Doanh nghiệp và vấn đề "xanh hóa" vật liệu: Tiêu chí bắt buộc trong phát triển lĩnh vực xây dựng

Doanh nghiệp tại Việt Nam nhìn nhận về "xanh hóa"

Tại hội thảo “Vật liệu xây dựng xanh - xu thế phát triển bền vững” do Báo Xây dựng tổ chức mới đây, ông Nguyễn Cảnh Hồng, Tổng giám đốc công ty Eurowindow cho biết: "Xanh hóa" sản xuất tại Eurowindow không chỉ thông qua việc trang bị, hiện đại hóa hệ thống dây chuyền, máy móc tiết kiệm nhiên liệu sử dụng, tiết kiệm điện tiêu thụ tại các nhà máy. Ngay từ nguồn nguyên liệu đầu vào, Eurowindow ưu tiên sử dụng các loại vật liệu an toàn, hạn chế tối đa tác động tiêu cực tới môi trường. Và Eurowindow đã thực hiện điều đó ngay từ những ngày đầu tiên.

"Sau 23 năm, Eurowindow hiện giờ tự tin cung cấp các giải pháp về cửa cách âm cách nhiệt tiết kiệm nguyên liệu, đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng", ông Hồng nhấn mạnh.

Eurowindow đã áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn của châu Âu cho sản phẩm của mình từ nguyên vật liệu đến thành phẩm. Chúng tôi mong muốn cơ quan quản lý Nhà nước rút ngắn thời gian từ chính sách đi vào thực tiễn, để sản phẩm sớm đi vào cuộc sống người dân.

Để đầu tư sản xuất sản phẩm xanh có chi phí rất cao, nên cần sớm dán nhãn để phân biệt các sản phẩm "xanh". Ngoài ra, vấn đề tiếp cận tín dụng xanh của ngân hàng vẫn còn nhiều khó khăn. 

Theo ông Dương Văn Tú, Công ty TNHH cách âm, cách nhiệt Phương Nam, ở góc độ doanh nghiệp, ông Tú cho rằng các chính sách thúc đẩy vật liệu xây dựng xanh trong thời gian qua là chủ trương đúng đắn và mang tính tất yếu, tạo ra tín hiệu rõ ràng, buộc doanh nghiệp phải nhìn lại toàn bộ chuỗi giá trị, từ nguyên liệu đầu vào, công nghệ sản xuất đến cách tiếp cận thị trường.

Đối với Phương Nam Panel, chúng tôi không xem đây là áp lực, mà là cơ hội để tái cấu trúc chiến lược. Cụ thể, chúng tôi đã chủ động sang thị trường châu Âu đầu tư vào công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải; Sau khi làm chủ công nghệ Phương Nam Panel đã phát triển các dòng sản phẩm panel cách nhiệt, cách âm, thân thiện môi trường; Định vị thương hiệu theo hướng “giải pháp vật liệu xanh - hiệu quả - kinh tế”. Ông Nam chia sẻ.

Nếu trong thời gian tới, chính sách được cụ thể hóa hơn, đặc biệt là ưu đãi đầu tư, tín dụng xanh và tiêu chuẩn hóa thì tôi tin rằng ngành Vật liệu xây dựng xanh Việt Nam sẽ nâng cao vị thế, không chỉ phục vụ thị trường nội địa mà còn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Xanh hóa ngành vật liệu xây dựng là yêu cầu cấp thiết

Các quy định của Nghị định quản lý Vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP phải được cụ thể hóa ngay từ khâu thiết kế. Thiết kế phải là điểm xuất phát, từ thiết kế sản phẩm, thiết kế công nghệ đến thiết kế công trình, để có thể lượng hóa rõ ràng: mỗi m² công trình tiết kiệm được bao nhiêu năng lượng, bao nhiêu chi phí.

Nếu chỉ dừng ở việc “gắn nhãn xanh” mà không có chế tài, không có tiêu chí định lượng, thì rất khó triển khai trong thực tế.

Do đó, nghị định cần đóng vai trò là công cụ pháp lý đủ mạnh, đưa ra các yêu cầu, tiêu chuẩn và số liệu cụ thể để làm căn cứ cho các đơn vị thiết kế, thẩm tra và phê duyệt dự án.

Hiện nay, nhiều nội dung về tiết kiệm năng lượng mới dừng ở mức khuyến khích, chưa mang tính bắt buộc; vì vậy cần có lộ trình rõ ràng để từng bước áp dụng, phù hợp với điều kiện thực tế.

Theo ông Trần Bá Việt, Phó chủ tịch Hội Bê tông Việt Nam, cần thay đổi cách tiếp cận: không chỉ tập trung vào khâu sản xuất vật liệu, mà phải chú trọng cả phía người sử dụng. Người quyết định cuối cùng là chủ đầu tư - họ sẽ lựa chọn vật liệu xanh khi thấy rõ hiệu quả kinh tế.

Vì vậy, các yêu cầu về sử dụng vật liệu xanh cần được tích hợp ngay trong thiết kế công trình, đặc biệt là thiết kế kết cấu - nơi tiêu thụ nhiều xi măng, bê tông và cũng là khu vực phát sinh chi phí, phát thải lớn nhất.

Thực tế cho thấy, phần lớn phát thải và tiêu thụ năng lượng tập trung ở lĩnh vực vật liệu xây dựng, chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng thể nền kinh tế. Do đó, nếu không tác động được vào khu vực này thì các nỗ lực còn lại sẽ chỉ mang tính cục bộ, hiệu quả không cao.