Phát huy giá trị văn hóa, tạo sức hút du lịch từ Mường Lò

Văn hóa trở thành sản phẩm du lịch

UBND tỉnh Lào Cai đã điều chỉnh thời gian khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 từ ngày 2/10 sang 16/10/2026, nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa lễ khai mạc và chuỗi hoạt động trong khuôn khổ lễ hội. Sự kiện gắn với dấu mốc 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc”, lễ hội được kỳ vọng tạo không gian quảng bá những giá trị văn hóa đặc sắc, giới thiệu hình ảnh đất và người Lào Cai, đồng thời tăng cơ hội để du khách trực tiếp trải nghiệm văn hóa bản địa.

Điểm đáng chú ý là các giá trị văn hóa không chỉ được thể hiện trên sân khấu mà được đưa vào nhiều hoạt động trải nghiệm. Màn đại Xòe quy mô 2.026 người, chương trình diễu diễn đường phố với sự tham gia của hàng trăm nghệ nhân, diễn viên các dân tộc Kinh, Mông, Dao, Thái, Khơ Mú, Mường, Tày... tạo nên không gian văn hóa đa dạng, qua đó góp phần hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng.

Tại phường Nghĩa Lộ, hoạt động trải nghiệm “Một ngày sống cùng bản Thái” cũng được chuẩn bị, hướng tới đưa du khách tiếp cận gần hơn với đời sống, phong tục và văn hóa truyền thống của đồng bào Thái.

Cách tổ chức này cho thấy hướng khai thác du lịch ngày càng chú trọng trải nghiệm thực tế. Thay vì chỉ đến xem lễ hội, du khách có thêm lý do để lưu trú, tham gia các hoạt động văn hóa và sử dụng dịch vụ tại địa phương.

Mở rộng không gian cho sản phẩm địa phương

Cùng với các hoạt động văn hóa, chuỗi sự kiện trong khuôn khổ lễ hội tạo thêm không gian quảng bá và kết nối sản phẩm địa phương với thị trường du lịch.

Không gian trưng bày “Sắc màu văn hóa Tây Bắc” dự kiến có 7 gian hàng mang nét văn hóa truyền thống của các xã, phường. Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP được chuẩn bị với 79 gian hàng tiêu chuẩn và khu vực OCOP rộng khoảng 400 m².

Hàng trăm bức ảnh tại các triển lãm chuyên đề cũng góp phần giới thiệu điểm đến, sản phẩm và hình ảnh du lịch Tây Bắc tới du khách.

Đối với doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất, những không gian này không chỉ có ý nghĩa quảng bá mà còn tạo cơ hội tiếp cận trực tiếp khách hàng. Sản phẩm OCOP, nông sản, đặc sản địa phương và sản phẩm thủ công có thể được kết nối với hoạt động du lịch, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đây cũng là hướng để tăng giá trị kinh tế từ tài nguyên bản địa. Khi sản phẩm văn hóa, ẩm thực, nông sản và hàng thủ công được đưa vào chuỗi trải nghiệm, chi tiêu của du khách có thể được phân bổ rộng hơn cho nhiều nhóm dịch vụ và chủ thể kinh tế tại địa phương.

Homestay hưởng lợi từ dòng khách trải nghiệm

Cùng với các hoạt động quảng bá, hệ thống lưu trú tại khu vực Mường Lò đang được chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu gia tăng trong thời gian diễn ra lễ hội.

Theo kế hoạch, khoảng 60 cơ sở gồm nhà nghỉ, khách sạn và homestay đã được rà soát, chuẩn bị phục vụ đại biểu và du khách. Riêng các cơ sở homestay, hơn 30 điểm được chỉnh trang, nâng cấp để sẵn sàng đón khách.

Đáng chú ý, mô hình homestay tại Mường Lò không chỉ cung cấp chỗ nghỉ mà còn gắn với trải nghiệm văn hóa. Những nếp nhà sàn, bữa cơm bản địa, phong tục và sinh hoạt cộng đồng trở thành một phần của sản phẩm du lịch.

Đây là lợi thế để du lịch cộng đồng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của lễ hội. Khi du khách lưu trú lâu hơn, nhu cầu ăn uống, tham quan, trải nghiệm, mua sắm đặc sản và sử dụng các dịch vụ khác cũng tăng theo.

Từ góc độ kinh doanh du lịch, việc kết nối lễ hội - trải nghiệm văn hóa - lưu trú - OCOP - dịch vụ địa phương có thể tạo ra chuỗi sản phẩm thay vì chỉ dựa vào một sự kiện diễn ra trong thời gian ngắn.

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 vì vậy không chỉ là dịp quảng bá bản sắc văn hóa mà còn đặt ra hướng khai thác giá trị văn hóa gắn với phát triển kinh tế du lịch. Việc điều chỉnh thời gian khai mạc sang ngày 16/10 cũng nhằm đồng bộ chuỗi hoạt động, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và du khách tham gia, trải nghiệm đầy đủ hơn.

Việc duy trì các sản phẩm trải nghiệm gắn với Xòe Thái, văn hóa cộng đồng, OCOP và du lịch bản địa sẽ là cơ sở để Mường Lò nâng sức hút điểm đến, đồng thời mở rộng cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cộng đồng làm du lịch.