Không chỉ đơn thuần rút ngắn khoảng cách địa lý giữa Phú Thọ và Thái Nguyên, hầm xuyên núi Tam Đảo còn mở ra một không gian phát triển kinh tế mới, kết nối các trung tâm công nghiệp, du lịch, dịch vụ và logistics của hai địa phương, tạo động lực tăng trưởng cho cả vùng.
Theo phương án nghiên cứu do Tập đoàn Đèo Cả đề xuất, tuyến đường có chiều dài khoảng 18,7 km, trong đó có khoảng 2 km hầm xuyên núi Tam Đảo, kết nối khu vực Tam Đảo (Phú Thọ) với xã Quân Chu (Thái Nguyên). Khi hoàn thành, đây sẽ là tuyến giao thông ngắn nhất nối hai địa phương, đồng thời kết nối thuận lợi với Hà Nội và mạng lưới cao tốc quốc gia.
Trong nhiều năm qua, dãy Tam Đảo vừa là lợi thế về cảnh quan, vừa là rào cản tự nhiên đối với giao thương giữa Phú Thọ và Thái Nguyên. Việc di chuyển giữa hai địa phương chủ yếu phải đi vòng qua các tuyến quốc lộ, khiến quãng đường kéo dài, thời gian vận chuyển tăng và chi phí logistics lớn hơn. Khi đường hầm xuyên núi Tam Đảo được đưa vào khai thác, khoảng cách địa lý sẽ được rút ngắn đáng kể. Đây không chỉ là sự thay đổi về hạ tầng giao thông mà còn mở ra một hành lang phát triển kinh tế hoàn toàn mới.
Đối với Phú Thọ, tuyến đường sẽ mở rộng không gian phát triển về phía Đông, giúp các khu vực Tam Đảo, Vĩnh Yên, Bình Xuyên và vùng phụ cận kết nối nhanh hơn với trung tâm công nghiệp của Thái Nguyên. Điều này góp phần nâng cao năng lực thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, khu đô thị, trung tâm logistics và các dự án dịch vụ quy mô lớn.
Trong khi đó, Thái Nguyên sẽ có thêm cửa ngõ kết nối trực tiếp với Phú Thọ và hệ thống cao tốc Nội Bài – Lào Cai. Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng đối với địa phương có thế mạnh về công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử và luyện kim. Việc rút ngắn thời gian vận chuyển nguyên vật liệu và hàng hóa sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh và tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Không chỉ vậy, tuyến đường còn góp phần tăng cường liên kết giữa các trung tâm công nghiệp lớn của khu vực trung du với Thủ đô Hà Nội, tạo nên mạng lưới giao thông linh hoạt và hiệu quả hơn.
Một trong những giá trị lớn nhất của dự án là tạo điều kiện hình thành chuỗi liên kết du lịch giữa Phú Thọ và Thái Nguyên. Phú Thọ sở hữu nhiều điểm đến nổi tiếng như Vườn quốc gia Tam Đảo, khu du lịch Tam Đảo với khí hậu mát mẻ quanh năm, Khu di tích lịch sử Đền Hùng, cùng nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ. Đây là những tài nguyên có sức hút lớn đối với du khách trong và ngoài nước.
Trong khi đó, Thái Nguyên nổi tiếng với Hồ Núi Cốc, vùng chè Tân Cương, hệ thống các di tích lịch sử cách mạng ATK Định Hóa, cùng nhiều điểm du lịch sinh thái và trải nghiệm văn hóa. Tuy nhiên, việc kết nối các điểm đến này với Phú Thọ và khu vực Tây Bắc còn gặp nhiều hạn chế do điều kiện giao thông.
Khi tuyến hầm xuyên núi Tam Đảo hoàn thành, thời gian di chuyển giữa hai địa phương sẽ được rút ngắn, tạo điều kiện để các doanh nghiệp lữ hành xây dựng các tuyến du lịch liên hoàn như Đền Hùng – Tam Đảo – Hồ Núi Cốc – vùng chè Tân Cương hoặc Hà Nội – Tam Đảo – Thái Nguyên trong ngày.
Không chỉ mở rộng thị trường khách du lịch giữa hai địa phương, tuyến đường còn giúp khai thác hiệu quả hơn lượng khách từ Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và các tỉnh Tây Bắc. Đây sẽ là động lực quan trọng để phát triển hệ thống khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, trung tâm thương mại, dịch vụ giải trí và kinh tế ban đêm, góp phần gia tăng giá trị ngành du lịch.
Hành lang kinh tế mới của vùng trung du miền núi phía Bắc
Ý nghĩa lớn hơn của dự án hầm xuyên núi Tam Đảo không chỉ dừng ở phạm vi hai địa phương mà còn nằm ở vai trò kết nối vùng. Cùng với các tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, Hà Nội – Thái Nguyên và mạng lưới quốc lộ hiện hữu, đường hầm xuyên núi Tam Đảo sẽ góp phần hình thành hành lang kinh tế mới liên kết Hà Nội – Phú Thọ – Thái Nguyên. Đây là khu vực hội tụ nhiều lợi thế về công nghiệp công nghệ cao, sản xuất điện tử, giáo dục – đào tạo, logistics, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao.
Đối với các doanh nghiệp logistics, tuyến đường giúp rút ngắn hành trình vận chuyển, giảm chi phí nhiên liệu, tối ưu thời gian giao nhận hàng hóa và nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện. Đối với các nhà đầu tư, hạ tầng giao thông hoàn thiện sẽ làm gia tăng giá trị quỹ đất, mở rộng dư địa phát triển các khu công nghiệp, trung tâm logistics, đô thị vệ tinh và các dự án dịch vụ quy mô lớn.
Đặc biệt, khi kết nối với các trung tâm công nghiệp của Thái Nguyên và các khu công nghiệp tại Phú Thọ, tuyến hầm sẽ tạo điều kiện để hình thành chuỗi cung ứng liên vùng, tăng cường liên kết sản xuất giữa các doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn khu vực trung du miền núi phía Bắc.
Có thể nói, đường hầm xuyên núi Tam Đảo không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần mà còn là dự án mang tầm chiến lược về phát triển không gian kinh tế. Khi được đầu tư và khai thác đồng bộ, tuyến đường sẽ trở thành động lực thúc đẩy liên kết vùng, khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, công nghiệp và dịch vụ của Phú Thọ và Thái Nguyên, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mạng lưới hạ tầng hiện đại, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của khu vực trung du miền núi phía Bắc trong những năm tới.
Theo lộ trình đề xuất, hồ sơ chủ trương đầu tư sẽ được hoàn thiện trong năm 2026, hướng tới khởi công dự án vào năm 2027. Theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, cả Phú Thọ và Thái Nguyên đều định hướng phát triển theo mô hình tăng trưởng dựa trên ba trụ cột gồm công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ - du lịch và logistics. Trong đó, Phú Thọ đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và dịch vụ của vùng trung du miền núi phía Bắc; còn Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp điện tử, cơ khí chế tạo, giáo dục - đào tạo và đổi mới sáng tạo. Chính vì vậy, tuyến hầm xuyên Tam Đảo không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn tạo nền tảng để liên kết hai cực tăng trưởng này thành một không gian kinh tế thống nhất.
| Ngã tư Hợp Châu - xã Tam Đảo là 1 trong 2 điểm dự kiến triển khai khởi công dự án đường hầm xuyên núi Tam Đảo |
Các chuyên gia quy hoạch đánh giá, nếu được đầu tư đồng bộ cùng hệ thống giao thông đối ngoại, đường hầm xuyên núi Tam Đảo sẽ không chỉ là công trình kết nối hai địa phương mà còn trở thành trục phát triển chiến lược của vùng trung du miền núi phía Bắc, góp phần mở rộng không gian phát triển về phía Đông của Phú Thọ, tăng khả năng kết nối phía Tây của Thái Nguyên và tạo thêm động lực để xây dựng trục phát triển Hà Nội – Phú Thọ – Thái Nguyên trong giai đoạn tới.