Vì mục tiêu chiến lược 100 năm, doanh nghiệp phải tham gia kiến tạo cùng Nhà nước

Ngày 27/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị “Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp”, với sự tham dự của các Phó Thủ tướng, lãnh đạo nhiều bộ, ngành và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP

Về tình hình doanh nghiệp, báo cáo của Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn trình bày tại Hội nghị cho biết, khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP, thu hút hơn 16 triệu lao động, đóng góp chủ yếu vào tổng kim ngạch xuất nhập khẩu.

Khu vực doanh nghiệp nhà nước tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong nhiều ngành, lĩnh vực trọng yếu, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định kinh tế vĩ mô. Khu vực kinh tế tư nhân, một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, đã có bước tiến mạnh mẽ, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp, từng bước hình thành các tập đoàn mang thương hiệu tầm cỡ khu vực và quốc tế. Khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế khi Việt Nam đã thuộc nhóm 15 quốc gia thu hút FDI lớn nhất thế giới.

Ba khu vực doanh nghiệp này đang từng bước gắn kết, hợp thành sức mạnh chung, tạo động lực để đất nước phát triển nhanh, bền vững và vươn lên hùng cường. Tính đến hết năm 2025, cả nước có khoảng hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 25% so với năm 2020.

Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, khí thế khởi sự kinh doanh lan tỏa mạnh mẽ; từ tháng 5/2025, bình quân mỗi tháng có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 38% so với bình quân 4 tháng đầu năm. Năm 2025, cả nước có gần 298 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.

Về huy động nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp cho phát triển kinh tế, xã hội, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 33% GDP. Đến hết năm 2025, quy mô thị trường cổ phiếu đạt khoảng 86,7% GDP, thị trường trái phiếu đạt khoảng 30% GDP. Qua ba đợt khởi công, khánh thành đồng loạt trong năm 2025, cả nước đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án với tổng mức đầu tư khoảng 5,2 triệu tỷ đồng, trong đó nguồn vốn tư nhân chiếm gần 75%.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, bối cảnh quốc tế và trong nước đặt ra cả thời cơ lớn lẫn thách thức rất gay gắt, đặt ra sức ép và cũng là động lực cải cách và chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế "hai con số" gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng là yêu cầu không thể chậm trễ, là điều kiện tiên quyết để ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, tạo nền tảng vững chắc để đến năm 2045 nước ta trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Theo khẳng định của Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, nếu tiếp tục dựa vào các động lực truyền thống và cách làm cũ, chúng ta sẽ không thể đạt được mục tiêu này. Cần đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng theo hướng lấy phát triển đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu; dựa trên nền tảng Nhà nước kiến tạo phát triển, thể chế hiện đại, đồng bộ và việc phát huy cao nhất tri thức, khoa học công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia. Đây thực chất là một cuộc cải cách toàn diện, trong đó doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của hệ thống chính sách và là chủ thể kiến tạo tăng trưởng.

Cam kết của cộng đồng doanh nghiệp

Đại diện khối các ngân hàng thương mại nhà nước, ông Lê Ngọc Lâm - Tổng Giám đốc BIDV cho biết, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số là thách thức lớn nhưng hoàn toàn khả thi với sự quyết tâm của Chính phủ, sự hưởng ứng và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp cũng như hệ thống tài chính ngân hàng.

Trong năm 2026, với tốc độ tăng trưởng bình quân do Ngân hàng Nhà nước giao khoảng 11 - 12%, các ngân hàng thương mại nhà nước dự kiến gia tăng giải ngân khoảng 1 triệu tỷ đồng, để phục vụ các nhu cầu vốn của nền kinh tế. Nguồn vốn tín dụng của các ngân hàng sẽ tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như: nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng và chuyển đổi số. Đây là các động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng.

Để đảm bảo cung ứng điện cho nền kinh tế tăng trưởng hai con số, ông Đặng Hoàng An - Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, EVN xác định 1 năm đầu tư xấp xỉ 5 tỷ USD đầu tư cho nguồn và lưới điện. Như vậy tổng đầu tư 5 năm tới của EVN cho nguồn và lưới điện cũng sẽ duy trì 25 tỷ USD, trong đó có những công trình rất lớn, ví dụ Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, các dự án điện gió ngoài khơi. Cùng với đó là thực hiện chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, hiện đại hóa các nhà máy điện hiện hữu, bao gồm cả nhà máy nhiệt điện và làm các dự án năng lượng khác, phát triển khoa học công nghệ.

Đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) cho biết: “Tôi xin thay mặt cho gần 1 triệu doanh nghiệp và 5,2 triệu hộ kinh doanh mà Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cho chúng tôi hỗ trợ chuyển đổi lên thành doanh nghiệp, có kiến nghị, đó là quyền tham gia bình đẳng vào các dự án đầu tư công”.

“Tôi đã báo cáo Thủ tướng nhiều lần về vấn đề này. Tôi đề nghị các doanh nghiệp lớn, kể cả doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, cùng nghiên cứu cơ chế để doanh nghiệp nhỏ và vừa được đảm bảo tham gia tối thiểu 30% khối lượng các dự án đầu tư công. Sự tham gia này phải dựa trên tinh thần bình đẳng, tức là trong quy trình đấu thầu, các nhà thầu chính phải có trách nhiệm dành tỷ lệ 30% cho các nhà thầu phụ là doanh nghiệp nhỏ và vừa với đơn giá công bằng. Điều này sẽ tạo ra sự lan tỏa rất lớn, giúp cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa – vốn đang rất thiếu việc làm – có cơ hội phát triển bền vững. Đây là việc mà chỉ Chính phủ mới có đủ thẩm quyền để hiện thực hóa bằng quy định cụ thể”, ông Nguyễn Văn Thân cho biết.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao công tác chuẩn bị Hội nghị và các ý kiến sâu sắc, sát thực tế, mang tính xây dựng cao. Những ý kiến đó không chỉ phản ánh thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp mà còn thể hiện khát vọng phát triển mạnh mẽ, tinh thần trách nhiệm vì đất nước của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và các bộ ngành, cơ quan đã có phản hồi, giải đáp.

Với mong muốn doanh nghiệp phát huy vai trò tiên phong, Thủ tướng nêu rõ: Doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, mọi chính sách đều phải hướng tới doanh nghiệp để doanh nghiệp phát triển và doanh nghiệp phải tham gia kiến tạo cùng Nhà nước, trong xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng hạ tầng và quản trị quốc gia.