Hội Xuân Tam Chúc 2026: Đánh thức mạch nguồn di sản tâm linh ngàn năm

Chương trình được tổ chức nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa tâm linh đặc sắc của Phật giáo Việt Nam - nơi đạo và đời hòa quyện, nơi truyền thống hướng thiện của dân tộc được gìn giữ và tiếp nối qua các thế hệ. Đồng thời, đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh Khu du lịch - Di tích Quốc gia đặc biệt Tam Chúc, hòa chung mạch nguồn văn hóa - lịch sử của vùng đất Ninh Bình.

Phát biểu tại Lễ khai hội, Thượng toạ Thích Minh Quang - Phó Trụ trì thường trực chùa Tam Chúc cho biết, Chùa Tam Chúc là vùng đất linh thiêng, là nơi giao hòa giữa thiên nhiên hùng vĩ, lịch sử ngàn năm và đời sống tâm linh sâu sắc của dân tộc Việt Nam.

Từ những dấu tích khảo cổ được phát hiện dưới lòng hồ Tam Chúc như: Cột gỗ lim, chân tảng đá hình hoa sen..., và các câu chuyện dân gian còn được lưu truyền tại địa phương cho thấy, cách đây hơn một nghìn năm trước, nơi đây là vùng đất Phật linh thiêng đan xen với các tín ngưỡng dân gian kỳ bí. 

Hàng năm vào dịp đầu Xuân, nhân dân trong vùng lại long trọng tổ chức lễ hội và rước nước để cầu nguyện Quốc thái Dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và đây cũng là chốn hội tụ để tu tập của Tăng Ni, tín đồ Phật tử thập phương.

“Hội Xuân không chỉ là hoạt động văn hóa tâm linh truyền thống, mà còn là dịp để lan tỏa những giá trị tốt đẹp của đạo Phật, gìn giữ bản sắc dân tộc và khẳng định Tam Chúc như một điểm đến của hòa bình, nhân văn và di sản”, Thượng toạ Thích Minh Quang khẳng định.

Ngày nay, Tam Chúc không chỉ là trung tâm văn hóa - tâm linh lớn của miền Bắc mà còn giữ vai trò quan trọng trong hành trình kết nối các không gian di sản đặc sắc của vùng châu thổ Bắc Bộ, liên kết với Quần thể danh thắng Tràng An - Cố đô Hoa Lư, chùa Hương (Hà Nội) và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, tạo nên một trục hành hương và du lịch di sản mang tầm quốc gia và quốc tế.

Tại buổi lễ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu - Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trụ trì chùa Tam Chúc và Ông Đặng Xuân Phong - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình đã cử hành nghi thức thỉnh chuông, gióng trống khai hội Tam Chúc Xuân Bính Ngọ 2026.

Lễ khai hội Xuân Tam Chúc 2026 diễn ra với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng. Điểm nhấn là Nghi lễ rước nước Hồ Lục Nhạc - biểu tượng của nguồn sinh khí thanh tịnh, khởi nguyên cho một năm mới hanh thông, viên mãn. Ngoài ra, Phần hội tại chùa Tam Chúc được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống, giao lưu văn hóa Phật giáo, triển lãm thư pháp, hoạt động viết kinh, sao kinh, thả đèn hoa và nghi lễ cầu an, trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ địa phương… góp phần tạo nên không khí tươi vui, rộn ràng.

Đặc biệt, vào tối 28/2, Đại nhạc hội Xuân Tam Chúc “Tam Chúc Concert 2026” được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Vesak được dàn dựng quy mô, trang trọng. Chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ nổi tiếng như Mỹ Tâm, Bằng Kiều, Hương Tràm, Phương Mỹ Chi ... Âm nhạc vang lên giữa núi hồ hùng vĩ hòa cùng màn pháo hoa tầm cao rực rỡ, thắp sáng bầu trời Tam Chúc, mở ra đêm hội xuân đầy niềm vui, phấn khởi, phát khởi tâm nguyện an lành cho năm mới.

Trong khuôn khổ chương trình đã diễn ra lễ công bố và trao Quyết định công nhận Di tích Quốc gia Đặc biệt, khẳng định vị thế của Tam Chúc trong hệ thống di sản văn hóa Việt Nam. Đây là dấu mốc có ý nghĩa chiến lược trong hành trình bảo tồn, phát huy và định vị giá trị của quần thể.

Hội xuân Tam Chúc năm nay có ý nghĩa hơn, sau khi Danh lam thắng cảnh và khảo cổ Quần thể Tam Chúc (phường Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình) được xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt, theo Quyết định ngày 11/9/2025. Điều này được kỳ vọng góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, nâng tầm vị thế của Việt Nam về du lịch hành hương và khảo cổ trên thế giới./.