Danh ca Khánh Ly ra mắt sách “Hát cùng nguồn cội”, chia sẻ về cuộc đời và âm nhạc

Trong buổi ra mắt sách vừa diễn ra, nữ ca sĩ chia sẻ ở tuổi 81, trải qua những thăng trầm của một đời nghệ sĩ, lần trở về này, bà muốn nhìn lại hành trình đã qua và lưu giữ những ký ức âm nhạc của mình. Bà cũng chia sẻ nhiều hơn về những chiêm nghiệm trong đời sống, về cái chết.

Sau khi bị tai biến vào năm ngoái, sức khỏe của nữ danh ca đã giảm đi rõ rệt, chân đau, tai không còn nghe rõ và không còn cảm nhận được âm nhạc hay biểu diễn như trước. Tuy nhiên, bà vẫn giữ cho mình một tâm thế bình thản trước cái chết. Với Khánh Ly, cái chết là điều không thể lựa chọn và cần được đón nhận bằng sự an nhiên.

"Ai cũng sợ chết, nhưng sợ thì nó cũng đến thôi. Đi sớm, đi muộn cũng là đi. Sớm chưa chắc đã là không may. Muộn chưa hẳn đã là hạnh phúc.  Tôi chỉ sợ khi nhắm mắt lại, mình chưa yêu đủ, chưa hát hết những gì muốn hát. Nên hãy sống sao để khi mình đi rồi, người ở lại vẫn nhớ đến mình bằng một điều gì đó ấm áp. Nếu may mắn sẽ được ra đi trong một giấc ngủ” – bà chia sẻ.

Nữ danh ca cho biết thêm, trong cuộc đời, sự im lặng và ghi nhớ trong lòng rất đáng quý. Bà ít chia sẻ vì nói ra sợ lại thành vụng về, không biết diễn đạt thế nào cho đúng, cảm ơn suông thì nhẹ tênh, mà im lặng quá thì lại dễ gây hiểu lầm.

Nói thêm về những trải nghiệm của người nghệ sĩ, Khánh Ly nhắc đến sự cô đơn. Niềm vui có thể chia sẻ, còn nỗi buồn thì không thể bắt ai gánh bác cùng mình. Trong những lúc cô độc hay mệt mỏi nhất, âm nhạc chính là nơi bà trú ngụ để được chữa lành.

Trong buổi ra mắt sách, Khánh Ly nhiều lần xúc động nhắc đến nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Sự xúc động này, khán giả có thể thấy ở cuốn sách “Hát cùng nguồn cội - Chân dung Khánh Ly”, đặc biệt, chương viết về mối tri âm giữa Khánh Ly và Trịnh Công Sơn được xem là điểm nhấn, với nhiều bút tích, tư liệu lần đầu công bố.

Cuộc gặp với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn năm 1964 tại Đà Lạt và lần tái ngộ định mệnh năm 1967 tại Sài Gòn đã mở ra một chương mới của tân nhạc Việt Nam.

Đêm 19/11/1967 tại Quán Văn, lần đầu tiên Khánh Ly hát Diễm Xưa. Từ đó, hình ảnh “nữ hoàng chân đất” và giọng hát “khói thuốc xanh” trở thành biểu tượng. Chương sách không chỉ kể về một cuộc gặp đơn thuần, mà là mối duyên thiên định của hai tâm hồn cùng mang nỗi trăn trở về chiến tranh, hòa bình và thân phận con người. Cuốn sách cũng kể lại mối tri âm giữa Khánh Ly và Trịnh Công Sơn một cách đầy đủ và xúc động nhất. Một sự gắn bó không ồn ào nhưng bền bỉ như định mệnh nghệ thuật.

 Nói về cố nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn, Khánh Ly thừa nhận khi còn trẻ bà chưa thể thấu hiểu hết ca từ của ông. “Ngày đó, nghe anh Sơn viết: ‘Sống trong đời sống cần có một tấm lòng… Để gió cuốn đi’, tôi từng thấy xa vời. Khi còn trẻ, gánh nặng cơm áo quá lớn, mình chưa đủ trải nghiệm để thấm”. Càng về sau, qua nhiều trải nghiệm trong cuộc sống, bà mới hiểu ra: Nếu đá còn cần có nhau, thì con người sống với nhau càng cần một tấm lòng. “Sống tử tế không dễ, nhưng phải cố gắng. Ai trong đời cũng đi qua cay đắng, như chính quê hương mình vậy”, bà chiêm nghiệm.

Cuốn sách cũng dành một phần để khắc họa gần 100 văn nghệ sĩ và những nhân vật có ảnh hưởng trong đời sống văn hóa Việt Nam, hiện lên qua ký ức của Khánh Ly. Trong mạch hồi ức ấy, hình ảnh người cha - nhân vật có vai trò đặc biệt lớn trong cuộc đời bà - được khắc họa rõ nét và đầy xúc động.

Ở chương cuối, Khánh Ly lắng lại để chia sẻ những suy ngẫm về đời sống sau biến cố sức khỏe. Bà viết: “Danh vọng, tiền tài rồi cũng qua đi. Đừng chất thêm nỗi khổ cho mình, cho nhau và cho cuộc đời này”.

“Hát cùng nguồn cội – Chân dung Khánh Ly” (NXB Phụ nữ Việt Nam) được hình thành từ hơn 20 năm ghi chép và đồng hành của Quang Thành, là kết tinh của sự bền bỉ và tâm huyết dành cho di sản văn hóa dân tộc, dự án sách do TS Bùi Quang Ngọc làm chủ nhiệm, chủ biên./.