Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 443/TB-VPCP ngày 20/8 truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp về thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu.
Theo báo cáo, hoạt động xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng tích cực. Đến hết tháng 7, kim ngạch xuất khẩu đạt 319,7 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ, cao hơn mục tiêu tăng trưởng 15-16% đề ra cho cả năm. Tuy nhiên, cán cân thương mại hàng hóa ghi nhận nhập siêu khoảng 20,3 tỷ USD.
Nhập siêu chủ yếu tập trung ở nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; nhóm năng lượng như xăng dầu, than; hóa chất, chất dẻo nguyên liệu và kim loại thường khác. Trong đó, phần lớn nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là nguyên liệu, linh kiện trung gian phục vụ sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư.
Đối với nhóm năng lượng, sản lượng khai thác dầu khí, than trong nước có xu hướng giảm trong khi nhu cầu tiêu thụ tiếp tục tăng, dẫn đến việc phải nhập khẩu một số loại nhiên liệu, nguyên liệu năng lượng để bảo đảm cân đối cung - cầu, duy trì sản xuất và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Diễn biến xung đột tại Trung Đông, đứt gãy nguồn cung cũng làm gia tăng áp lực nhập khẩu.
Đối với nhóm hóa chất, chất dẻo nguyên liệu, kim loại thường và một số nguyên liệu khác, nhập siêu cho thấy những hạn chế mang tính cơ cấu, nhất là tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, công nghiệp hỗ trợ chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu nguyên liệu phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong nước.
Để thúc đẩy xuất khẩu và kiểm soát nhập siêu, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế, tiếp cận trực tiếp các hệ thống phân phối hiện đại và chuỗi bán lẻ toàn cầu.
Đồng thời, tăng tốc xúc tiến thương mại, tận dụng ngay các đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt với các mặt hàng đang có nhu cầu cao như điện tử, máy móc, nông thủy sản; triển khai các chương trình xúc tiến vào thị trường xuất khẩu mới, nhất là thị trường Halal, Mỹ La-tinh, Châu Phi....
Làm việc với các Công ty có chênh lệch lớn về kim ngạch nhập khẩu – xuất khẩu trong ngành hàng máy vi tính, linh kiện điện tử, làm rõ về lý do nhập khẩu, tiến độ và thúc đẩy sớm sản xuất, xuất khẩu sản phẩm.
Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan rà soát, xác định cụ thể một số hàng hóa công nghiệp đã có năng lực sản xuất trong nước để đề nghị Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh tăng mức thuế nhập khẩu ưu đãi.
Bộ Tài chính rà soát quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa xuất khẩu theo hướng tăng cường phân loại rủi ro, đẩy nhanh xử lý hồ sơ của doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật; hướng dẫn, phổ biến các nhóm vướng mắc về hoàn thuế để doanh nghiệp biết và thực hiện, giảm chi phí về thời gian.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đàm phán, ký kết các Nghị định thư mở cửa thêm các loại nông sản, trái cây của Việt Nam xuất khẩu sang các nước; triển khai đồng bộ nhiệm vụ chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), đàm phán gỡ bỏ thẻ vàng IUU.
Đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ mã số vùng trồng, vùng nuôi, cơ sở đóng gói, cơ sở chế biến phục vụ xuất khẩu.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có giải pháp để đảm bảo doanh nghiệp xuất khẩu có thể tiếp cận tín dụng cho hoạt động xuất khẩu, ưu tiên tập trung đủ vốn tín dụng phục vụ hoạt động thu mua, tiêu thụ, xuất khẩu nông sản những tháng cuối năm.
Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với địa phương, doanh nghiệp cảng, hãng vận tải và cơ quan hải quan tổ chức điều tiết giao thông, bố trí luồng ưu tiên trong các giai đoạn cao điểm xuất khẩu tại các cảng và cửa ngõ logistics lớn, thúc đẩy phát triển công nghiệp vận tải Việt Nam.
UBND các tỉnh, thành phố liên quan được yêu cầu làm việc với doanh nghiệp để thúc đẩy tiến độ sản xuất và xuất khẩu sau khi đã nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện. Các địa phương phải thường xuyên theo dõi tình hình đơn hàng và hoạt động của doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực, kịp thời phát hiện vướng mắc về thị trường, lao động, logistics hay quy định tại nước nhập khẩu.
Đồng thời, từng địa phương cần rà soát theo ngành hàng những tiêu chuẩn doanh nghiệp chưa đáp ứng được tại thị trường nhập khẩu. Hỗ trợ cần tập trung vào kiểm nghiệm, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng và hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật.