Đề xuất cơ chế cấp voucher cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Voucher cho doanh nghiệp nhỏ và vừa là gì?

Sáng 28/9, Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ nhất khóa XVI thảo luận về nhóm dự án luật thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, trong đó có dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đáng chú ý, dự thảo luật lần đầu bổ sung quy định về hình thức “cấp voucher” cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, voucher là một chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi thực hiện một số dịch vụ, có ghi rõ thời gian sử dụng và không được chuyển nhượng.

Voucher được đưa vào dự thảo như một phương thức để thực hiện chính sách hỗ trợ giảm tiền thuê đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo dự thảo, doanh nghiệp nhỏ và vừa được giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu; khoản hỗ trợ này được Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp.

Dự thảo đồng thời xác định cụ thể doanh nghiệp nhỏ và vừa dựa trên các tiêu chí về lao động và quy mô tài chính. Theo đó, doanh nghiệp có số lao động bình quân không quá 300 người, nguồn vốn dưới 150 tỷ đồng hoặc doanh số dưới 400 tỷ đồng được xác định thuộc nhóm này. Với các tiêu chí trên, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98,4% tổng số doanh nghiệp Việt Nam.

Voucher cho doanh nghiệp được sử dụng thế nào?

Về bản chất, voucher được thiết kế như một phiếu hỗ trợ có điều kiện và thời hạn, thay vì một khoản tiền mà doanh nghiệp có thể tự do sử dụng. Doanh nghiệp đủ điều kiện sử dụng voucher để được giảm chi phí đối với những dịch vụ thuộc phạm vi hỗ trợ. Voucher cũng không được chuyển nhượng.

Tuy nhiên, chính thiết kế mới này đang đặt ra câu hỏi về cơ chế vận hành. Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) cho rằng việc cấp voucher trực tiếp cho doanh nghiệp là giải pháp lần đầu xuất hiện và cần làm rõ voucher sẽ được phát hành dưới hình thức nào: là giấy tờ có giá được phát hành chung hay được cấp riêng cho từng doanh nghiệp dưới dạng văn bản đề nghị.

Bên cạnh đó, đối với chính sách tiền thuê đất, đại biểu Lê Thanh Hoàn cho rằng cách này có thể phát sinh quy trình chi ngân sách phức tạp và cần được xem xét để phù hợp với quy định hiện hành.

Một phương án được ông đề xuất là thay cơ chế Nhà nước hoàn trả bằng tiền mặt cho chủ đầu tư hạ tầng bằng cơ chế khấu trừ nghĩa vụ. Theo đó, chủ đầu tư hạ tầng giảm tiền thuê cho doanh nghiệp theo quyết định của UBND cấp tỉnh sẽ được Nhà nước khấu trừ trực tiếp vào khoản tiền thuê đất hằng năm phải nộp.

Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa dự kiến được trình Quốc hội thảo luận, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ hai, khai mạc sáng 17/10. Với voucher, điểm mới nằm ở việc chuyển một phần hỗ trợ thành công cụ để doanh nghiệp đủ điều kiện trực tiếp sử dụng nhằm giảm chi phí; tuy nhiên, cơ chế thực hiện cụ thể vẫn là nội dung cần tiếp tục được hoàn thiện trong dự thảo.