Công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam

Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam sản xuất thành công nhôm kim loại bằng công nghệ điện phân hiện đại với cường độ dòng điện 500 kA,hoàn thiện chuỗi giá trị từ khai thác bauxite, sản xuất alumin đến luyện nhôm.

Việc Việt Nam công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên không chỉ đánh dấu thành công về công nghệ mà còn mở ra bước phát triển mới của ngành công nghiệp vật liệu quốc gia. Theo Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang, đây là tiền đề quan trọng để nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, phát triển công nghiệp chế biến sâu, giảm phụ thuộc nhập khẩu và hình thành hệ sinh thái công nghiệp nhôm hiện đại.

Chủ động nguồn cung vật liệu chiến lược

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, nhanh và bền vững, việc chủ động nguồn nhôm kim loại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nguồn cung nhôm ổn định trong nước sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, cải thiện cán cân thương mại, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động của thị trường quốc tế.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có trữ lượng bauxite lớn của thế giới. Tuy nhiên, nhiều năm qua ngành công nghiệp bauxite chủ yếu mới dừng ở khai thác quặng và sản xuất alumin, trong khi khâu điện phân tạo ra nhôm kim loại - công đoạn tạo giá trị gia tăng cao nhất - vẫn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Việc sản xuất thành công nhôm thỏi lần đầu tiên đã khép kín chuỗi giá trị của ngành công nghiệp nhôm trong nước, tạo nền tảng để phát triển các ngành cơ khí chế tạo, ô tô, điện - điện tử, xây dựng, năng lượng tái tạo và hàng không.

Theo tính toán, khi Nhà máy điện phân nhôm hoàn thành toàn bộ ba phân kỳ và đạt công suất thiết kế 450.000 tấn nhôm kim loại/năm vào quý I/2027, giá trị sản xuất hằng năm có thể đạt khoảng 1,35-1,40 tỷ USD, tương đương 35-36 nghìn tỷ đồng.

Không chỉ tạo ra sản phẩm nhôm kim loại, dự án còn góp phần hình thành thị trường nguyên liệu đầu vào ổn định cho các ngành cán, kéo, đúc, ép đùn, sản xuất hợp kim và chế tạo sản phẩm nhôm, từ đó phát triển một hệ sinh thái công nghiệp vật liệu có quy mô lớn.

Dự án cũng dự kiến sử dụng hơn 1.000 lao động trực tiếp có trình độ chuyên môn, đồng thời tạo thêm khoảng 3.500-4.000 việc làm trong các lĩnh vực logistics, cơ khí, vận tải, năng lượng, thương mại và dịch vụ kỹ thuật.

Theo Phó Thủ tướng, đây chính là hiệu ứng lan tỏa quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Định hướng phát triển ngành công nghiệp nhôm hiện đại

Khẳng định lễ công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên là "mốc son đáng nhớ nhưng cũng là điểm khởi đầu của chặng đường phát triển dài hạn", Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp tập trung thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Đối với các bộ, ngành Trung ương, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển ngành công nghiệp nhôm theo hướng đồng bộ, hiện đại; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ luyện kim tiên tiến, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh chuyển đổi số và tự động hóa trong sản xuất.

Đối với tỉnh Lâm Đồng, Phó Thủ tướng yêu cầu phát huy lợi thế sau hợp nhất, hoàn thiện quy hoạch không gian công nghiệp, đô thị, năng lượng và logistics; đẩy nhanh nghiên cứu Đề án thành lập Khu kinh tế ven biển phía Nam nhằm tăng cường liên kết giữa Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Cùng với đó là tiếp tục cải cách hành chính, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, tạo điều kiện thu hút các dự án chế biến sâu sau nhôm, từng bước hình thành cụm liên kết ngành hoàn chỉnh.

Đối với Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân, Phó Thủ tướng đề nghị doanh nghiệp tiếp tục tập trung nguồn lực hoàn thành các phân kỳ đầu tư đúng tiến độ, bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả; đồng thời chú trọng quản trị hiện đại, nâng cao năng suất, giảm giá thành, thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng và hướng tới mô hình nhà máy xanh, nhà máy thông minh đạt chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp cần tăng cường liên kết nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo đội ngũ kỹ sư, chuyên gia trình độ cao, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực vật liệu mới.

Tạo động lực mới cho tăng trưởng công nghiệp

Việc công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên không chỉ là thành quả sau hơn một thập kỷ đầu tư, nghiên cứu và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam mà còn hiện thực hóa chủ trương phát triển công nghiệp chế biến sâu, nâng cao giá trị tài nguyên quốc gia.

Với độ tinh khiết đạt 99,71%, sản phẩm khẳng định năng lực tiếp cận và làm chủ công nghệ luyện nhôm hiện đại của doanh nghiệp trong nước, mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo Phó Thủ tướng Phan Văn Giang, với định hướng đúng đắn cùng sự quyết tâm của các cấp, các ngành và doanh nghiệp, Khu công nghiệp Nhân Cơ sẽ từng bước trở thành trung tâm công nghiệp nhôm và vật liệu mới hàng đầu của Việt Nam, tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển của Tây Nguyên và cả nước, góp phần xây dựng nền công nghiệp hiện đại, tự chủ và có sức cạnh tranh cao trong giai đoạn phát triển mới.