Tài xế công nghệ có thể sẽ được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Sáng 21/10, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, thừa ủy quyền Thủ tướng, trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Theo dự thảo, người làm việc không có quan hệ lao động hoặc làm việc trên nền tảng số, có việc làm và thu nhập ổn định, thường xuyên, có thể được đưa vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đây là nhóm lao động hiện chưa được bao phủ đầy đủ bởi chính sách này.

Tuy nhiên, dự luật chưa xác định cụ thể những ai sẽ được tham gia, mức đóng và trách nhiệm đóng của các bên. Chính phủ đề xuất căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định đối tượng và lộ trình thực hiện.

Một trong những nhóm có thể được hưởng lợi từ chính sách là tài xế công nghệ. Phần lớn tài xế hiện ký hợp đồng hợp tác với doanh nghiệp vận hành ứng dụng, được xác định là đối tác thay vì nhân viên. Vì vậy, nếu không thuộc diện tham gia bắt buộc, họ phải tự đăng ký và đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện để tích lũy thời gian hưởng lương hưu.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, với đối tượng tham gia BHXH, Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất, giải trình của Chính phủ. Việc này nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền lao động, quyền an sinh xã hội, phúc lợi xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 28 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, việc quy định nhóm đối tượng "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số" thuộc phạm vi tham gia BHXH bắt buộc là rất rộng, chưa bảo đảm tính khả thi, cần được cân nhắc, đánh giá tác động kỹ lưỡng, đa chiều.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục xem xét và thực hiện đầy đủ kết luận 276 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghiên cứu, bổ sung trong dự luật quy định rõ đối tượng và thời điểm cụ thể triển khai thực hiện.

Trường hợp chưa thể quy định rõ đối tượng, thời điểm triển khai, chưa đạt được sự đồng thuận của đối tượng dự kiến sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc, đề nghị Chính phủ sửa đổi nội dung này khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH do quy định hiện hành đã bao phủ các trường hợp mà Chính phủ đề xuất.

Cả nước hiện có khoảng 600.000 tài xế công nghệ nhưng chỉ khoảng 700 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Nếu được đưa vào diện bắt buộc, tài xế có cơ hội tiếp cận nhiều chế độ an sinh hơn, song vấn đề quan trọng là xác định trách nhiệm đóng góp của doanh nghiệp để tránh tăng gánh nặng cho người lao động.