Đề xuất đưa người làm việc trên nền tảng số vào diện bảo hiểm xã hội bắt buộc

Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 6, sáng 23/9, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với nhóm “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số”.

Dự thảo hiện không quy định ngay một cơ chế áp dụng cụ thể cho toàn bộ người làm việc trên nền tảng số. Sau khi có cơ sở pháp lý, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá toàn diện trong quá trình xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với hai nhóm này trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.

Điều này cho thấy việc mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đang được đặt theo hướng có lộ trình, thay vì áp dụng ngay một mô hình đóng bảo hiểm đồng loạt cho tất cả người làm việc trên nền tảng số.

Tại phiên thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban Văn hoá và Xã hội cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền an sinh xã hội.

Tuy nhiên, nhóm đối tượng “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số” được quy định như dự thảo là rất rộng và cần được cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng. Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ xác định cụ thể đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trên cơ sở phân tích đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn. Đồng thời, các quy định cần được rà soát để bảo đảm đồng bộ với pháp luật về lao động, việc làm và những lĩnh vực liên quan.

Đây là điểm có ý nghĩa trực tiếp đối với mô hình kinh doanh nền tảng, bởi hiện đề xuất mới dừng ở việc xác lập hướng mở rộng đối tượng. Các vấn đề về ngưỡng áp dụng, cơ chế thu - chi, phương thức đóng - hưởng và lộ trình thực hiện vẫn cần được tiếp tục đánh giá.

Đối với doanh nghiệp vận hành nền tảng, vấn đề vì vậy không chỉ nằm ở việc một nhóm người lao động có thêm nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội, mà còn liên quan đến việc xác định chính xác ai thuộc diện tham gia, căn cứ nào để xác định và cơ chế đóng - hưởng được tổ chức ra sao.