Lễ khai Hội Xuân Yên Tử - Hành trình kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai của Di sản Thế giới

Sự kiện đánh dấu mùa xuân đầu tiên sau khi Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới, mở ra giai đoạn phát triển mới cho du lịch văn hóa tâm linh Việt Nam.

Phát biểu tại lễ khai hội, ông Jonathan Wallace Baker – Trưởng Đại diện UNESCO Việt Nam nhấn mạnh: “Lễ khai Hội Xuân Yên Tử hôm nay càng thêm đặc biệt khi được tổ chức trong bối cảnh Yên Tử đã được ghi danh là Di sản Thế giới. Đây là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ của tỉnh Quảng Ninh trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vì lợi ích chung của nhân loại”.

Trước đó, tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới tổ chức ở Paris (Pháp) tháng 7/2025, UNESCO đã thông qua Quyết định 47 COM 8B.22, ghi danh Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Thế giới thứ 9 của Việt Nam.

Lễ khai hội Xuân Yên Tử 2026 vì vậy không chỉ là nghi thức mở đầu mùa hành hương, mà còn là dấu mốc quan trọng trong hành trình hội nhập và nâng tầm di sản văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Lễ khai hội bao gồm các hoạt động như: Nghi thức rước kiệu truyền thống; chương trình văn nghệ chào mừng; diễn văn khai hội; lời chúc đầu năm; nghi thức gióng trống khai hội và thỉnh chuông; các nghi lễ tâm linh và nghi thức mời đại biểu, nhân dân, phật tử dâng hương cầu quốc thái dân an.

Phát biểu tại Lễ khai hội, ông Bùi Văn Khắng - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, Hội Xuân Yên Tử là nét đẹp văn hóa truyền thống đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây không chỉ là nghi lễ mở đầu cho một mùa lễ hội, mà còn là sự khởi động cho một năm phát huy mạnh mẽ giá trị của khu di tích, khẳng định vị thế và tầm vóc của Yên Tử trên bản đồ Di sản văn hóa của nhân loại; đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác tổ chức, quản lý và bảo tồn, gìn giữ đời sống tâm linh, tín ngưỡng và không gian văn hoá di sản; phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản Yên Tử.

Lễ hội Xuân Yên Tử năm 2026 là sự kiện văn hóa mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, tầm vóc của Di sản thế giới. Trong suốt mùa lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa, tâm linh, nghệ thuật đặc sắc được tổ chức như: triển lãm trưng bày cổ vật nhà Trần và các tư liệu quý về Phật giáo Trúc Lâm Việt Nam; Hội chợ OCOP, đặc sản địa phương; các hoạt động "Xuân di sản - Tết làng Nương" với các trò chơi dân gian; đặc biệt là Chương trình nghệ thuật tái hiện chiều sâu lịch sử, văn hóa Yên Tử, tạo nên không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, tôn vinh giá trị truyền thống, lan tỏa sâu rộng.

“Đặc biệt, nhằm tri ân nhân dân và du khách đã đồng hành trong quá trình đưa Yên Tử trở thành Di sản văn hóa thế giới, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 101/2026/NQ-HĐND, quyết nghị miễn 100% vé tham quan danh lam thắng cảnh Yên Tử áp dụng từ năm 2026 đến hết năm 2028”, ông Bùi Văn Khắng cho biết.

Tính từ dịp Tết Bính Ngọ năm nay, Yên Tử đã đón hơn 171.000 lượt khách trong 8 ngày Tết Nguyên đán, tăng gấp 2,2 lần so với cùng kỳ năm trước, góp phần đưa Quảng Ninh vượt mốc 1 triệu lượt khách đầu năm. Đây là mùa Xuân đầu tiên kể từ khi Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được UNESCO công nhận, tạo động lực mạnh mẽ cho sự lan tỏa giá trị văn hóa – tâm linh đặc sắc của Thiền phái Trúc Lâm ra cộng đồng trong nước và quốc tế.

Bên cạnh công tác tổ chức và đón tiếp, hệ thống xe điện và cáp treo Yên Tử được vận hành tối đa công suất trong những ngày cao điểm, đảm bảo an toàn, thông suốt và thuận tiện cho du khách hành hương lễ chùa, vãn cảnh. Việc tăng cường phương tiện, điều phối linh hoạt và bố trí nhân sự hỗ trợ tại các điểm trung chuyển đã góp phần nâng cao trải nghiệm, giúp hành trình về non thiêng đầu xuân diễn ra trang nghiêm và trọn vẹn.

Không chỉ thu hút du khách bởi các hoạt động chiêm bái, cầu an đầu năm tại hệ thống đền, chùa, am, tháp trải dài trên non thiêng, Yên Tử còn khẳng định vị thế điểm đến hàng đầu xuân 2026 với chuỗi trải nghiệm nghỉ dưỡng và văn hóa đặc sắc. Khu nghỉ dưỡng Làng Nương Yên Tử và khu tĩnh dưỡng Legacy Yên Tử – MGallery ghi nhận công suất phòng đạt từ 90–100% trong 8 ngày đầu xuân.

Sau hành trình khám phá non thiêng, du khách được hòa mình vào không gian văn hóa miền di sản với các hoạt động trải nghiệm truyền thống như làm sủi dìn, làm nến, làm hương, in tranh Đông Hồ, chụp ảnh cùng áo dài và cổ phục...

Đặc biệt, hơn 30 món ăn dân dã đậm chất làng quê được giới thiệu tại Buffet phiên chợ Làng Nương – Nhà hàng Cơm Quê, mang đến hành trình ẩm thực giàu bản sắc. Tại Legacy Yên Tử – MGallery, du khách thưởng thức trà chiều “Xuân An Nhiên” cùng các thực đơn đặc biệt dành riêng cho dịp Tết nguyên đán, đồng thời chăm sóc Thân – Tâm – Trí tại Trung tâm chăm sóc sức khỏe Am Tuệ Tĩnh thông qua các liệu pháp trị liệu lấy cảm hứng từ tinh hoa thảo dược Yên Tử.

Ông Lê Trọng Thanh - Phó giám đốc Công ty Cổ phần Phát triển Tùng Lâm chia sẻ: “Khi quần thể Danh thắng Yên Tử được UNESCO vinh danh, đây là duyên cớ rất tốt để thu hút khách trong và ngoài nước. Dựa vào đó, chúng tôi xây dựng sản phẩm du lịch dựa trên 3 giá trị cơ bản là: Tâm linh, văn hóa lịch sử và thiên nhiên của Yên Tử. Chúng tôi mong muốn mỗi du khách đến với Yên Tử hãy làm điều thiện, nâng niu những giá trị văn hóa bằng cách giữ gìn vệ sinh thật tốt, đặc biệt những ngày đông du khách trong mùa lễ hội”.

Tiếp nối chương trình khai hội sẽ là chuỗi hoạt động phong phú: Hội chợ Văn hóa Trúc Lâm Yên Tử lần thứ nhất với không gian trưng bày cổ vật Nhà Trần, sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc sắc, sản phẩm OCOP và liên hoan ẩm thực các vùng miền tại Bến xe Hạ Kiệu 1 với quy mô trên 100 gian hàng; Triển lãm về Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử tại Gương Thiền Khai Tâm, góp phần lan tỏa sâu rộng giá trị lịch sử và triết lý nhập thế của Thiền phái Trúc Lâm.

Đặc biệt, vào 20h00 ngày 7/3/2026 (tức ngày 19 tháng Giêng) sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật quy mô lớn “Sắc xuân Yên Tử – Ngàn năm tỏa sáng” với sự tham dự của khoảng 10.000 đại biểu, nhân dân, phật tử và du khách. Chương trình hứa hẹn tái hiện sinh động khí sắc mùa xuân nơi miền di sản, tôn vinh chiều sâu văn hóa và khẳng định sức sống bền bỉ của một di sản sống đang không ngừng lan tỏa.

Hơn bảy thế kỷ trước, từ non thiêng Yên Tử, Phật hoàng Trần Nhân Tông đã khởi dựng một dòng Thiền mang tinh thần hòa hợp và nhập thế. Hôm nay, trong nhịp sống đương đại, mùa xuân Yên Tử tiếp tục là điểm hội tụ của hành hương, văn hóa và trải nghiệm – nơi mỗi bước chân về nguồn đều trở thành hành trình kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai của Di sản Thế giới./.