Chủ tịch FPT Retail Nguyễn Bạch Điệp: Khi người đứng đầu dám rời khỏi vùng an toàn

Trưởng thành từ những công việc nhỏ nhất

Bà Nguyễn Bạch Điệp sinh năm 1972, tốt nghiệp Đại học Mở TP. HCM ngành Quản trị kinh doanh. Năm 1994, bà gia nhập FPT với vị trí thực tập sinh. Khi ấy, FPT vẫn là một doanh nghiệp có quy mô nhỏ cùng hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thiết bị văn phòng. Hành trình sự nghiệp của bà cũng bắt đầu từ những công việc hết mức giản dị, trước khi từng bước tiến tới các vị trí điều hành cấp cao.

Hết thời gian thực tập nhưng chưa được nhận vào làm chính thức, bà Nguyễn Bạch Điệp vẫn quyết định ở lại FPT. Không có lương, bà phải đi xe đạp vì không đủ tiền đổ xăng, đến khi xe hỏng thì bà đành phải đi bộ. Khó khăn không khiến bà chùn bước, bà bắt đầu từ công việc bán hàng, chủ động tìm kiếm khách hàng rồi tích lũy kinh nghiệm qua từng lần tiếp xúc thực tế. Sau khoảng một năm kiên trì, bà được tuyển dụng chính thức.

Từ đó, bà lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí trong các lĩnh vực kinh doanh, phân phối và phát triển hệ thống. Mỗi công việc mở ra một cơ hội mới để bà hiểu sâu hơn về hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời tích lũy kinh nghiệm ở nhiều khâu khác nhau.

Chính những năm tháng bắt đầu từ vị trí thấp nhất đã hình thành ở bà thói quen tự tìm lời giải cho những vấn đề chưa biết. Thay vì chờ đợi có đủ kinh nghiệm mới bắt tay vào làm, bà chọn cách trực tiếp tham gia, học hỏi từ thực tế rồi điều chỉnh khi cần thiết. Cách tiếp cận ấy tiếp tục theo bà trong những bước ngoặt lớn hơn của sự nghiệp.

Năm 2012, khi FPT Retail được thành lập, bà Điệp tham gia xây dựng và phát triển hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp. Bà giữ chức Tổng giám đốc trước khi chuyển giao vị trí này vào năm 2020, tiếp tục đảm nhiệm vai trò Chủ tịch HĐQT.

Khi FPT Retail phát triển FPT Shop, cũng là lúc thị trường thiết bị công nghệ tại Việt Nam đang mở rộng, kéo theo nhu cầu xây dựng các chuỗi cửa hàng có quy mô và quy trình chuyên nghiệp hơn. FPT Shop dần mở rộng mạng lưới, trở thành một trong những chuỗi bán lẻ thiết bị công nghệ lớn tại Việt Nam. Theo số liệu được công bố trong giai đoạn tăng trưởng năm 2018, FPT Retail đạt doanh thu gần 16.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 348 tỷ đồng. Đây là thời kỳ doanh nghiệp có bước phát triển đáng kể nhờ mảng bán lẻ công nghệ. Những kết quả đó phản ánh năng lực tổ chức và mở rộng hoạt động kinh doanh của đội ngũ điều hành dưới sự dẫn dắt của bà Điệp.

Thành công của FPT Shop không kéo dài theo một đường thẳng. Khi thị trường điện thoại và thiết bị công nghệ dần bão hòa khiến dư địa tăng trưởng thu hẹp. Năm 2019, FPT Retail chịu sức ép lớn khi hoạt động kinh doanh gặp khó khăn, giá cổ phiếu giảm mạnh và vốn hóa doanh nghiệp suy giảm.

Bà Điệp từng chia sẻ rằng có thời điểm bản thân cảm thấy đã hết cách, thậm chí tự hỏi liệu mình có thực sự giỏi như mọi người vẫn nghĩ. Bởi khi một mô hình kinh doanh không còn đem lại kết quả như trước, kinh nghiệm từng giúp người lãnh đạo thành công đôi khi cũng trở thành giới hạn. Những cách làm quen thuộc không thể tự động giải quyết những vấn đề mới.

Long Châu: Bắt đầu lại bằng cách học từ đầu

Quyết định phát triển chuỗi nhà thuốc Long Châu đưa bà Nguyễn Bạch Điệp sang một lĩnh vực khác hẳn bán lẻ công nghệ. Bà đã dành gần một năm trực tiếp học việc tại nhà thuốc, làm những công việc cụ thể như dán tem giá, tìm thuốc theo yêu cầu của dược sĩ và tìm hiểu cách quản lý lượng lớn mã hàng có hạn sử dụng khác nhau. Với một lãnh đạo đã quen điều hành hệ thống bán lẻ quy mô lớn, việc quay lại những thao tác cơ bản có thể không phải lựa chọn dễ dàng. Nhưng trải nghiệm ấy giúp bà hiểu cách một nhà thuốc vận hành, những vướng mắc phát sinh trong thực tế và các khâu có thể được cải thiện bằng công nghệ.

Kết quả đến khá sớm. Năm 2021, Long Châu bắt đầu có lãi, sớm hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu. Hệ thống mở rộng lên khoảng 400 cửa hàng, tăng gấp đôi so với đầu năm. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 làm thay đổi nhu cầu chăm sóc sức khỏe, chuỗi nhà thuốc có thêm điều kiện để phát triển.

Long Châu dần trở thành trụ cột tăng trưởng của FPT Retail. Theo Fortune, chuỗi đã đóng góp gần 70% doanh thu của công ty mẹ trong năm 2025. Từ một quyết định tìm hướng đi mới trong giai đoạn khó khăn, Long Châu đã làm thay đổi đáng kể cơ cấu kinh doanh của FPT Retail. Thành công này cũng cho thấy một điểm nổi bật trong cách bà Điệp điều hành: khi mô hình cũ không còn đủ sức tạo tăng trưởng, bà sẵn sàng bước vào lĩnh vực chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng bắt đầu bằng việc tìm hiểu bản chất hoạt động chứ không chỉ chạy theo quy mô.

Trong những câu chuyện về quá trình điều hành, bà Nguyễn Bạch Điệp không chỉ nói về các quyết định kinh doanh mà còn thẳng thắn nhìn lại những hạn chế của bản thân. Bà từng chia sẻ rằng thời gian đầu làm quản lý, mình khá nóng tính và thường muốn nhân viên giải quyết công việc theo cách mà bản thân cho là đúng. Cách làm ấy có thể giúp xử lý nhanh một số vấn đề nhưng về lâu dài dễ khiến người đứng đầu ôm quá nhiều việc và hạn chế khả năng chủ động của cấp dưới. Nhận ra điều đó, bà dần thay đổi cách quản lý, chú trọng hơn đến việc xây dựng đội ngũ, cơ chế đãi ngộ và sự công bằng trong đánh giá kết quả công việc.

Long Châu hiện không chỉ kinh doanh thuốc mà còn mở rộng sang lĩnh vực tiêm chủng và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Theo số liệu thống kê đến tháng 10/2026, hệ thống có hơn 2.700 nhà thuốc và hơn 240 trung tâm tiêm chủng. Quy mô này đưa Long Châu đến gần hơn với nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân tại nhiều địa phương. 

Bên cạnh hoạt động kinh doanh, Long Châu còn triển khai chương trình “Long Châu sẻ chia” với các hoạt động chăm sóc, tầm soát sức khỏe, tiêm chủng và sơ cấp cứu cộng đồng. Những chương trình này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, dù hiệu quả dài hạn vẫn cần được đánh giá qua chất lượng triển khai và lợi ích thực tế đối với người dân.

Dấu ấn của một hành trình không đi theo đường thẳng

Ngày 6/10/2026, Fortune công bố danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất châu Á năm 2026, trong đó có bà Nguyễn Bạch Điệp. Theo thông tin được công bố, danh sách xem xét quy mô và hiệu quả doanh nghiệp, năng lực đổi mới, tầm ảnh hưởng, hành trình sự nghiệp và đóng góp xã hội.

Sự ghi nhận này đến trong thời điểm FPT Retail đạt kết quả kinh doanh tích cực. Sáu tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 30.743 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt 1.038 tỷ đồng, tăng 117%. Riêng Long Châu đạt doanh thu 21.448 tỷ đồng.

Những con số cho thấy vai trò ngày càng lớn của lĩnh vực chăm sóc sức khỏe trong cơ cấu kinh doanh của FPT Retail. Mặt khác, chúng cũng đặt ra đòi hỏi mới đối với đội ngũ lãnh đạo, đó là làm sao để duy trì đà tăng trưởng, nâng cao hiệu quả hoạt động và kiểm soát rủi ro khi quy mô ngày càng mở rộng.

Nhìn lại sự nghiệp của bà Nguyễn Bạch Điệp, có thể thấy hai dấu mốc quan trọng nhất chẳng hề giống nhau. FPT Shop ghi dấu khả năng xây dựng và mở rộng hệ thống bán lẻ công nghệ. Còn Long Châu cho thấy khả năng nhận ra giới hạn của mô hình cũ, học hỏi trong một lĩnh vực mới và đưa ra quyết định chuyển hướng khi doanh nghiệp cần động lực tăng trưởng khác. Đôi khi bà cũng không tránh khỏi những nghi ngờ năng lực của chính mình. Nhưng thay vì cố chứng minh rằng cách làm cũ vẫn đúng, bà tìm cách hiểu thị trường một lần nữa, bắt đầu từ những công việc cơ bản nhất rồi xây dựng mô hình phù hợp.

Hơn 30 năm tại FPT, điều rực rỡ nhất trong hành trình của bà Điệp không chỉ là những vị trí đã đảm nhiệm hay quy mô doanh nghiệp đạt được. Đó còn là cách bà đối diện với một thực tế khó khăn của quản trị, khi những kinh nghiệm từng đưa doanh nghiệp đến thành công không bảo đảm sẽ tiếp tục hiệu quả trong tương lai.

Phía trước FPT Retail có lẽ vẫn còn nhiều thách thức, nhưng chặng đường của bà Nguyễn Bạch Điệp đi qua cho thấy khả năng thích nghi và sẵn sàng thay đổi sẽ luôn là điều cần thiết để đi được đường dài. Từ những ngày đầu chật vật tại FPT đến khi dẫn dắt doanh nghiệp mở ra hướng đi mới, bà vẫn bền bỉ với cách làm quen thuộc, đó là hiểu vấn đề, dám lựa chọn và kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình.