Chính thức thông qua chủ trương đầu tư Vành đai 5 Vùng Thủ đô gần 290.000 tỷ đồng

Sáng 24/8, với 463/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 92,60% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5-Vùng Thủ đô Hà Nội.

Dự án được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác, chia thành nhiều dự án thành phần.

Mục tiêu của dự án là hình thành tuyến cao tốc kết nối Hà Nội với các địa phương trong vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải, mở ra không gian phát triển kinh tế mới và tạo động lực lan tỏa.

Tuyến đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô giúp phân luồng giao thông từ xa, giảm ùn tắc, ô nhiễm môi trường; hoàn thiện hệ thống đường vành đai Thủ đô.

Dự án áp dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, bảo đảm an toàn, đồng bộ và hiệu quả; khuyến khích ứng dụng công nghệ cao trong khảo sát, thiết kế, thi công và thích ứng với biến đổi khí hậu. Khi đi vào khai thác, tuyến đường sẽ thu phí điện tử không dừng.

Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án Vành đai 5 Vùng Thủ đô là 288.268 tỷ đồng, từ ngân sách nhà nước được bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn và các nguồn vốn hợp pháp khác. Dự án có chiều dài khoảng 349km thuộc địa phận 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ.

Nhu cầu sử dụng đất dự kiến của dự án khoảng 4.011ha, gồm đất trồng lúa khoảng 1.776 ha (trong đó đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên khoảng 1.590ha); đất lâm nghiệp khoảng 210ha; các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 2.025ha.

Về tiến độ thực hiện, chuẩn bị đầu tư dự án từ năm 2026; thực hiện dự án từ năm 2027; phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. Đối với các dự án thành phần sử dụng ngân sách trung ương được cân đối vốn giai đoạn 2026-2030 cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác năm 2031. Đối với các dự án thành phần sử dụng vốn ngân sách địa phương, các địa phương căn cứ khả năng cân đối vốn, chủ động triển khai thực hiện.

Quốc hội cũng quyết nghị cho phép dự án Vành đai 5 Vùng Thủ đô được áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt. Theo đó, trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án, trừ các trường hợp: tăng phần vốn ngân sách trung ương bố trí cho dự án, trình Quốc hội xem xét, quyết định; tăng phần vốn ngân sách địa phương bố trí cho dự án do địa phương xem xét, quyết định.

Cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực bãi đổ chất thải xây dựng trong Hồ sơ khảo sát dự án và bàn giao mặt bằng cho nhà thầu để đổ chất thải xây dựng của dự án; tổ chức quản lý bãi đổ chất thải xây dựng của dự án theo quy định của pháp luật về đất đai, pháp luật về môi trường và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tính theo khối lượng giải phóng mặt bằng trên bản đồ giải thửa, quy hoạch sử dụng đất; đơn giá bồi thường đất, tài sản trên đất, hệ số giá đất và mức hỗ trợ do UBND các tỉnh, thành phố áp dụng tại thời điểm chuẩn bị đầu tư năm 2026. 

Do khả năng cân đối ngân sách trung ương trong giai đoạn 2026-2030 còn hạn chế, Chính phủ lựa chọn phương án trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư toàn tuyến với quy mô 6 làn xe, thực hiện bằng hình thức đầu tư công và giãn tiến độ hoàn thành sang giai đoạn 2031-2035.

Nguyên tắc được đặt ra là đầu tư hoàn chỉnh từng đoạn trong phạm vi nguồn vốn được bố trí, bảo đảm hoàn thành và đưa vào khai thác ngay, không triển khai dàn trải hoặc để công trình dở dang.

Trước mắt, đoạn tuyến phía Đông dài khoảng 116km, từ cầu Thái Hà đến nút giao cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn, được ưu tiên đầu tư. Theo Chính phủ, đây là đoạn có nhu cầu vận tải cao, có thể khai thác độc lập và có tiềm năng phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ.

Các đoạn còn lại để khép kín Vành đai 5 sẽ được triển khai ngay công tác chuẩn bị đầu tư, quản lý quỹ đất và huy động nguồn lực. Khi cân đối được vốn, các dự án này có thể triển khai theo chủ trương đã được Quốc hội thông qua.