Thúc đẩy cơ hội và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ

Tại hội thảo “Cơ hội và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ” do Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) tổ chức mới đây, Tiến sĩ Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam đã khẳng định về vai trò, vị thế của doanh nghiệp khoa học-công nghệ trong bối cảnh hiện nay.

Đề cập tới "bộ tứ chính sách trụ cột " với quyết tâm chính trị rất cao nhằm đưa khoa học - công nghệ, công nghiệp và đổi mới sáng tạo trở thành động lực trung tâm cho sự phát triển đất nước, Tiến sĩ Nguyễn Quân nhấn mạnh, Nghị quyết 57 là bước đột phá về chính sách, là đòn bẩy cho khoa học công nghệ phát triển. 

Phân tích về các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ, Tiến sĩ Phạm Thế Dũng, Hội Tự động hóa Việt Nam cho biết, hiện nay, các hình thức hỗ trợ tập trung vào nâng cao năng lực khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hỗ trợ tài chính cho hoạt động khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển giao, làm chủ và phát triển công nghệ; gia tăng sở hữu trí tuệ; hướng dẫn doanh nghiệp tham gia các chương trình khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và đi theo từng loại hình doanh nghiệp.

“Bản thân doanh nghiệp cũng cần chủ động đổi mới. Nhà nước tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ; thúc đẩy liên kết hệ sinh thái khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng như liên kết ba nhà “Nhà nước-nhà khoa học-doanh nghiệ

Tại hội thảo, bà Trần Thanh Việt, Giám đốc điều hành VGreen chia sẻ, nền tảng khoa học rõ ràng giúp doanh nghiệp tạo dựng niềm tin với đối tác và thị trường, đồng thời mở ra dư địa phát triển dài hạn.

Tuy nhiên, từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Việt cho biết, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều rào cản, đặc biệt trong việc tiếp cận nguồn lực cho R&D (nghiên cứu và phát triển), hoàn thiện hồ sơ khoa học chuyên sâu và chuyển hóa các chính sách hỗ trợ thành cơ chế vận hành cụ thể. Bên cạnh đó là những hạn chế về nhân lực khoa học và công nghệ, năng lực hấp thụ và triển khai công nghệ, cũng như các yêu cầu ngày càng cao liên quan quản trị chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Từ thực tiễn đó, bà Trần Thanh Việt khẳng định, khoa học và công nghệ cần được đặt ở vị trí trung tâm trong toàn bộ quá trình triển khai các dự án đầu tư, từ khâu tư vấn, thẩm định, thẩm tra đến tổ chức thực hiện. Việc xem xét các dự án, công trình trong bối cảnh ứng dụng khoa học và công nghệ và nâng cấp trình độ công nghệ không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, mà còn tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và xác định khoa học và công nghệ cùng đổi mới sáng tạo là trụ cột của tăng trưởng bền vững, việc tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp khoa học - công nghệ được xem là yêu cầu quan trọng để củng cố hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhiều chủ trương gần đây tiếp tục nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong chiến lược phát triển dài hạn.

Cũng tại hội thảo, các chuyên gia đều thống nhất cao rằng, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế khuyến khích đầu tư R&D theo hướng minh bạch, linh hoạt, đồng thời tăng hiệu quả liên kết “ba nhà” giữa Nhà nước, cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp.

Trong mạch chung đó, việc giới thiệu hệ sinh thái medifood tại hội thảo được nhìn nhận như một thí dụ thực tiễn để thảo luận về cách doanh nghiệp khoa học và công nghệ hình thành từ nhu cầu đời sống, yêu cầu làm chủ công nghệ và bài toán đưa kết quả nghiên cứu vào thị trường, qua đó bổ sung dữ liệu phục vụ hoàn thiện chính sách hỗ trợ trong thời gian tới./.