Việt Nam lần đầu tham dự 'thế vận hội mỹ thuật' Venice Art Biennale 

Theo truyền thông Italy, sau hơn một năm cải tạo và trùng tu, cung điện Ca' Giustinian Faccanon lịch sử ở Venice đã mở cửa trở lại. Điều đặc biệt là cung điện này sẽ trở thành không gian triển lãm các tác phẩm mỹ thuật Việt Nam. 

Khi cung điện lịch sử từ thế kỷ 15 "tái sinh"

Tọa lạc tại Calle delle Acque, số 5016 thuộc khu vực San Marco, rất gần Cầu Rialto, cung điện Ca' Giustinian Faccanon tạo thành một trong những ví dụ đặc trưng nhất của kiến trúc Gothic Venice. Tòa nhà được xây dựng vào nửa sau thế kỷ 15 bởi gia tộc nổi tiếng Giustinian và vẫn lưu giữ các yếu tố kiến trúc đặc biệt đáng chú ý, bao gồm một ban công mở kiểu loggia hiếm có nằm trên tầng chính (piano nobile).

Sau hơn một năm thực hiện công tác phục hồi và trùng tu, cung điện lịch sử Ca' Giustinian Faccanon, được mua lại bởi doanh nhân người Venice Andrea Parisotto, đã mở cửa trở lại tại Venice. Theo đó, không gian này, hiện thuộc sự quản lý văn hóa của Art Events, sẽ một lần nữa trở thành nơi tổ chức các triển lãm, sự kiện và dự án quốc tế, bắt đầu với Triển lãm Nghệ thuật Venice Biennale năm 2026.

Ca' Giustinian Faccanon có hai tầng chính với tổng diện tích khoảng 1.100 mét vuông. Trong đó, tầng chính bảo tồn các cửa sổ ba vòm kiểu Gothic lớn, những tấm gương lớn và các đèn chùm thủy tinh Murano lịch sử... Để đánh dấu sự trở lại của tòa nhà lịch sử gắn với đời sống văn hóa Venice, cung điện sẽ ngay lập tức được đưa vào lịch trình các sự kiện nghệ thuật của Venice. 

Đặc biệt, trong số các dự án đầu tiên được xác nhận có dự án triển lãm của Việt Nam trong khuôn khổ Venice Art Biennale lần thứ 61. Triển lãm, mang tựa đề “Art in the Global Stream” (Nghệ thuật trong Dòng chảy Toàn cầu), sẽ do Đỗ Tường Linh làm giám tuyển.

“Biennale (Triển lãm nghệ thuật toàn cầu định kỳ 2 năm) luôn là một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất trong đời sống văn hóa quốc tế và của Venice”, Filippo Perissinotto, người sáng lập kiêm chủ tịch của Art Events và Cultural Real Estate Studio cho biết. “Đây cũng là thời điểm trong năm mà tiềm năng phi thường của các địa điểm lịch sử trong thành phố được mở ra mạnh mẽ nhất. Sự kiện Cung điện Ca' Faccanon quay trở lại kể từ năm nay là một phần của hệ sinh thái văn hóa này, và là một giá trị gia tăng cho toàn bộ Venice”.

Việt Nam lần đầu tiên đến với "thế vận hội mỹ thuật" Venice Art Biennale

Triển lãm nghệ thuật quốc tế Venice Art Biennale lần thứ 61 dự kiến khai mạc vào tháng 5/2026 tới (kéo dài tới tháng 11/2026), đánh dấu một cột mốc đáng chú ý khi Việt Nam lần đầu tiên tham gia với một dự án nghệ thuật độc lập tại không gian triển lãm riêng. 

Sự kiện được xem như bước tiến quan trọng của mỹ thuật Việt Nam trên bản đồ nghệ thuật đương đại quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội đối thoại sâu rộng hơn giữa nghệ sĩ Việt Nam và cộng đồng nghệ thuật toàn cầu.

Trong lịch sử hơn một thế kỷ, Venice Art Biennale luôn được xem là một trong những sự kiện nghệ thuật danh giá nhất thế giới. Được tổ chức từ năm 1895 và diễn ra định kỳ hai năm một lần, triển lãm này thường được ví như “Thế vận hội của mỹ thuật” bởi quy mô và sức ảnh hưởng lớn đối với đời sống nghệ thuật quốc tế. 

Mỗi kỳ Biennale quy tụ hàng trăm nghệ sĩ, giám tuyển và tổ chức nghệ thuật đến từ nhiều quốc gia, mang đến những dự án sáng tạo phản ánh những xu hướng và vấn đề của nghệ thuật đương đại toàn cầu. Năm nay 99 quốc gia và vùng lãnh thổ đã được BTC chấp thuận tham dự sự kiện.

Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam được công bố dự án nghệ thuật đầu tiên tham gia Venice Art Biennale lần thứ 61 được xem là một dấu mốc mang ý nghĩa đặc biệt. Triển lãm mang tên “Art in the Global Stream” (Nghệ thuật trong Dòng chảy Toàn cầu) do giám tuyển Đỗ Tường Linh phụ trách. Dự án hướng tới việc giới thiệu các góc nhìn nghệ thuật đương đại của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa, nơi các nền văn hóa liên tục giao thoa và chuyển động.

Sự kiện Việt Nam lần đầu tham gia Venice Art Biennale cũng gắn với hành trình quốc tế hóa của một số nghệ sĩ trong nước. Trước đó, vào năm 2023, Lê Hữu Hiếu trở thành nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên được Ban tổ chức Venice Art Biennale gửi Thư mời tham dự kỳ triển lãm lần thứ 60. Thư mời được gửi bởi ông Paolo De Grandis – Chủ tịch tổ chức PDG Arte Communications – tới Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Sinh năm 1982 tại Hà Tĩnh và hiện sống, làm việc tại Hà Nội, Lê Hữu Hiếu từng gây chú ý tại châu Âu với triển lãm cá nhân “Soul Energy” năm 2021 tại Venice. Triển lãm do MoCA Italia và Arte Laguna Studio tổ chức tại Arsenale Nord với không gian gần 1.000 m², dưới sự giám tuyển của TS Chiara Canali. 

Sự kiện này gây ấn tượng mạnh với giới truyền thông và các giám tuyển quốc tế, đồng thời được xem là triển lãm chính thức đầu tiên của một nghệ sĩ Việt Nam tại Italy và cũng là triển lãm cá nhân đầu tiên của một nghệ sĩ châu Á tại Arsenale Nord. Mới đây, vào ngày 19/4/2025, triển lãm - sắp đặt "Từ chiến thắng Bạch Đằng đến đại thắng 30/4/1975" của Lê Hữu Hiếu được khai mạc tại Phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM) nhân kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam - thống nhất đất nước. Triển lãm thu hút hàng triệu lượt du khách tham quan và gây tiếng vang ở cả truyền thông trong nước và quốc tế. Tháng 10/2025, tại Tokyo, anh được Liên hiệp UNESCO Nhật Bản và Liên hiệp UNESCO Việt Nam vinh danh “Nghệ sĩ tiên phong trên hành trình di sản UNESCO 2025”.

Lê Hữu Hiếu cho biết từ năm 2017 khi sang Italy tham dự triển lãm, anh đã trực tiếp tham quan Biennale và quyết tâm tham dự sự kiện này. Theo anh, việc tổ chức triển lãm cá nhân tại Venice là bước đi chiến lược để tiếp cận môi trường nghệ thuật quốc tế và chuẩn bị cho những dự án lớn hơn.

Việc công bố dự án nghệ thuật Việt Nam tại Venice Art Biennale 2026 không chỉ là sự kiện mang tính biểu tượng đối với mỹ thuật trong nước, mà còn mở ra một chương mới cho quá trình hội nhập của nghệ thuật Việt Nam với thế giới.