có giá trị kinh tế cao để mở rộng, phát triển khu công nghiệp, cụm công nghiệp…

Thứ tư, tập trung phát triển hạ tầng để đi trước một bước nhằm tạo nền tảng cho sự phát tăng trưởng nhanh, ổn định, bền vững của vùng ĐBSCL. Trong lĩnh vực này, sẽ ưu tiên phát triển hạ tầng có ý nghĩa quan trọng cấp quốc gia, cấp vùng như giao thông, năng lượng, và kết cấu hạ tầng phục vụ việc chuyển đổi mô hình phát triển của vùng ĐBSCL trong thời kỳ tiếp theo, đặc biệt là phát triển kinh tế nông nghiệp…

Thứ năm, khoanh vùng quản lý, bảo tồn và khai thác hợp lý những di sản văn hóa, tín ngưỡng quan trọng và chú trọng bảo tồn hệ sinh thái và môi trường vùng ĐBSCL; tái tạo hệ thống rừng ngập mặn; kết hợp phát triển rừng ngập mặn ven biển với xây dựng hệ thống đê, kè ngăn sóng, chống triều cường, chống sạt lở đất, tạo điều khiển bồi đắp phù sa, mở rộng bãi bồi ven biển…

Quy hoạch vùng ĐBSCL được xây dựng dựa trên nguyên tắc: “Bảo vệ người dân, cải thiện sinh kế, phát triển cân bằng và bảo vệ môi trường”. Tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả tiết kiệm, bền vững tài nguyên nước, đất đai và các tài nguyên thiên nhiên khác; điều phối liên kết vùng ĐBSCL, tạo cơ sở cho việc định hướng xây dựng cơ chế chính sách phù hợp, thúc đẩy sự hợp tác giữa các địa phương trong và ngoài vùng cũng như giữa các ngành, lĩnh vực trong quá trình tổ chức triển khai các chương trình, dự án đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng dùng chung của vùng hoặc công trình có phạm vi ảnh hưởng liên vùng, quốc gia và quốc tế.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội Nghị.

Bà Carolyn Turk, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, cho biết: “Các điểm then chốt cần xem xét là tính dễ tổn thương trước tác động của BĐKH làm trầm trọng thêm các áp lực vùng ĐBSCL đang gặp phải. Các tỉnh trong vùng sẽ có những lợi thế, cơ hội khác nhau, rủi ro trước BĐKH cũng khác nhau. Sự khác biệt về lợi thế so sánh cũng như những rủi ro cần được phân tích để khai thác cũng như thích ứng hiệu quả. Theo bà Carolyn Turk, Chính phủ Việt Nam không nên hướng đến một quy hoạch vùng hoàn hảo mà phải xem đây là một tài liệu sống, thích ứng linh hoạt và có cơ chế đánh giá, cập nhật, điều chỉnh, sửa đổi liên tục. Điều quan trọng là cần phải đảm bảo triển khai hiệu quả vào thực tế, phù hợp với Nghị quyết số 120/NQ-CP “Về phát triển bền vững vùng ĐBSCL thích ứng với BĐKH”.

Để phục vụ việc xây dựng dự thảo Quy hoạch, Bộ KH&ĐT đã tổ chức 17 hội thảo và 12 cuộc họp chính thức với bộ, ngành, địa phương trong vùng ĐBSCL và nhiều hội thảo, tọa đàm với các chuyên gia trong nước, quốc tế. Quá trình tham vấn, đa số ý kiến thống nhất với quan điểm phát triển ĐBSCL trên cơ sở phát huy lợi thế của vùng về nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao, kết hợp với dịch vụ, du lịch sinh thái, công nghiệp chế biến nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh; phát huy tiềm năng và lợi thế của các ngành kinh tế biển; phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, chống chịu thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH); khai thác sử dụng hợp lý tài nguyên đất, tài nguyên nước theo phương châm “sống chung với nước ngọt, nước lợ và nước mặn”.

Tại hội nghị, Ths. Nguyễn Hữu Thiện đề xuất, việc ưu tiên cho ĐBSCL là chuyển hóa nền nông nghiệp, tăng chất lượng, chế biến, chuỗi giá trị, logistics, giao thông. Cùng với đó, ưu tiên giải quyết sụt lún, giảm sử dụng nước ngầm, phục hồi sông ngòi; đồng thời, bộ ba chính sách, gồm: Quyết định số 593/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế thí điểm liên kết phát triển kinh tế – xã hội vùng ĐBSCL giai đoạn 2016-2020, Luật Quy hoạch năm 2017, Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH là cơ hội “vàng” cho vùng ĐBSCL. Trong đó, Nghị quyết số 120/NQ-CP nếu được thực hiện đúng sẽ giải quyết được rất nhiều vấn đề để phát triển bền vững vùng ĐBSCL.

Theo Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng: Quy hoạch vùng ĐBSCL sau khi được phê duyệt sẽ là cơ sở cho việc điều phối liên kết phát triển vùng và phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả. Để đảm bảo thực hiện quy hoạch, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương trong quá trình lập quy hoạch tỉnh để cụ thể hóa quy hoạch vùng cũng như trong việc phân bổ nguồn lực đầu tư và xúc tiến đầu tư của từng địa phương. Định hướng chiến lược chủ đạo của vùng là lấy “con người” làm trọng tâm trên cơ sở xây dựng một môi trường sống tốt đẹp hơn, với mật độ dân số phù hợp, trình độ kinh tế và chất lượng cung ứng dịch vụ ngày càng cải thiện, nâng cao lợi thế cạnh tranh của vùng ĐBSCL; qua đó thu hút được các dự án đầu tư có quy mô lớn để tạo nên bước nhảy vọt về phát triển kinh tế – xã hội của vùng.

MINH LONG

Bạn đang đọc bài viết Quy hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050: Thích ứng biến đổi khí hậu tại chuyên mục Thời Sự.
Cung cấp thông tin, liên hệ đường dây nóng:
0369452904 – 0977600308.
Hoặc Email: [email protected]
[email protected]