Từ năm 2027, đấu giá đất ở áp dụng mức đặt trước tối thiểu 20%
Theo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2 sáng ngày 20/11, tiền đặt trước khi đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân được quy định tối thiểu 20% và tối đa 50% giá khởi điểm.
Quy định này được nêu tại Điều 35 của Luật nhằm hạn chế tình trạng người tham gia trả giá cao bất thường, sau đó bỏ cọc, gây xáo trộn thị trường bất động sản và ảnh hưởng đến công tác quản lý đất đai.
Đối với trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án đầu tư, tiền đặt trước được quy định từ 10% đến 20% giá khởi điểm. Trong khi đó, đấu giá quyền cho thuê tài sản có giá khởi điểm tính theo đơn giá thuê hằng tháng hoặc hằng năm áp dụng mức đặt trước từ 5% đến 20% giá khởi điểm nhân với tổng thời hạn thuê.
So với quy định hiện hành được áp dụng từ đầu năm 2026 theo Nghị quyết 66.11/2026 của Chính phủ, mức đặt trước tối thiểu đối với đấu giá đất ở tăng từ 10% lên 20%, trong khi mức tối đa vẫn giữ nguyên 50%.
Như vậy, với một thửa đất có giá khởi điểm 1 tỷ đồng, người tham gia đấu giá phải nộp trước từ 200-500 triệu đồng, thay vì 100-500 triệu đồng như hiện nay.
Trong quá trình thảo luận, một số đại biểu Quốc hội bày tỏ lo ngại mức tiền đặt trước cao có thể trở thành rào cản đối với người có nhu cầu thực sự. Tiếp thu ý kiến này, Luật giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung 20-50%, bảo đảm phù hợp với tính chất tài sản và điều kiện thực tế tại từng địa phương, tránh tạo ra rào cản bất hợp lý.
Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, thống kê tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất ở cho thấy các quy định về tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá bước đầu phát huy hiệu quả, số trường hợp bỏ cọc giảm đáng kể.
Tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa đất bị hủy kết quả đấu giá do người trúng không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp năm 2025 xuống còn 82 trường hợp trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, số thửa đất đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống 11.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, những kết quả này là cơ sở để Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20-50% đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân.
Bên cạnh việc nâng mức tiền đặt trước, Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) cũng bổ sung và làm rõ các trường hợp bị cấm tham gia đấu giá.
Theo Điều 58, người từ chối kết quả trúng đấu giá hoặc người trúng đấu giá quyền sử dụng đất, quyền khai thác khoáng sản có hành vi vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến quyết định phê duyệt kết quả đấu giá bị hủy có thể bị cấm tham gia đấu giá đối với loại tài sản đó từ 6 tháng đến 5 năm, tùy tính chất và mức độ vi phạm.
Luật cũng bổ sung trường hợp người trúng đấu giá từ chối ký biên bản đấu giá vào nhóm hành vi có thể bị áp dụng chế tài này. Trong thời gian bị cấm, người vi phạm không được tham gia đấu giá cùng loại tài sản trên phạm vi toàn quốc.
Ngoài ra, người trúng đấu giá có hành vi vi phạm dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy sẽ không được nhận lại tiền đặt cọc. Người từ chối kết quả trúng đấu giá hoặc từ chối ký biên bản đấu giá cũng bị mất tiền đặt trước.
Một điểm mới đáng chú ý khác là người đã tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng mức giá khởi điểm. Trường hợp không có người trả giá cao hơn hoặc mức giá trả tiếp không hợp lệ, đấu giá viên sẽ tổ chức bốc thăm để lựa chọn người trúng đấu giá với mức giá bằng giá khởi điểm.
Người từ chối tham gia bốc thăm sẽ mất tiền đặt trước. Nếu tất cả người tham dự đều từ chối bốc thăm, cuộc đấu giá được xác định là không thành.
Theo Chính phủ, quy định này nhằm khắc phục tình trạng nhiều người đăng ký tham gia nhưng đồng loạt không trả giá, khiến cuộc đấu giá thất bại, kéo dài thời gian xử lý tài sản và tạo điều kiện cho hành vi thông đồng, dìm giá.
Tuy nhiên, Luật vẫn cho phép người đã nộp hồ sơ và tiền đặt trước nhưng không còn nhu cầu mua tài sản được rút đăng ký bằng văn bản trước ngày mở phiên đấu giá. Khoản tiền đặt trước sẽ được hoàn trả trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi kết thúc phiên đấu giá, nhưng người tham gia không được hoàn lại tiền mua hồ sơ.
Ngoài các quy định trên, Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) còn bắt buộc đấu giá trực tuyến đối với một số tài sản công và quyền sử dụng đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt dự án đầu tư.
Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, trừ một số quy định có hiệu lực sớm hơn.
- Xuất hiện mức đấu giá đất ở nông thôn gần 1,5 tỷ đồng/m2 tại Ninh Bình
- Đấu giá đất khu đô thị mới Thủ Thiêm, giá khởi điểm hơn 1.900 tỉ đồng
- Từ 6/1, đấu giá đất phải đặt cọc cao nhất tới 50%