ISSN-2815-5823
Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải

(KDPT) - Với Thaco hiện nay và trong tương lai gần, ESG không chỉ là mái nhà phủ pin mặt trời, dây chuyền tự động hay báo cáo phát triển bền vững theo tiêu chuẩn cơ học. Một tập đoàn đang mở rộng sang những lĩnh vực hoàn toàn mới như đường sắt, logistics hay các đại dự án hạ tầng, thì ESG phải trở thành thương hiệu, với bản sắc khác biệt, tương xứng quy mô của tập đoàn.

LỜI TÒA SOẠN

Tiếp nối tuyến bài Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG, sau "Cuộc chuyển đổi lớn nhất lịch sử của Thaco", chúng ta đến "Phần 5 - THACO và phép thử ngoài "sân nhà": Những khoảng trống còn chờ lời giải".

Nếu trước đây, Chu Lai từng là "sân nhà" giúp THACO chứng minh năng lực sản xuất, thì những dự án ngoài ngành trong tình hình mới hiện nay, chính là phép thử thực sự cho chiến lược phát triển bền vững của tập đoàn công nghiệp này. 

Hiện tại, THACO đã công bố định hướng phát triển theo mô hình công nghiệp xanh, đầu tư vào chuyển đổi số và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Những bước đi này cho thấy ESG đã bắt đầu được tích hợp vào chiến lược phát triển dài hạn của tập đoàn.

Dù vậy, dưới góc nhìn của các chuẩn mực quốc tế như GRI, ISSB, IFRS Sustainability hay GHG Protocol, vẫn còn nhiều nội dung cần tiếp tục hoàn thiện để quá trình chuyển đổi ESG trở nên toàn diện hơn. Đó là những khoảng trống bắt buộc lấp đầy trong cả một lộ trình dài hạn mà Thaco phải tự tìm lời giải.

Với Thaco hiện nay và trong tương lai gần, ESG không chỉ là những mái nhà phủ pin mặt trời, dây chuyền tự động hay báo cáo phát triển bền vững theo tiêu chuẩn cơ học. Một tập đoàn đang mở rộng sang những lĩnh vực hoàn toàn mới như đường sắt, logistics hay các đại dự án hạ tầng, thì ESG trở thành bài toán phức tạp hơn rất nhiều. Khi ấy, ESG là thương hiệu, là bộ mặt, hay nói cách khác, đó phải định vị là một bộ tiêu chuẩn "ESG THACO" với bản sắc khác biệt, mang tầm quy mô tương xứng vị thế tập đoàn tiên phong về công nghiệp xanh.

>>> Bài cùng chủ đề: Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 4: Cuộc chuyển đổi lớn nhất lịch sử của Thaco

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 2

Trong gần ba thập kỷ xây dựng và phát triển, THACO ở vị thế từ một doanh nghiệp lắp ráp ô tô trở thành tập đoàn công nghiệp đa ngành với hệ sinh thái trải rộng từ cơ khí, logistics đến đầu tư hạ tầng đô thị và thương mại. Nếu trước đây, thước đo thành công của THACO nằm ở sản lượng xe xuất xưởng hay tỷ lệ nội địa hóa, thì nay, một chuẩn mực mới đang dần định hình: ESG.

Nhưng ESG không chỉ là những mái nhà phủ pin mặt trời, dây chuyền tự động hay báo cáo phát triển bền vững. Với một tập đoàn đang mở rộng sang những lĩnh vực hoàn toàn mới như đường sắt, logistics hay các đại dự án hạ tầng, thì ESG trở thành bài toán phức tạp hơn rất nhiều. Đó là câu chuyện về quản trị minh bạch, giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị, trách nhiệm với cộng đồng và khả năng vận hành những dự án có tác động lớn tới xã hội.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 3

Nói cách khác, nếu Chu Lai từng là "sân nhà" giúp THACO chứng minh năng lực sản xuất, thì những dự án ngoài ngành mới chính là phép thử thực sự cho chiến lược phát triển bền vững.

Trong thông điệp đầu năm 2026, Chủ tịch HĐQT THACO Trần Bá Dương cho biết tập đoàn sẽ đồng loạt triển khai hàng loạt dự án quy mô lớn như Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, các tuyến metro TP.HCM hay hệ thống logistics và cảng biển mới. Đây đều là những dự án được định hướng theo mô hình đô thị xanh, thông minh và bền vững.

Tuy nhiên, từ định hướng đến hiện thực là một khoảng cách lộ trình rất lớn.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 4
Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 5

Khu kinh tế mở Chu Lai được xem là "trái tim" trong hệ sinh thái sản xuất của THACO. Từ một doanh nghiệp lắp ráp ô tô, THACO đã phát triển mô hình công nghiệp tích hợp với chuỗi giá trị khép kín gồm nghiên cứu - phát triển (R&D), sản xuất cơ khí, lắp ráp ô tô, công nghiệp hỗ trợ và phân phối. Đây cũng là nền tảng để tập đoàn từng bước theo đuổi chiến lược chuyển đổi số, ứng dụng các hệ thống quản trị doanh nghiệp như ERP, MES, tự động hóa dây chuyền sản xuất và phát triển mô hình nhà máy thông minh nhằm tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và giảm tiêu hao năng lượng.

Theo định hướng được Chủ tịch HĐQT THACO Trần Bá Dương công bố trong Thông điệp số 21 năm 2026, Chu Lai tiếp tục được xác định là trung tâm công nghiệp đa ngành của tập đoàn với hàng loạt dự án mới như mở rộng khu công nghiệp cơ khí, phát triển trung tâm logistics, cảng biển, khu công nghiệp chuyên nông - lâm nghiệp, trung tâm chế biến nông sản,... Điều này cho thấy THACO đang từng bước mở rộng hệ sinh thái công nghiệp theo hướng tích hợp thay vì chỉ tập trung vào lĩnh vực ô tô.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 6

Dù vậy, khi các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, thì lợi thế từ một khu công nghiệp hiện đại hay một nhà máy sản xuất thông minh không còn là yếu tố quyết định.

Các tiêu chuẩn ESG quốc tế hiện nay đều mở rộng phạm vi đánh giá từ hoạt động nội bộ sang toàn bộ chuỗi giá trị của doanh nghiệp. Theo Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol) - bộ tiêu chuẩn kiểm kê khí nhà kính được sử dụng phổ biến nhất thế giới - lượng phát thải của doanh nghiệp được chia thành ba nhóm: Scope 1 (phát thải trực tiếp), Scope 2 (phát thải gián tiếp từ năng lượng mua vào) và Scope 3 (phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị, bao gồm nguyên vật liệu, vận chuyển, hoạt động của nhà cung cấp, sử dụng và xử lý sản phẩm sau khi hết vòng đời).

Đối với ngành công nghiệp ô tô, Scope 3 thường chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng lượng phát thải. Theo phân tích của CDP, tại nhiều doanh nghiệp sản xuất ô tô trên thế giới, phát thải Scope 3 có thể chiếm trên 80-90% tổng lượng phát thải của toàn chuỗi giá trị.

Điều đó đồng nghĩa, ngay cả khi THACO giảm đáng kể lượng phát thải trong các nhà máy tại Chu Lai thông qua sử dụng năng lượng hiệu quả, tự động hóa hay điện mặt trời áp mái, tập đoàn vẫn phải giải quyết bài toán lớn hơn nhiều: làm thế nào để "xanh hóa" toàn bộ chuỗi cung ứng?

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 7

Thách thức này không chỉ nằm ở hàng trăm doanh nghiệp sản xuất linh kiện, cơ khí và công nghiệp hỗ trợ, mà còn mở rộng sang các đơn vị nhà cung cấp vật liệu, đối tác xây dựng và thậm chí cả hoạt động sử dụng sản phẩm sau khi xe được bán ra thị trường.

Đây là một bài toán đặc biệt khó đối với THACO bởi tập đoàn đang vận hành mô hình hệ sinh thái đa ngành với phạm vi hoạt động ngày càng mở rộng. Khi bước sang các lĩnh vực như hạ tầng, đô thị, đường sắt hay nông nghiệp, yêu cầu ESG không còn dừng ở việc kiểm soát khí thải trong nhà máy mà còn bao gồm quản lý tài nguyên nước, bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng đất, quyền lợi người lao động, tham vấn cộng đồng và minh bạch trong quản trị dự án.

Nói cách khác, nếu trước đây THACO có thể chủ động kiểm soát hoạt động bên trong "hàng rào" nhà máy Chu Lai thì trong giai đoạn mới, ESG buộc tập đoàn phải mở rộng trách nhiệm ra toàn bộ hệ sinh thái đối tác. Đây cũng là xu hướng mà các tập đoàn công nghiệp toàn cầu như Toyota, Volkswagen hay Hyundai đang theo đuổi, khi chuyển trọng tâm từ nhà máy xanh sang chuỗi cung ứng xanh nhằm đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ nhà đầu tư, khách hàng và các thị trường xuất khẩu.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 8
Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 9

Nếu như Chu Lai được xem là "phòng thí nghiệm" để THACO xây dựng mô hình công nghiệp tích hợp, thì giai đoạn hiện nay đánh dấu bước chuyển lớn khi tập đoàn mở rộng sang các lĩnh vực có mức độ tác động xã hội và môi trường sâu rộng hơn.

Chủ tịch HĐQT THACO Trần Bá Dương xác định giai đoạn 2026-2027 là thời điểm tập đoàn đồng loạt triển khai nhiều dự án trọng điểm, từ Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Khu đô thị Sala, hệ thống metro TP.HCM đến các khu công nghiệp mới tại Chu Lai, trung tâm logistics và cảng biển. Đây đều là những dự án có chu kỳ đầu tư kéo dài, quy mô vốn rất lớn và chịu sự giám sát ngày càng chặt chẽ từ các tiêu chuẩn về phát triển bền vững.

Khác với lĩnh vực sản xuất ô tô – nơi THACO có thể chủ động kiểm soát toàn bộ dây chuyền, thì các dự án trên đòi hỏi doanh nghiệp phải cân bằng đồng thời ba trụ cột của ESG: giảm tác động môi trường, bảo đảm lợi ích cộng đồng và xây dựng cơ chế quản trị minh bạch trong suốt vòng đời dự án.

Có nghĩa rằng, phần lớn các dự án mới của THACO vẫn đang ở giai đoạn đầu tư hoặc triển khai, sẽ cần thêm thời gian để chứng minh hiệu quả thực tế, thay vì chỉ dừng ở các mục tiêu được công bố trên kế hoạch.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng: Không chỉ là vấn đề xây dựng

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 10

Trong số các dự án mới, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xem là phép thử lớn nhất đối với năng lực phát triển hạ tầng của THACO. Theo chủ trương được TP. Hà Nội thông qua, dự án có tổng chiều dài khoảng 40km, quy mô đầu tư lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng và được nghiên cứu theo hình thức đối tác công - tư (PPP). THACO tham gia thông qua Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh trong liên danh cùng Tập đoàn Hòa Phát và một số đối tác khác để nghiên cứu đề xuất dự án. Tuy nhiên, khác với việc xây dựng một khu công nghiệp hay nhà máy sản xuất, dự án này đặt ra hàng loạt yêu cầu phức tạp theo các tiêu chí ESG.

Ở khía cạnh môi trường (Environment), việc phát triển một đại lộ chạy dọc sông Hồng đòi hỏi phải đánh giá đầy đủ tác động đến hệ sinh thái ven sông, khả năng tiêu thoát lũ, bảo tồn cảnh quan tự nhiên, quản lý tài nguyên nước và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ở khía cạnh xã hội (Social), dự án sẽ liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, đảm bảo sinh kế cho người dân, duy trì không gian công cộng và cơ chế tham vấn cộng đồng trước khi triển khai.

Trong khi đó, quản trị (Governance) lại là một bài toán không kém phần quan trọng khi dự án có sự tham gia của nhiều chủ thể, từ cơ quan quản lý, nhà đầu tư, đơn vị tư vấn, nhà thầu đến các tổ chức tài chính. Minh bạch thông tin, kiểm soát tiến độ, quản trị rủi ro và giám sát sử dụng vốn sẽ là những yếu tố quyết định mức độ đáp ứng các chuẩn mực ESG của dự án.

Đây là những yêu cầu vượt ra ngoài năng lực cốt lõi của một doanh nghiệp sản xuất ô tô. Muốn hiện thực hóa dự án theo định hướng đô thị xanh, THACO sẽ cần sự đồng hành của các đơn vị quy hoạch quốc tế, tổ chức tư vấn môi trường hoặc chuyên gia về phát triển đô thị bền vững, định chế tài chính xanh cùng với các đối tác có kinh nghiệm trong quản trị những dự án quy mô lớn.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 11

Khu đô thị Sala: Hành trình hoàn thiện một đô thị xanh vẫn còn tiếp diễn

Một phép thử khác của THACO là Khu đô thị Sala - dự án do Đại Quang Minh phát triển tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP.HCM). Sau nhiều năm đưa vào khai thác từng phần, Sala hiện vẫn đang tiếp tục được đầu tư các hạng mục mới. Trong Thông điệp số 21 năm 2026, THACO cho biết sẽ đồng loạt khởi công các dự án thành phần còn lại và đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành toàn bộ khu đô thị vào cuối năm 2027.

Theo định hướng của THACO, Sala được phát triển theo mô hình khu đô thị kiểu mẫu, xanh, thông minh và bền vững. Nhưng từ góc nhìn ESG, việc xây dựng một đô thị xanh không chỉ được đánh giá ở mật độ cây xanh hay kiến trúc hiện đại.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 12

Các tiêu chí quan trọng hơn nằm ở khả năng vận hành sau khi dự án hoàn thành, bao gồm sử dụng năng lượng hiệu quả, phát triển giao thông công cộng và giao thông xanh, quản lý nước mưa và nước thải, giảm phát thải carbon trong quá trình vận hành, gia tăng diện tích không gian công cộng. Bên cạnh đó còn là việc xây dựng hệ thống quản trị đô thị minh bạch và lấy người dân làm trung tâm.

Nghĩa là, Sala vẫn đang trong giai đoạn chuyển từ "xây dựng một khu đô thị" sang "vận hành một hệ sinh thái đô thị bền vững". Những mục tiêu về ESG vì thế sẽ chỉ có thể được đánh giá đầy đủ khi toàn bộ dự án đi vào khai thác và các chỉ số về môi trường, xã hội và quản trị được công bố một cách minh bạch trong quá trình vận hành.

Theo UNEP (Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc), các dự án đô thị chỉ thực sự đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững khi được đánh giá trên toàn bộ vòng đời - từ quy hoạch, thiết kế, xây dựng đến vận hành và tái phát triển. Do đó, các chỉ tiêu về phát thải carbon, sử dụng năng lượng, tài nguyên nước, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và mức độ hài lòng của cộng đồng đều cần được theo dõi trong nhiều năm sau khi dự án hoàn thành.

Metro và hạ tầng giao thông: Tham vọng lớn, áp lực càng lớn

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 13

Nếu lĩnh vực ô tô là nơi THACO đã tích lũy kinh nghiệm trong gần ba thập kỷ, thì đường sắt và hạ tầng giao thông lại là một "sân chơi" hoàn toàn mới.

Trong Thông điệp số 21 năm 2026, Chủ tịch HĐQT THACO Trần Bá Dương cho biết tập đoàn đặt mục tiêu tham gia sâu vào lĩnh vực đường sắt, chuẩn bị nguồn lực để cùng các đối tác triển khai các dự án metro tại TP.HCM, đồng thời phát triển ngành công nghiệp đường sắt trong nước. Theo định hướng này, THACO sẽ nghiên cứu tham gia tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương, các tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm, Thủ Thiêm - Sân bay Long Thành và từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất thiết bị, phương tiện đường sắt ngay tại Chu Lai.

Không giống ngành ô tô, nơi THACO đã xây dựng được chuỗi giá trị tương đối hoàn chỉnh từ sản xuất đến logistics, lĩnh vực đường sắt đô thị đòi hỏi doanh nghiệp phải tiếp cận những tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn toàn khác. Từ thiết kế, thi công đến bảo trì đều yêu cầu công nghệ cao, quy trình quản lý nghiêm ngặt và kinh nghiệm thực hiện các dự án quy mô lớn trong nhiều năm. Dưới góc độ ESG, đây cũng là lĩnh vực chịu áp lực đặc biệt lớn.

Ở khía cạnh môi trường (Environment), các tuyến metro được kỳ vọng góp phần giảm ùn tắc giao thông, cắt giảm phát thải khí nhà kính và khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng. Tuy nhiên, giai đoạn thi công lại phát sinh nhiều thách thức như quản lý chất thải xây dựng, kiểm soát bụi, tiếng ồn, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường và giảm phát thải trong quá trình xây dựng.

Về xã hội (Social), các dự án metro thường liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của người dân dọc tuyến, đồng thời đòi hỏi sự đồng thuận của cộng đồng trong suốt quá trình triển khai.

Trong khi đó, trụ cột quản trị (Governance) đặt ra yêu cầu cao về quản lý tiến độ, kiểm soát chi phí đầu tư, minh bạch thông tin, lựa chọn nhà thầu và phối hợp giữa nhiều bên tham gia.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 14

Đây là những lĩnh vực mà THACO chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Vì vậy, chiến lược phát triển ngành đường sắt của tập đoàn sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng hợp tác với các doanh nghiệp quốc tế trong chuyển giao công nghệ, tư vấn thiết kế, đào tạo nhân lực và xây dựng hệ thống tiêu chuẩn vận hành.

Theo Hiệp hội Đường sắt Quốc tế (UIC), thành công của các dự án đường sắt đô thị không chỉ được đo bằng tiến độ hoàn thành mà còn ở khả năng giảm phát thải carbon, nâng cao tỷ lệ sử dụng giao thông công cộng và tạo ra giá trị xã hội trong dài hạn.

Việc hàng loạt dự án vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị cho thấy hệ sinh thái công nghiệp thế hệ mới mà THACO theo đuổi mới chỉ ở bước đặt nền móng. Đây cũng là giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với việc thực thi ESG. Theo khuyến nghị của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), các tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị cần được tích hợp ngay từ giai đoạn quy hoạch, thiết kế và chuẩn bị đầu tư thay vì chỉ đánh giá sau khi công trình đi vào vận hành.

Từ đó, THACO sẽ phải đồng thời giải quyết nhiều bài toán như hoàn thiện thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng, huy động nguồn vốn dài hạn Ngoài ra, phải có khả năng đánh giá tác động môi trường, quản lý tài nguyên nước, bảo tồn đa dạng sinh học và xây dựng cơ chế tham vấn cộng đồng trước khi triển khai dự án. Nếu không được chuẩn bị từ đầu, chi phí điều chỉnh để đáp ứng ESG trong giai đoạn vận hành sẽ cao hơn rất nhiều.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 15

Phần lớn các dự án mới của THACO không còn giới hạn trong lĩnh vực sản xuất ô tô truyền thống mà mở rộng sang phát triển đô thị, khu công nghiệp hay logistics,... Đây đều là những lĩnh vực có yêu cầu rất cao về năng lực quản trị ESG. Điều đó khiến tập đoàn không chỉ cần nguồn vốn đầu tư hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng, mà còn phải xây dựng một hệ sinh thái đối tác đủ mạnh để bổ sung những năng lực còn thiếu.

Đối với các dự án đô thị như Sala hay Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, THACO sẽ cần sự tham gia của các đơn vị tư vấn quy hoạch quốc tế, chuyên gia về phát triển đô thị bền vững, tổ chức đánh giá tác động môi trường hoặc đơn vị kiểm kê phát thải carbon cùng các định chế tài chính có khả năng cung cấp nguồn vốn xanh.

Trong lĩnh vực đường sắt và hạ tầng giao thông, việc làm chủ công nghệ thi công, tiêu chuẩn kỹ thuật và quản trị rủi ro sẽ phụ thuộc nhiều vào quá trình hợp tác với các đối tác quốc tế có kinh nghiệm lâu năm. Đây cũng là mô hình mà nhiều tập đoàn công nghiệp lớn trên thế giới đã lựa chọn khi bước sang các lĩnh vực mới.

Theo OECD, một trong những yếu tố quyết định thành công của các dự án hạ tầng bền vững là năng lực quản trị chuỗi giá trị và khả năng phối hợp hiệu quả giữa khu vực công, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và các bên liên quan trong suốt vòng đời dự án.

Nhìn từ góc độ này, ESG đối với THACO không chỉ là câu chuyện giảm phát thải hay sử dụng năng lượng tái tạo. Đó còn là bài toán về năng lực quản trị hệ sinh thái, khả năng huy động tri thức và công nghệ từ các đối tác, cũng như xây dựng một mô hình hợp tác đủ bền vững để bảo đảm các dự án được triển khai minh bạch, hiệu quả và tạo ra giá trị lâu dài cho xã hội.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 16

Nguồn lực tài chính: Điều kiện cần để hiện thực hóa các cam kết ESG

Đằng sau tham vọng phát triển hàng loạt dự án quy mô lớn là bài toán về nguồn lực tài chính và năng lực quản trị vốn. Điều này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh các dự án hạ tầng, đô thị hay khu công nghiệp đều có vòng đời đầu tư kéo dài, yêu cầu dòng vốn lớn và ổn định; đồng thời phải đáp ứng ngày càng nhiều tiêu chí về phát triển bền vững.

Diễn biến tài chính của CTCP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh - đơn vị phụ trách mảng bất động sản và hạ tầng trong hệ sinh thái THACO phần nào cho thấy quy mô của giai đoạn đầu tư mới. Theo báo cáo tài chính năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 4.069 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu tăng lên 32.222 tỷ đồng, gần gấp đôi đầu năm sau đợt tăng vốn điều lệ hơn 8.200 tỷ đồng.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 17

Cùng với đó, Đại Quang Minh cũng đẩy mạnh huy động nguồn lực bên ngoài. Dư nợ vay ngân hàng tăng từ gần 9.800 tỷ đồng lên 18.656 tỷ đồng, đồng thời doanh nghiệp phát hành 1.500 tỷ đồng trái phiếu để đầu tư vào Khu công nghiệp chuyên ngành cơ khí quy mô gần 786 ha và dự án Trung tâm dịch vụ - mua sắm tại Khu đô thị Tây Hồ Tây.

Những con số này phản ánh một thực tế rằng, để triển khai các dự án như Khu đô thị Sala, các khu công nghiệp mới hay nghiên cứu Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, THACO không chỉ cần năng lực phát triển dự án mà còn phải xây dựng một cấu trúc tài chính đủ vững, cân bằng giữa vốn chủ sở hữu, vốn vay và các nguồn huy động dài hạn.

Từ góc độ ESG, khả năng huy động vốn không chỉ là câu chuyện quy mô tài chính. Các tổ chức tín dụng, nhà đầu tư và định chế tài chính quốc tế ngày càng gắn điều kiện cấp vốn với những yêu cầu về minh bạch thông tin, quản trị rủi ro, đánh giá tác động môi trường và xã hội của dự án. Khi đó, càng mở rộng đầu tư vào các dự án hạ tầng và đô thị quy mô lớn, THACO càng cần chứng minh năng lực quản trị ESG để duy trì khả năng tiếp cận các nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 18
Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 19

Cho đến nay, THACO đã công bố định hướng phát triển theo mô hình công nghiệp xanh, đầu tư vào chuyển đổi số và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Những bước đi này cho thấy ESG đã bắt đầu được tích hợp vào chiến lược phát triển dài hạn của tập đoàn.

Dù vậy, dưới góc nhìn của các chuẩn mực quốc tế như GRI, ISSB, IFRS Sustainability hay GHG Protocol, vẫn còn nhiều nội dung cần tiếp tục hoàn thiện để quá trình chuyển đổi ESG trở nên toàn diện hơn.

Thứ nhất, dữ liệu phát thải Scope 3 vẫn là khoảng trống lớn.

Đến nay, THACO chưa công bố đầy đủ dữ liệu phát thải trên toàn chuỗi giá trị (Scope 3). Trong khi đó, theo GHG Protocol, Scope 3 thường chiếm tỷ trọng lớn nhất đối với các doanh nghiệp sản xuất ô tô vì bao gồm phát thải từ nguyên vật liệu, chuỗi cung ứng, vận chuyển, sử dụng sản phẩm và xử lý sau vòng đời. 

Điều này đồng nghĩa, để đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế, THACO sẽ cần xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu carbon trên toàn bộ chuỗi cung ứng thay vì chỉ trong phạm vi nhà máy.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 20

Thứ hai, lộ trình Net Zero vẫn cần được lượng hóa rõ ràng hơn.

THACO đã nhiều lần nhấn mạnh định hướng phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Tuy nhiên, tập đoàn vẫn chưa công bố công khai mục tiêu Net Zero với các mốc thời gian, tỷ lệ giảm phát thải và lộ trình thực hiện cụ thể cho toàn hệ sinh thái theo thông lệ của nhiều tập đoàn quốc tế.

Việc xây dựng mục tiêu định lượng sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi tiến độ, nâng cao tính minh bạch và tạo niềm tin đối với nhà đầu tư cũng như các đối tác trong chuỗi cung ứng.

Thứ ba, xanh hóa chuỗi cung ứng vẫn là bài toán dài hạn.

Một trong những thách thức lớn nhất của THACO nằm ở việc tập đoàn không chỉ vận hành các nhà máy mà còn phát triển mạng lưới hàng trăm doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, logistics và dịch vụ.

Để đáp ứng ESG, không chỉ THACO mà toàn bộ hệ sinh thái đối tác cũng cần từng bước giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả, tuân thủ các tiêu chuẩn về lao động, quản trị và minh bạch dữ liệu. Đây là quá trình đòi hỏi thời gian, nguồn lực tài chính và sự đồng hành của các doanh nghiệp vệ tinh.

Thứ tư, các đại dự án vẫn cần thời gian để chứng minh hiệu quả ESG.

Các dự án như Sala, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, hệ thống metro, khu công nghiệp mới tại Chu Lai hay các dự án logistics đều mới ở giai đoạn chuẩn bị hoặc triển khai.

Cho nên, các cam kết về giảm phát thải, bảo vệ môi trường, quản trị minh bạch hay hiệu quả sử dụng tài nguyên vẫn cần được kiểm chứng thông qua quá trình vận hành thực tế hơn là việc chỉ dựa trên định hướng được công bố.

Theo IFC Performance Standards, việc đánh giá ESG của một dự án không chỉ diễn ra ở giai đoạn thiết kế mà phải được theo dõi trong toàn bộ vòng đời, từ xây dựng, vận hành đến khi kết thúc dự án.

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 21
Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải - ảnh 22

ESG chưa phải là đích đến của THACO, mà mới là điểm khởi đầu cho một hành trình chuyển đổi có thể kéo dài nhiều thập kỷ.

Từ một doanh nghiệp sản xuất ô tô, THACO đang mở rộng thành tập đoàn công nghiệp đa ngành với tham vọng hiện diện ở cả hạ tầng giao thông, đô thị, logistics, khu công nghiệp và đường sắt. Quy mô càng lớn, trách nhiệm về môi trường, xã hội và quản trị cũng càng trở nên phức tạp.

Thành công của THACO trong giai đoạn tới sẽ không chỉ được đo bằng số lượng nhà máy được xây dựng, quy mô vốn đầu tư hay số lượng dự án được triển khai. Quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa những kế hoạch đó thành các công trình vận hành hiệu quả, minh bạch, giảm phát thải và tạo giá trị cho cộng đồng, không chỉ đáp ứng các chuẩn mực ESG nói chung, mà trên cơ sở tiêu chí ESG hiện nay, cần phát triển thành một khung tiêu chuẩn mang bản sắc bộ tiêu chí “ESG THACO” tương xứng quy mô và lộ trình đặt ra của Tập đoàn, đáp ứng yêu cầu sẽ ngày càng khắt khe của thị trường toàn cầu.

Ở góc nhìn rộng hơn, hành trình của THACO cũng phản ánh thách thức chung của nhiều doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam: Chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh không còn là lựa chọn, mà đang trở thành điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nếu vượt qua được thách thức này, THACO không chỉ củng cố vị thế của mình mà còn có thể góp phần tạo dựng một hình mẫu về chuyển đổi ESG cho khu vực công nghiệp tư nhân Việt Nam trong những thập kỷ tới.

Mời quý độc giả đón đọc Phần VI: Hóa chất Đức Giang - Áp lực trong cuộc đua xanh toàn cầu sau tâm chấn khủng hoảng ! 

Nội dung: Hà Chi
Thiết kế: Thùy Dung

Tin khác

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 5: THACO với những khoảng trống còn chờ lời giải

(KDPT) - Với Thaco hiện nay và trong tương lai gần, ESG không chỉ là mái nhà phủ pin mặt trời, dây...
Hệ thống đê điều trong dòng chảy lịch sử Thăng Long – Hà Nội: Từ 'lá chắn chống lũ' đến hạ tầng chiến lược kiến tạo bản sắc tầm nhìn 100 năm

Hệ thống đê điều trong dòng chảy lịch sử Thăng Long – Hà Nội: Từ "lá chắn chống lũ" đến hạ tầng chiến lược kiến tạo bản sắc tầm nhìn 100 năm

(KDPT) - Từ những tuyến đê đầu tiên được đắp dưới thời Lý đến hệ thống đê quy mô...
25 năm SHINEC và Hành trình thắp lửa nhân tâm  - Phần VI: Hệ giá trị được luyện trong lửa

25 năm SHINEC và Hành trình thắp lửa nhân tâm - Phần VI: Hệ giá trị được luyện trong lửa

(KDPT) - Tạp chí điện tử Kinh doanh và Phát triển trân trọng giới thiệu Phần VI: Hệ giá trị...
Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 4: Cuộc chuyển đổi lớn nhất lịch sử của Thaco

Doanh nghiệp Việt và hành trình ESG - Phần 4: Cuộc chuyển đổi lớn nhất lịch sử của Thaco

(KDPT) - Là một trong những tập đoàn công nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam với hệ sinh thái đa...
Bên trong đế chế Geleximco: Giải mã hành trình kiến tạo hệ sinh thái đa ngành và những bước chuyển mình chiến lược

Bên trong đế chế Geleximco: Giải mã hành trình kiến tạo hệ sinh thái đa ngành và những bước chuyển mình chiến lược

(KDPT) - Từ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu với vốn điều lệ chỉ 3 tỷ đồng, Geleximco đã...
25 năm Shinec và Hành trình 'Thắp lửa nhân tâm' - Phần V: Hạt mầm của con đường xanh

25 năm Shinec và Hành trình "Thắp lửa nhân tâm" - Phần V: Hạt mầm của con đường xanh

(KDPT) - Tạp chí điện tử Kinh doanh và Phát triển trân trọng giới thiệu Phần V: Hạt mầm của...