Lào Cai: Khánh thành nhà máy chế biến quế hữu cơ hơn 411 tỷ đồng, nâng tầm giá trị nông sản

Đầu tư công nghệ, mở rộng năng lực chế biến sâu

Sáng 4/11, tại thôn Phong Niên, xã Xuân Quang, Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu Quế Hồi Việt Nam (VINASAMEX) tổ chức khánh thành Nhà máy chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng với chủ đề “Hành trình khai mở - Bản sắc khai hương”. Dự buổi lễ có đồng chí Nguyễn Quốc Trị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đồng chí Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai; đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Giàng Quốc Hưng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cùng lãnh đạo các sở, ngành, doanh nghiệp, đối tác và đại diện các đơn vị liên quan.

Dự án Nhà máy chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư ngày 25/8/2022, với tổng vốn đăng ký 411,6 tỷ đồng, diện tích xây dựng 9,86 ha, thời hạn hoạt động 50 năm. Công trình được đầu tư theo định hướng trở thành trung tâm chế biến sâu của doanh nghiệp, góp phần mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực công nghệ và đa dạng hóa các sản phẩm từ quế, hồi cùng các loại nguyên liệu tự nhiên.

Điểm đáng chú ý của dự án là hệ thống công nghệ chế biến hiện đại, tích hợp nhiều công đoạn từ xử lý nguyên liệu, chưng cất tinh dầu đến chiết xuất, chiết tách, phân đoạn và chuẩn hóa hoạt chất. Theo thiết kế, nhà máy có công suất chế biến 10.000 tấn gia vị hữu cơ mỗi năm, năng lực sản xuất tinh dầu khoảng 250 tấn/năm.

Bên cạnh quế là nguyên liệu chủ lực, nhà máy định hướng mở rộng chế biến hồi, gừng, nghệ, ớt, sả, tiêu và các loại gia vị phù hợp. Từ nguồn nguyên liệu đầu vào, doanh nghiệp có thể phát triển nhiều dòng sản phẩm như gia vị, tinh dầu, cao chiết, tinh chất và các hợp chất tự nhiên, phục vụ ngành thực phẩm, đồ uống, hương liệu, mỹ phẩm và chăm sóc sức khỏe.

Việc đầu tư đồng bộ công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng lực chế biến mà còn mở ra hướng khai thác sâu hơn giá trị của nông sản. Thay vì chủ yếu sơ chế, xuất bán nguyên liệu thô, các sản phẩm từ quế và gia vị có thể được chế biến thành những dòng sản phẩm có hàm lượng giá trị gia tăng cao hơn, đáp ứng yêu cầu đa dạng của thị trường và chuỗi cung ứng quốc tế.

Khai thác lợi thế vùng nguyên liệu, thúc đẩy liên kết sản xuất

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai nhấn mạnh, địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nông, lâm nghiệp, trong đó cây quế là một trong những cây trồng chủ lực, mang lại giá trị kinh tế cao. Toàn tỉnh hiện có hơn 147.500 ha quế, trong đó diện tích tập trung, chuyên canh khoảng 97.000 ha; diện tích được cấp chứng nhận hữu cơ trên 24.000 ha. Sản lượng vỏ quế khô hằng năm đạt hơn 45.000 tấn, tinh dầu quế khoảng 1.000 tấn.

Cây quế không chỉ đóng góp vào giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp mà còn tạo sinh kế, việc làm và thu nhập cho hàng chục nghìn hộ dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất, chế biến các sản phẩm từ quế trên địa bàn tỉnh vẫn còn hạn chế, chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ, tập trung vào sơ chế; số cơ sở đầu tư đồng bộ về công nghệ và chế biến sâu chưa nhiều.

Trong bối cảnh đó, việc đưa Nhà máy chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng vào hoạt động được đánh giá là bước bổ sung quan trọng cho năng lực chế biến nông, lâm sản của địa phương. Dự án góp phần kết nối vùng nguyên liệu với khâu chế biến, tiêu thụ, tạo điều kiện nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường cho người trồng quế.

Với gần 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩu quế, hồi, VINASAMEX hiện liên kết trực tiếp với hơn 4.000 hộ nông dân, phát triển trên 7.700 ha vùng nguyên liệu hữu cơ. Tại Lào Cai, doanh nghiệp đang vận hành một nhà máy chế biến tại xã Trấn Yên, tạo việc làm cho gần 300 lao động địa phương, đồng thời thu mua, bao tiêu sản phẩm với sản lượng trên 15.000 tấn mỗi năm.

Những liên kết này cho thấy vai trò của doanh nghiệp trong tổ chức sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu và kết nối thị trường. Khi nhà máy Bảo Thắng đi vào vận hành, năng lực chế biến được mở rộng sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp phát triển chuỗi cung ứng, nâng cao yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn hữu cơ và tính ổn định của nguồn nguyên liệu.

Đây cũng là cơ hội để người trồng quế, hợp tác xã và các tổ chức sản xuất tại địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Việc gắn sản xuất nguyên liệu với yêu cầu chế biến và tiêu thụ giúp nâng cao trách nhiệm của các bên, từng bước chuyển từ sản xuất phân tán sang liên kết có tổ chức, đáp ứng tốt hơn tiêu chuẩn của thị trường.

Không chỉ bổ sung năng lực chế biến, Nhà máy chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng được kỳ vọng tạo thêm việc làm và cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân. Theo kế hoạch của doanh nghiệp, nhà máy dự kiến tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 200 lao động địa phương, ưu tiên người dân xã Xuân Quang và các khu vực lân cận.

Đây là nguồn lực quan trọng đối với địa bàn có thế mạnh về sản xuất nông, lâm nghiệp, nơi người dân có thể chuyển dịch một phần lao động từ sản xuất nguyên liệu sang các công đoạn sơ chế, chế biến và vận hành nhà máy. Để tận dụng cơ hội này, việc nâng cao tay nghề, kỹ năng lao động và khả năng đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghiệp sẽ có ý nghĩa thiết thực.

Tại buổi lễ, tỉnh Lào Cai ghi nhận những đóng góp của VINASAMEX đối với phát triển kinh tế địa phương, đồng thời đề nghị các sở, ban, ngành và chính quyền xã Xuân Quang tiếp tục phối hợp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện để nhà máy hoạt động hiệu quả. Tỉnh khẳng định tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Lãnh đạo tỉnh cũng mong muốn người dân địa phương chủ động nâng cao tay nghề, kỹ năng lao động, nắm bắt cơ hội việc làm; đồng thời tích cực tham gia phát triển vùng nguyên liệu chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu sản xuất và chế biến theo tiêu chuẩn.

Trong định hướng phát triển nông, lâm nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, những dự án đầu tư chế biến sâu như Nhà máy chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng có vai trò quan trọng. Dự án không chỉ mở rộng năng lực sản xuất của doanh nghiệp mà còn góp phần khai thác hiệu quả lợi thế vùng quế, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với hợp tác xã và người dân, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Khi công suất chế biến được phát huy, vùng nguyên liệu được tổ chức ổn định và các mối liên kết sản xuất, tiêu thụ được củng cố, ngành hàng quế, hồi của Lào Cai sẽ có thêm điều kiện nâng cao sức cạnh tranh. Qua đó, tạo động lực phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp, cải thiện sinh kế người dân và thúc đẩy tăng trưởng địa phương theo hướng bền vững.