Áp lực trái phiếu đáo hạn đang “đè nặng” lên doanh nghiệp bất động sản? Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản

Khối lượng phát hành mới tăng đáng kể như trong tháng 10 là khoảng 41 nghìn tỷ đồng, tăng 17 nghìn tỷ đồng so với tháng 9.

Thống kê gần đây nhất từ Bộ Tài chính cho thấy nhiều con số khả quan. Tính cả trong 10 tháng qua, có 70 doanh nghiệp phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ với tổng gia trị hơn 180 nghìn tỷ đồng. Khối lượng mua lại trước hạn tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước (hơn 190 nghìn tỷ đồng). Trong đó, trái phiếu bất động sản cũng có tín hiệu tích cực khi có tổng giá trị phát hành đạt 73 nghìn tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính đến cuối năm nay, CTCP Phát triển Bất động sản Phát Đạt còn khoảng gần 1 nghìn tỷ đồng nợ trái phiếu đến hạn. Đại diện doanh nghiệp cho biết, vừa qua Ủy ban Chứng khoán đã hoàn tất phê duyệt hồ sơ đăng ký chào bán riêng lẻ mới. Nguồn vốn từ đợt phát hành này cộng với việc thu hồi nợ sẽ đảm bảo cho doanh nghiệp tất toán tất cả nợ trái phiếu còn tồn đọng.

Để giải quyết nợ trái phiếu, nhiều doanh nghiệp đã thực hiện tái cấu trúc mạnh mẽ, thậm chí thanh lý, bán tài sản để đảm bảo thanh toán cho nhà đầu tư, đa dạng hóa nguồn vốn thông qua các hoạt động hợp tác để giảm thiểu đòn bẫy tài chính.

Tính cả trong 10 tháng qua, có 70 doanh nghiệp phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ với tổng gia trị hơn 180 nghìn tỷ đồng. (Ảnh minh họa)

Nhận định về tác động từ các chính sách, đại diện Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho rằng, Nghị định 08 của Chính phủ, cho phép doanh nghiệp có thêm thời gian xử lý các khó khăn trước mắt về trái phiếu, đã tạo ra những tác động tích cực, giúp giảm tải áp lực cho doanh nghiệp, từ đó Hiệp hội kiến nghị Chính phủ xem xét gia hạn tiếp tục việc thực hiện điều 3 của nghị định này.

Cụ thể, không yêu cầu doanh nghiệp phát hành phải có đánh giá xếp hạng tín nhiệm. Không quy định nhà đầu tư cá nhân là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho biết: "Nghị định 08 đã giúp cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu thực hiện được những kết quả rất phấn khởi, cho nên chúng tôi đề nghị Chính phủ xem gia hạn thực hiện Điều 3 - Nghị định 08 của Chính phủ thêm 12 tháng".

Mặc dù có nhiều tín hiệu khả quan nhưng các chuyên gia cũng cho rằng, năm 2024, các doanh nghiệp vẫn còn đối diện không ít thách thức, trong khi lượng trái phiếu đáo hạn năm sau là hơn 329 nghìn tỷ đồng - mức cao nhất trong vòng 3 năm trở lại đây, trong đó có 80% là trái phiếu bất động sản. Vì thế, bên cạnh những kiến nghị về các chính sách hỗ trợ, các doanh nghiệp vẫn cần chủ động các phương án, các giải pháp để bảo đảm nguồn vốn.

Ngày 23/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký công điện về việc tiếp tục thực hiện quyết liệt giải pháp tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng, thúc đẩy phát triển trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản.

Công điện nêu rõ tình hình thị trường trái phiếu doanh nghiệp từng bước đi vào ổn định, thị trường bất động sản đã có những chuyển biến theo chiều hướng tích cực.

Tuy nhiên, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản mặc dù đã được cải thiện nhưng chưa đạt như kỳ vọng, tăng trưởng tín dụng thấp, khả năng hấp thụ vốn tiếp tục khó khăn, nợ xấu có xu hướng gia tăng.

Do vậy, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, đánh giá kỹ khả năng thanh toán của các tổ chức phát hành trái phiếu doanh nghiệp, nhất là trái phiếu đến hạn thanh toán cuối năm 2023 và 2024.

Đồng thời chủ động xây dựng kịch bản, đánh giá tác động và có phương án, biện pháp cụ thể theo thẩm quyền để bảo đảm an toàn, an ninh thị trường tài chính, tiền tệ. Không để bị động, bất ngờ và tiêu cực đến sự phát triển nhanh, bền vững của nền kinh tế.

Bộ Tài chính cũng được giao khẩn trương đánh giá tình hình thực hiện nghị định số 08 về trái phiếu. Qua đó đánh giá rõ sự cần thiết, đề xuất cụ thể phương án, không để chậm trễ ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường.

Với Ngân hàng Nhà nước, Thủ tướng yêu cầu cơ quan này cần có các giải pháp vừa đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, vừa tháo gỡ điểm nghẽn, đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp.

Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những ngân hàng thương mại đưa thêm các điều kiện yêu cầu không khả thi, không đúng quy định, gây khó khăn, phiền hà cho việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng của doanh nghiệp, dự án bất động sản và người mua nhà.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng tăng cường thanh tra, kiểm tra việc giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến dự án bất động sản.

Bộ Xây dựng cũng cần kịp thời hướng dẫn vướng mắc và kiên quyết xử lý các trường hợp gây khó khăn, phiền hà, xử lý lòng vòng gây chậm trễ trong giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường kịp thời hướng dẫn các địa phương giải quyết các vướng mắc liên quan đến giao đất, cho thuê đất, nhất là xác định giá đất, quản lý, sử dụng đất.

Đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra việc giải quyết các thủ tục xác định giá đất cho các dự án bất động sản, kịp thời phát hiện, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp gây khó khăn, phiền hà, xử lý lòng vòng làm chậm trễ và có dấu hiệu vi phạm...

HƯƠNG LAN