Giai đoạn hai của khu công nghiệp Nam Cầu Kiền mở ra trong một thế dồn dập như thế. Tổ hợp công viên vườn Nhật khởi công trên nền hệ thống xử lý nước thải. Tuyến đường số 5 bắt đầu vạch những đường đầu tiên. Hai mươi héc-ta mặt bằng vừa đền bù, vừa san lấp, vừa gấp rút bàn giao cho nhà đầu tư. Tất cả cuộn vào nhau, không chờ đợi, không chậm lại, như thể thời gian đang tự thúc ép chính mình.
"Khó đấy!"
Ai đó đã nói, rất thật.
Tôi hiểu, cái khó ấy không nằm ở những khối bê tông hay những bản vẽ, mà nằm ở việc gom những con người khác nhau lại thành một nhịp đập chung, một hướng đi chung, một niềm tin đủ lớn để không ai lùi bước. Ở Nam Cầu Kiền có một nơi đặc biệt, vườn kỷ vật thờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Nơi ấy không chỉ để tưởng niệm, mà còn là điểm tựa tinh thần, nơi con người có thể đứng lại, ngước lên và tự hỏi mình đang làm gì, vì điều gì.
Chính tại nơi ấy, một ý tưởng dần hiện hình: Nếu phải làm nhanh, phải làm gấp thì không chỉ cần sức lực mà cần một luồng sinh khí, một ngọn lửa đủ lớn để gắn kết tất cả.
Chiến dịch "56 ngày đêm" ra đời như thế. Sự ra đời này không phải ngẫu nhiên mà mang theo dư âm của Chiến dịch Điện Biên Phủ, nơi cha ông đã từng làm nên điều tưởng chừng không thể. "Chúng ta không ra trận" tôi nói với anh em "nhưng chúng ta đang xây dựng và xây dựng cũng cần tinh thần của người lính".
Một buổi sáng, trước vườn kỷ vật, hương được thắp lên. Không gian lúc ấy lắng lại, không phải cho một nghi thức hình thức mà cho một lời hứa thầm lặng. Từ khoảnh khắc ấy, 56 ngày đêm không còn là kế hoạch mà trở thành cam kết.
Một đồng nghiệp khẽ hỏi:
"Liệu chúng ta có làm được không đây?"
Tôi nhìn về phía công trường còn ngổn ngang thép và đất, rồi đáp ngắn gọn:
"Không phải nghi ngờ "liệu", mà là "nhất định sẽ làm được".
Và thế là những ngày đêm bắt đầu. Không còn ranh giới rõ ràng giữa sáng và tối. Ánh đèn trắng đổ xuống những khoảng đất vừa san lấp. Tiếng máy trộn bê tông. Tiếng thép chạm nhau. Tiếng gọi nhau trong gió. Tất cả quyện lại thành một nhịp điệu vừa khắc nghiệt, vừa sống động.
Những con người tưởng như rất bình thường bỗng trở thành những người lính của một mặt trận không khói súng.
Những khẩu lệnh giản dị vang lên:
"Bắc giàn leo giáo!"
"Đẩy nhanh tiến độ!"
"Cố lên, sẽ kịp thôi!"
Những lời không hoa mỹ nhưng sức nặng như mệnh lệnh của chính lương tâm. Mồ hôi đẫm áo, nắng rát bỏng nhưng không ai dừng lại. Có người chỉ kịp lau mặt bằng vạt áo rồi lại cúi xuống làm tiếp. Có người bật cười giữa cái nóng gay gắt:
"Nóng thế này mà vẫn cười được là vui rồi".
Một giọng khác đáp lại:
"Phải cười để lấy động lực chứ".
Rồi tất cả lại cười. Những nụ cười sáng lên như chính những công trình đang lớn dần dưới tay họ. Có những lúc mệt. Có những lúc tưởng như chùng xuống. Những cơn mưa bất chợt làm đất nhão ra, làm nhịp thi công chậm lại nhưng rồi tất cả lại đứng dậy. Tiếp tục. Bởi "vượt nắng thắng mưa" khi ấy không còn là khẩu hiệu, mà là thực tế của từng ngày sống.
Bài hát "56 ngày đêm Nam Cầu Kiền" ra đời trong chính nhịp sống ấy.
Không phải để biểu diễn, mà để giữ lửa. Mỗi sáng, tiếng loa vang lên, mộc mạc mà hào sảng:
"Có những khoảng thời gian làm nên lịch sử
Shinec tôi là 56 ngày đêm..."
Một người công nhân vừa làm vừa nói:
"Nghe bài này... tự nhiên thấy mình không được phép chậm".
Người khác gật đầu:
"Ù... như kiểu mình đang làm một việc gì đó lớn hơn mình ấy nhỉ".
Thế là họ lại bước nhanh hơn. Bước chắc hơn, vững hơn. Những con đường đang dần hiện hình, người ta đi cạnh nhau, vai kề vai. Không cần nói nhiều về tự hào, bởi ánh mắt đã nói thay tất cả.
Họ đào móng.
Dựng cốp pha.
Trộn bê tông.
Cất nóc.
Những công việc tưởng như đơn giản nhưng mỗi ngày đều mang một ý nghĩa mới. Bởi mỗi ngày, công trình lại tiến thêm một bước.
"Không có gì tự nhiên mà thành".
Một người khẽ nói:
"Ừ, chỉ có tay người làm nên tất cả".
Câu trả lời giản dị vang lên. Rồi thời gian bắt đầu tăng tốc.
Ngày thứ ba mươi.
Ngày thứ bốn mươi.
Không còn trôi, mà như chạy.
Trong quá trình chạy, mọi thứ dần hiện rõ. Những con đường đã thành hình. Những công trình đã có dáng. Màu xanh bắt đầu lan ra, không chỉ từ cây cối, mà từ chính ánh nhìn của con người nơi này.
Một buổi chiều, tôi đứng lặng, ngước lên bầu trời Hải Phòng. Gió thổi qua những khoảng xanh mới, mang theo một cảm giác vừa lạ, vừa quen.
Một người bước đến bên cạnh, nói khẽ:
"Anh có cho rằng... chúng ta sẽ làm được không?"
Tôi nhìn xuống công trường, nơi những con người vẫn đang làm việc, vẫn cười, vẫn gọi nhau giữa âm thanh không ngừng nghỉ, rồi đáp:
"Nhất định là thế mà!"
Ngày thứ 56 đến.
Không có tiếng trống. Không có pháo hoa. Chỉ có những công trình hoàn thành trong một sự lặng lẽ đầy tự hào nhưng trong lòng mỗi người, có một âm thanh rất rõ. Không phải của kết thúc, mà của một dấu mốc vừa được khắc xuống. Tôi đứng giữa Nam Cầu Kiền, nhìn từng góc xanh đang mở ra trước mắt và hiểu rằng điều còn lại không chỉ là những con đường hay những khối nhà, mà là con người. Những con người đã đi cùng nhau suốt 56 ngày đêm ấy.
"Chúng tôi đây, những người chiến sĩ..." - Ai đó đọc lại một câu trong bài hát.
Tôi mỉm cười, không cần thêm lời nào nữa bởi chính 56 ngày đêm ấy đã nói thay tất cả.
(Phạm Hồng Điệp - Rút từ tập Tản văn: Khung trời cảm xúc)