Ngân hàng phải chấm dứt cho vay tập trung vào ‘sân sau’

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 1809/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Một nội dung đáng chú ý của Đề án là các yêu cầu đối với tổ chức tín dụng trong kiểm soát hoạt động cấp tín dụng, tín dụng tập trung, các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cũng như hoạt động cấp tín dụng liên quan đến cổ đông, lãnh đạo và người có liên quan.

Các tổ chức tín dụng phải chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc hệ sinh thái hoặc “sân sau” của tập đoàn có thể gây ra các rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lành mạnh của tổ chức tín dụng.

Cùng với yêu cầu này, các tổ chức tín dụng phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ đối với hoạt động cấp tín dụng, chất lượng tín dụng, mức độ tập trung tín dụng, khách hàng và nhóm khách hàng liên quan.

Đề án cũng yêu cầu kiểm soát hoạt động cấp tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao và đầu tư trái phiếu doanh nghiệp; lưu ý nợ xấu cao hoặc tăng nhanh, dư nợ tín dụng tập trung vào lĩnh vực bất động sản, tăng mạnh để đầu tư, kinh doanh chứng khoán.

Các tổ chức tín dụng đồng thời phải nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm tra sử dụng vốn vay, đặc biệt đối với việc cấp tín dụng thuộc lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Mục tiêu được đặt ra là phát hiện sớm rủi ro, kiểm soát chất lượng tín dụng, hạn chế nợ nhóm 2, nợ xấu phát sinh và tăng cường các biện pháp thu hồi, xử lý nợ xấu.

Một yêu cầu khác là rà soát các khoản lãi dự thu lớn, số ngày dự thu dài, tăng mạnh; thoái các khoản lãi dự thu không đúng quy định nếu có, bảo đảm tuân thủ quy định và lợi nhuận phản ánh đúng thực trạng hoạt động kinh doanh.

Hoàn thiện cơ chế chính sách về bao thanh toán để tạo điều kiện cho hoạt động bao thanh toán của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát triển nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Các tổ chức tín dụng tiếp tục triển khai mạnh mẽ các giải pháp tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04 tháng 5 năm 2025 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06 tháng 01 năm 2026 về phát triển kinh tế nhà nước của Bộ Chính trị; tập trung cải tiến quy định nội bộ, cho vay khách hàng dựa trên phương án sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra; cho vay theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng; cho vay dựa trên dữ liệu thanh toán, dòng tiền; cho vay dựa trên các loại hình tài sản bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật.

Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Chính phủ; phát triển đa dạng sản phẩm tín dụng ngân hàng phù hợp từng loại hình, nhu cầu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động cấp tín dụng, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.

Xây dựng, triển khai hiệu quả các biện pháp nhằm thu hút, mở rộng các thành viên trên địa bàn hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân bao gồm người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ,... cư trú, đóng trụ sở trên địa bàn hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân, nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh.

Triển khai chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp dưới nhiều hình thức, quy mô phù hợp nhằm nắm bắt, tổng hợp, xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận tín dụng cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.