Từ 1/6 người dân còn lựa chọn nào ngoài xăng sinh học E10?

Theo lộ trình của Bộ Công Thương, kể từ ngày 1/6 tới, các loại xăng khoáng RON95-V và RON95-III sẽ được thay thế bằng xăng sinh học E10 tương ứng.

Điều này đồng nghĩa thị trường sẽ không còn bán độc lập các loại xăng khoáng thuần túy như trước đây nếu không pha ethanol.

Tuy nhiên, ngoài xăng E10, người dân vẫn còn một lựa chọn khác là xăng E5 RON92. Đây cũng là loại xăng sinh học, được pha trộn giữa 95% xăng khoáng RON92 và 5% cồn sinh học ethanol. Theo quy định hiện hành, xăng E5 RON92-II sẽ tiếp tục được duy trì kinh doanh đến hết ngày 31/12/2030 nhằm phù hợp với một số dòng xe máy đời cũ.

Như vậy, từ ngày 1/6/2026, trên thị trường sẽ tồn tại chủ yếu ba loại xăng sinh học gồm E10 RON95-V, E10 RON95-III và E5 RON92-II. Trong đó, E10 là loại nhiên liệu chứa 10% ethanol và 90% xăng khoáng, còn E5 chứa 5% ethanol.

Xăng E5 thực tế không phải loại nhiên liệu mới tại Việt Nam. Loại xăng này đã được bán thí điểm từ cuối năm 2015 và triển khai đại trà trên toàn quốc từ đầu năm 2018 đến nay. Theo lộ trình chuyển đổi của Bộ Công Thương, E5 sẽ tiếp tục được duy trì thêm nhiều năm trước khi thị trường tiến tới sử dụng hoàn toàn các loại xăng sinh học có tỷ lệ ethanol cao hơn.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa E5 RON92 và E10 RON95 nằm ở tỷ lệ ethanol pha trộn và chỉ số octan. Xăng E5 chứa 5% ethanol với chỉ số octan 92, trong khi E10 chứa 10% ethanol và có chỉ số octan 95, tương đương nhóm xăng A95 trước đây đang được sử dụng phổ biến trên thị trường.

Liên quan đến lo ngại về khả năng tương thích của phương tiện, Bộ Công Thương cho biết các nghiên cứu hiện nay cho thấy xăng E10 tương thích với hơn 90% phương tiện sử dụng động cơ xăng mà không cần cải tiến động cơ.

Các chuyên gia kỹ thuật nhận định phần lớn ô tô và xe máy đời mới đều đã được thiết kế để sử dụng nhiên liệu sinh học pha ethanol. Việc dùng xăng E10 còn giúp giảm đáng kể lượng khí thải độc hại như CO, HC và bụi mịn phát sinh trong quá trình đốt cháy, góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn.

Đối với xe máy, nhiều thương hiệu lớn như Honda, Yamaha hay Piaggio đều đã thiết kế các dòng xe tương thích với nhiên liệu chứa ethanol như E5 và E10. Các mẫu xe tay ga, xe số phổ thông sử dụng hệ thống phun xăng điện tử hoặc chế hòa khí đều có thể vận hành ổn định với xăng E10.

Ở nhóm ô tô, nhiều hãng xe lớn như Toyota, Honda và Ford cũng khẳng định xăng E10 không gây hại cho động cơ. Toyota Việt Nam cho biết các dòng xe Toyota được sản xuất sau năm 1997, bao gồm cả xe mới và xe đã qua sử dụng, đều tương thích với nhiên liệu E10.

Trong khi đó, Honda Việt Nam cho biết khách hàng có thể yên tâm sử dụng xăng sinh học E10 cho các dòng xe do hãng phân phối chính thức. Theo khuyến cáo của nhà sản xuất, các mẫu xe máy và ô tô Honda sử dụng nhiên liệu có chỉ số octan từ 91 trở lên, đồng thời hàm lượng ethanol đối với xe máy không vượt quá 10%. Với các tiêu chuẩn tại QCVN 01:2022/BKHCN, xăng E10 được đánh giá phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của xe Honda và không gây hư hại tới động cơ hay hệ thống nhiên liệu.

Hiện nay, xăng pha ethanol đã được sử dụng tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Nhiều nước xem E10 là bước đệm quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch hơn. Mỹ, Liên minh châu Âu, Thái Lan và Brazil đều đã phổ biến sử dụng xăng E10 trong nhiều năm qua.

Tại Đông Nam Á, Thailand và Philippines là hai quốc gia tiên phong sử dụng xăng sinh học. Trong đó, Thái Lan hiện tiêu thụ chủ yếu E10 và khuyến khích E20, còn Philippines đã bắt buộc sử dụng E10 từ năm 2011 kèm nhiều chính sách ưu đãi thuế đối với nhiên liệu sinh học.

Để chuẩn bị cho lộ trình chuyển đổi, Bộ Công Thương yêu cầu các Sở Công Thương địa phương tăng cường tuyên truyền về tính an toàn và lợi ích của xăng sinh học E10 nhằm tạo sự đồng thuận của người tiêu dùng. Các cửa hàng bán lẻ xăng dầu cũng được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật như bồn bể, trụ bơm để chuyển đổi kinh doanh đúng lộ trình.

Từ ngày 1/6/2026, lực lượng Quản lý thị trường sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường giám sát, kiểm tra các cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Cơ quan quản lý cho biết sẽ xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh xăng không đúng chủng loại theo lộ trình, găm hàng tạo khan hiếm nguồn cung, tự ý ngừng bán hàng hoặc ghi nhãn mập mờ về chủng loại xăng dầu tại vòi bơm.