Ngành sản xuất Việt Nam tăng tháng thứ 16 liên tiếp dù áp lực chi phí gia tăng

Theo báo cáo của S&P Global, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam đạt 52,3 điểm trong tháng 10, tăng so với mức 51,9 điểm của tháng 9. Kết quả này cho thấy sức khỏe ngành sản xuất tiếp tục cải thiện trong tháng đầu tiên của quý IV/2026, nối dài chuỗi cải thiện điều kiện kinh doanh lên 16 tháng liên tiếp.

Dù vậy, mức độ cải thiện chung vẫn còn hạn chế khi cả sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới đều tăng chậm hơn so với tháng trước. Việc làm tiếp tục suy giảm, trong khi những khó khăn về nguồn cung và chi phí vận tải gia tăng tạo thêm sức ép đối với hoạt động sản xuất.

Dữ liệu khảo sát cho thấy tổng số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng tháng thứ sáu liên tiếp, bất chấp ảnh hưởng kéo dài từ sự sụt giảm của đơn hàng xuất khẩu mới. Dù vẫn ghi nhận mức tăng mạnh, tốc độ tăng đơn hàng mới đã chậm nhất trong chuỗi tăng hiện tại.

Nhu cầu khách hàng gia tăng tiếp tục hỗ trợ sản lượng sản xuất trong tháng 10. Tuy nhiên, tốc độ tăng sản lượng đã chậm lại, xuống mức thấp nhất trong 6 tháng. Một số doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết khó khăn trong việc thu mua nguyên vật liệu đã ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất.

Ở khía cạnh nhân sự, việc làm trong ngành sản xuất giảm tháng thứ ba liên tiếp, dù mức giảm tương đối nhẹ. Một số doanh nghiệp phản ánh tình trạng nhân viên nghỉ việc.

Trong khi đó, lượng công việc tồn đọng giảm nhẹ nhờ số đơn hàng mới tăng chậm hơn và các doanh nghiệp xử lý công việc hiệu quả hơn. Tồn kho hàng thành phẩm cũng giảm khi các công ty chủ động đẩy mạnh bán hàng để giải phóng hàng lưu kho.

Áp lực đáng chú ý trong tháng 10 đến từ chi phí đầu vào và những gián đoạn trong chuỗi cung ứng.

Theo phản ánh của doanh nghiệp, giá dầu và nhiên liệu tăng cùng với chi phí vận tải cao hơn đã đẩy giá nguyên vật liệu đầu vào đi lên. Tốc độ tăng giá đầu vào nhanh hơn tháng thứ hai liên tiếp, đạt mức cao nhất kể từ tháng 6, dù vẫn thấp hơn đáng kể so với đợt tăng đột biến khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.

Để bù đắp chi phí, các doanh nghiệp đã điều chỉnh tăng giá bán đầu ra với tốc độ nhanh hơn so với tháng 9, thời điểm giá bán chỉ tăng nhẹ.

Không chỉ chi phí, hoạt động cung ứng cũng gặp trở ngại. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp kéo dài đáng kể, ghi nhận mức chậm trễ lớn nhất kể từ tháng 4. Giá nhiên liệu tăng và điều kiện thời tiết bất lợi được các doanh nghiệp xác định là những nguyên nhân chính ảnh hưởng đến hoạt động vận tải.

Khó khăn trong nhập khẩu hàng hóa, cùng với việc nguyên vật liệu đầu vào được đưa ngay vào sản xuất, khiến tồn kho hàng mua giảm mạnh. Dù vậy, các doanh nghiệp vẫn gia tăng hoạt động thu mua nhằm bảo đảm nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Dù đối mặt với nhiều sức ép, triển vọng ngành sản xuất trong 12 tháng tới vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực. Kỳ vọng nguồn nguyên liệu thô sẵn có hơn và điều kiện thị trường tiếp tục cải thiện đã củng cố niềm tin của doanh nghiệp về sản lượng trong thời gian tới.

Tâm lý kinh doanh trong tháng 10 đạt mức cao nhất trong 8 tháng, mặc dù vẫn thấp hơn mức ghi nhận trước khi xung đột tại Trung Đông diễn ra.

Bình luận về kết quả khảo sát, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, cho biết các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc duy trì tăng trưởng khi những yếu tố bất lợi ngày càng gây sức ép lên hoạt động sản xuất.

Theo ông, đơn hàng mới tiếp tục tăng trong tháng 10, qua đó hỗ trợ sản lượng duy trì đà đi lên. Song, tốc độ tăng của cả hai chỉ số đều chậm lại so với tháng trước.

Ông Andrew Harker nhận định những trở ngại đối với tăng trưởng chủ yếu xuất phát từ môi trường quốc tế. Giá dầu tăng kéo theo chi phí nhiên liệu và vận tải đi lên, trong khi doanh nghiệp gặp khó khăn ở cả khâu nhập khẩu và xuất khẩu.

Dù ngành sản xuất vẫn duy trì được xu hướng cải thiện, chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp sẽ cần một môi trường hoạt động thuận lợi hơn để tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng trong những tháng tới.