Chiều 21/11, với 453/455 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 21/11, đến hết ngày 30/6/2028.

Kết quả biểu quyết thông qua Nghị quyết (Ảnh: Quốc hội).
Kết quả biểu quyết thông qua Nghị quyết (Ảnh: Quốc hội).

Theo báo cáo của Chính phủ, tính đến ngày 23/10, cả nước có hơn 2,5 triệu người nộp thuế thuộc hai nhóm: ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Đây là số trường hợp tồn đọng cần được rà soát, xử lý theo quy định, không đồng nghĩa tất cả đều có nợ thuế hoặc được xóa nợ.

Theo đó, nghị quyết quy định chính sách đặc thù về xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (03) hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (06) tính đến hết ngày 23/10/2026 do cơ quan thuế xác định. Lệ phí môn bài đã được bãi bỏ từ ngày 1/1/2026, song nghĩa vụ phát sinh từ các năm trước vẫn còn tồn đọng. Theo Chính phủ, đây là một trong những vướng mắc khiến người nộp thuế chưa hoàn tất thủ tục về mã số thuế.

Việc xóa nợ lệ phí môn bài, khoản tiền chậm nộp theo nghị quyết này chỉ áp dụng đối với số tiền đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định tại nghị quyết này mà người nộp thuế chưa nộp vào ngân sách nhà nước tại thời điểm cơ quan quản lý thuế thực hiện xóa nợ.

Trong số các trường hợp tồn đọng, khoảng 710.000 người nộp thuế có nợ lệ phí môn bài đã được ghi nhận trên hệ thống, với số nợ gốc khoảng 1.250 tỷ đồng và tiền chậm nộp tương ứng khoảng 438 tỷ đồng.

Với các khoản tiền chậm nộp khác, nghị quyết quy định người nộp thuế thuộc diện áp dụng được xóa tiền chậm nộp khi đáp ứng đồng thời các điều kiện.

Trước hết, người nộp thuế phải nộp đủ tiền thuế nợ gốc và tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính, nếu có. Đồng thời, họ phải nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận theo quy định.

Theo báo cáo của Chính phủ, tổng tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét xử lý khoảng 9.990 tỷ đồng, gồm 9.715 tỷ đồng do cơ quan thuế quản lý và 275 tỷ đồng do cơ quan hải quan quản lý.

Đây là quy mô các khoản tiền thuộc phạm vi xem xét, không phải số tiền chắc chắn được xóa. Kết quả thực tế phụ thuộc vào việc người nộp thuế đáp ứng các điều kiện theo nghị quyết.

Chính sách xóa tiền chậm nộp không áp dụng với người nộp thuế có hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ.

Một số chi nhánh, văn phòng đại diện ngừng hoạt động nhưng doanh nghiệp, tổ chức chủ quản vẫn đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn cũng không thuộc diện được xóa tiền chậm nộp.

Ngoài ra, người nộp thuế thực tế vẫn phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghĩa vụ thuế từ hoạt động này trong thời gian được xác định ngừng hoạt động, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký cũng bị loại trừ. Ngoại lệ là trường hợp chỉ bán, thanh lý tài sản, hàng hóa còn lại để chấm dứt hoạt động và đã khai, nộp đủ thuế phát sinh.Theo Nghị quyết mới, người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xoá nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Việc này được cơ quan thuế xử lý căn cứ cơ sở dữ liệu trên hệ thống thông tin quản lý thuế. Sau đó, kết quả xử lý sẽ được công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan thuế và gửi cho người nộp thuế qua tài khoản giao dịch thuế điện tử (nếu có).