Tại cuộc Họp báo thường kỳ Chính phủ ngày 4/11, trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan đến dư địa để giảm lãi suất, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho biết, việc điều hành lãi suất đã đáp ứng mục tiêu đặt ra và hỗ trợ tốt cho doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Phó Thống đốc Nhân hàng Nhà nước: Mức giảm lãi suất cho vay vượt kỳ vọng đặt ra từ đầu năm
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Mức giảm lãi suất cho vay vượt kỳ vọng đặt ra từ đầu năm. (Ảnh: Báo Chính phủ)

Đồng thời, Phó Thống đốc cũng đã thông tin về các căn cứ để điều hành lãi suất.

Thứ nhất, nếu lãi suất mà chỉ nghĩ đến câu chuyện cho vay, huy động và cho vay, tức là làm sao để đảm bảo quan hệ thì huy động thấp thì sẽ cho vay thấp. Nhưng vấn đề huy động lại phụ thuộc vào vấn đề lạm phát và các chỉ số khác. Vì thế, việc huy động mặc dù bây giờ cũng đã giảm, nhưng phải tính toán giảm ở mức độ nào cho phù hợp. Chính vì thế lãi suất cho vay giảm ở mức độ nào cho phù hợp thì đây là một chỉ số rất cần quan tâm trong chỉ đạo điều hành phù hợp trong chỉ số kinh tế vĩ mô nói chung.

Thứ hai, lãi suất quan hệ rất chặt với tỷ giá khi mà lãi suất tiền đồng Việt Nam quá thấp mà giá tỷ giá đang ở các mức cao, đặc biệt lãi suất ngoại tệ của các nước có ảnh hưởng đến Việt Nam đang rất cao dễ tạo ra sự chênh lệch và tình trạng đô la hóa xuất hiện cũng như là vấn đề tỷ giá có thể bị phá vỡ. Cho nên lãi suất điều hành làm sao phù hợp trong quan hệ với tỷ giá. Đây là một yếu tố rất là phức tạp và cũng phải rất cân nhắc.

Thứ ba, lãi suất còn liên quan đến rất nhiều những vấn đề trong nền kinh tế, kể cả chính sách tài khóa trong phát hành trái phiếu. Những vấn đề liên quan đến huy động nguồn lực của Nhà nước hay là sử dụng khoản cho vay của Nhà nước nói chung cũng là một vấn đề lớn.

Ngoài ra, trong điều hành lãi suất phải đảm bảo hài hòa giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Trong điều hành lãi suất này thì Ngân hàng Nhà nước luôn luôn dựa trên việc tính toán để tìm ra một phương án hợp lý.

Ông Tú cho biết thêm, từ đầu năm đến nay Ngân hàng Nhà nước đã giảm lãi suất 4 lần, điều hành lãi suất phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp bằng việc giảm lãi suất. Có thể nói ngay từ đầu năm, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra thông điệp và các công cụ để giảm lãi suất điều hành.

Về lãi suất của các ngân hàng thương mại, từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8 mức giảm là khoảng 1% so với cuối năm 2022. Từ đầu năm, Ngân hàng Nhà nước tính toán về mức độ ảnh hưởng của kinh tế thế giới, tính toán đến khả năng hứng chịu của nền kinh tế trước khó khăn kép để điều hành chính sách tiền tệ làm sao đảm bảo được mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 4,5% và hỗ trợ tăng trưởng. Ngân hàng Nhà nước kỳ vọng đến cuối năm nay có thể đạt được mức lãi suất giảm trung bình của các ngân hàng thương mại khoảng từ 1-1,5%. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay mức lãi suất trung bình của các khoản cho vay đã giảm khoảng 2-2,2%, tức là vượt kỳ vọng so với mục tiêu đề ra từ đầu năm.

Phó Thống đốc cho rằng, vẫn còn những ngân hàng hiện mức cho vay bình quân vẫn cao, có ngân hàng lên trên 9%. Ngân hàng Nhà nước đề nghị các ngân hàng thương mại bằng mọi biện pháp, đảm bảo hỗ trợ cho doanh nghiệp. Cụ thể nhất là chiều ngày 27/10 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã có hội nghị toàn ngành với 35 với ngân hàng thương mại lớn. Từ đó chỉ rõ những ngân hàng nào lãi suất còn cao, ngân hàng nào lãi suất đã thấp để những ngân hàng còn cao phải tìm các biện pháp để giảm lãi suất.

Đến nay, 4 ngân hàng thương mại nhà nước với vai trò chủ lực, ví dụ như Vietcombank mức lãi suất cho vay trung bình hiện nay của tất cả các khoản cho vay ngắn, trung, dài hạn và tất cả những khoản cho vay cũ trước đây, cũng như các khoản cho vay mới hiện nay chỉ là 5,94%. So với cuối năm 2022 đã giảm 1,75% và so với cùng kỳ năm ngoái nó đã giảm 0,29%. Đây là ví dụ về ngân hàng thương mại có quy mô lớn, dư nợ lớn, hoặc là ngân hàng BIDV thì mức cho vay trung bình là 6,46% và so với cuối năm ngoái thì giảm 2,59% và so cùng kỳ thì giảm 0,15%.

"Tất nhiên cũng có những ngân hàng hiện nay mức cho vay bình quân còn cao, khoảng 9%, trên 9%, tất cả những ngân hàng này cũng đã được chỉ rõ và cũng đã yêu cầu phải tìm mọi biện pháp để giảm lãi suất.

Ngân hàng Nhà nước cho rằng, mức lãi suất của các ngân hàng thương mại với điều hành của Ngân hàng Nhà nước đến thời điểm hiện nay thì đã tương đồng, thậm chí là vượt những cái kỳ vọng đặt ra từ đầu năm", Phó Thống đốc nhấn mạnh./.