Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong
Ngày 21/11, tỉnh Khánh Hòa thông tin về việc Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 128-KL/TW đồng ý chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong.
Theo đó, Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong, áp dụng các cơ chế, chính sách ưu đãi tối đa như Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) và các cơ chế, chính sách, ưu đãi cao nhất trong khuôn khổ quy định của luật Phát triển đô thị.
Bộ Chính trị giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp với Tỉnh ủy Khánh Hòa tiếp thu ý kiến của Bộ Chính trị và các cơ quan Trung ương, tiếp tục rà soát, hoàn thiện đề án để triển khai thực hiện.
Trong đó, cần lưu ý ba nội dung trọng tâm. Thứ nhất, xác định rõ vị trí, vai trò chiến lược, lợi thế khác biệt, nổi trội và động lực phát triển chủ đạo của Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong trong tổng thể phát triển quốc gia, nhất là chủ trương xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, phát triển hệ thống logistics và các cực tăng trưởng mới.
Thứ hai, xây dựng mô hình tổ chức, quản trị thực sự hiệu quả, bảo đảm thông thoáng nhưng chặt chẽ; thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh gắn với kiểm soát quyền lực.
Thứ ba, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chí để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, hình thành khu vực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh quốc tế, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế biển, kinh tế - xã hội của địa phương, vùng và tăng trưởng chung của đất nước; rà soát kỹ, bảo đảm khả thi về nguồn lực, lộ trình triển khai và hiệu quả kinh tế - xã hội, gắn chặt phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa, chăm lo đời sống nhân dân và lợi ích lâu dài của quốc gia, dân tộc.
Bên cạnh nhiệm vụ hoàn thiện Đề án, Bộ Chính trị giao Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai quyết liệt, hiệu quả, phát huy cao nhất tinh thần chủ động của địa phương.
Địa phương cần chú trọng công tác thông tin, tuyên truyền về mục tiêu, ý nghĩa, lợi ích và tác động của việc thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong. Đồng thời, bảo đảm công khai, minh bạch các chủ trương, chính sách, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống, an sinh xã hội và quyền lợi của người dân.
Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền, Bộ Chính trị yêu cầu Tỉnh ủy Khánh Hòa chủ động tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, chỉ đạo theo quy định.
Theo tờ trình số 159-TTr/ĐU ngày 27/10/2026 của UBND tỉnh Khánh Hòa gửi Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy, phương án điều chỉnh xác định Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong có phạm vi toàn bộ địa giới hành chính phường Vân Phong, với diện tích tự nhiên 79.697 ha, dân số 239.734 người, với định hướng phát triển thành trung tâm trung chuyển hàng hải quốc tế, năng lượng – công nghiệp hàng hải và du lịch biển cao cấp.
Phần mặt nước vịnh Vân Phong thuộc phạm vi khu kinh tế hiện hữu tiếp tục được quản lý gắn với khu kinh tế đặc biệt, với diện tích dự kiến khoảng 86.933 ha.
Theo phương án đề xuất, phường Vân Phong được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ 6 xã, phường và một phần diện tích của 2 địa phương khác. Cụ thể, 6 đơn vị được sáp nhập toàn bộ gồm các xã Đại Lãnh, Tu Bông, Vạn Thắng, Vạn Ninh, Vạn Hưng và phường Đông Ninh Hòa. Ngoài ra, phường Vân Phong tiếp nhận một phần xã Bắc Ninh Hòa (6.178 ha, 23.330 người) và một phần phường Ninh Hòa (1.418 ha, 10.403 người).
Sau 20 năm phát triển, Khu kinh tế Vân Phong có 166 dự án còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 220.157 tỷ đồng; trong đó, 117 dự án đã đi vào hoạt động. Riêng phạm vi dự kiến của Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong có 149 dự án, tổng vốn đăng ký khoảng 219.839 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo Tờ trình, các chức năng chiến lược như cảng trung chuyển container quốc tế, sân bay, khu thương mại tự do và tổ hợp du lịch cao cấp chưa hình thành. Đề án xác định những điểm nghẽn liên quan đến mô hình khu kinh tế chưa có chính quyền, thẩm quyền quản lý chưa đủ mạnh, ranh giới khu kinh tế cắt qua nhiều đơn vị hành chính, cơ chế thí điểm có thời hạn và hạ tầng dùng chung của cảng trung chuyển chưa hấp dẫn vốn tư nhân.
Việc thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong được đề xuất nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn này, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu cả nước có 3 đặc khu kinh tế vào năm 2030 và định hướng đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Mục tiêu đến năm 2030 là thu hút 450.000 tỷ đồng vốn đăng ký mới, với tỷ lệ vốn thực hiện đạt 75%; lựa chọn nhà khai thác cảng toàn cầu và hoàn thành chuẩn bị đầu tư giai đoạn 1 cảng trung chuyển, gồm 2 bến, công suất 2 - 3 triệu TEU/năm. Đồng thời, địa phương dự kiến hoàn thành thủ tục bổ sung quy hoạch, chuẩn bị đầu tư Cảng hàng không quốc tế Vân Phong và hình thành khu thương mại tự do, khu phi thuế quan đầu tiên.
Theo các mục tiêu trong đề án, đến năm 2030, khu kinh tế dự kiến đóng góp 30% GRDP, trên 30% thu ngân sách tỉnh và tạo 55.000 việc làm