Thuế tiêu thụ đặc biệt: Thận trọng trước tác dụng ngược

Theo ông Adam Sitkoff, đại diện Amcham cho rằng các doanh nghiệp nước ngoài đang băn khoăn trước việc có nên tiếp tục đầu tư vào Việt Nam trong năm 2018 hay không.

Bộ Tài chính vừa đề nghị xây dựng dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung 5 luật thuế và nhận được nhiều ý kiến phản hồi. Về thuế tiêu thụ đặc biệt, PGS.TS Đặng Văn Thanh, Chủ tịch Câu lạc bộ Các nhà công thương Việt Nam cho rằng: Hiện nay còn nhiều ý kiến và đang xin ý kiến thêm các doanh nghiệp, chuyên gia trong cả nước vì nó tác động mạnh mẽ không chỉ tới các doanh nghiệp (DN), mà tới toàn xã hội. Thuế tiêu thụ đặc biệt là một trong những sắc thuế rất cần thiết của Nhà nước, bởi nó không chỉ có nhiệm vụ tăng ngân sách Nhà nước, mà quan trọng hơn là định hướng, hướng dẫn tiêu dùng xã hội, hướng dẫn sản xuất kinh doanh. Thuế không chỉ với mục đích là nguồn thu của ngân sách Nhà nước, mà quan trọng hơn là công cụ điều tiết mang tính vĩ mô của nền kinh tế, vì vậy việc điều chỉnh một số mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, cũng như có thể tăng thuế tiêu thụ đặc biệt cần phải tính toán, cân nhắc.
Chia sẻ về “cơ hội và thách thức” của năm 2018 với sự phát triển kinh tế, ông Adam Sitkoff, đại diện Amcham khẳng định: “Nhìn nhận về kinh tế Việt Nam từ góc độ nhà đầu tư nước ngoài thì có hai luồng ý kiến. Với các nhà đầu tư đang tìm cơ hội đầu tư vào Việt Nam, họ đánh giá đây là quốc gia có tăng trưởng kinh tế cao, lạm phát thấp, tiền tệ ổn định, tăng trưởng xuất khẩu tốt, vì vậy đây là một thị trường hấp dẫn hơn các nước khác trong ASEAN. Còn với các nhà đầu tư đã có hoạt động ở Việt Nam thì họ nhìn nhận ở đây có nhiều quy định pháp luật, luật lệ, nghị định thường xuyên điều chỉnh, thay đổi, còn gây khó khăn cho doanh nghiệp, ví dụ như trong lĩnh vực ô tô, hay dự thảo Luật An ninh Mạng, hoặc những thay đổi về thuế như thuế tiêu thụ đặc biệt… Tất cả những điều này đều ảnh hưởng tới những nhà đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam và khiến cho việc kinh doanh khó khăn hơn.
Thành viên của chúng tôi có những DN đã hoạt động ở VN 20 năm rồi và đang đứng trước băn khoăn là có nên tiếp tục hoạt động hay không? Nên trong năm 2018, chúng tôi kiến nghị Việt Nam cần xây dựng những quy định, luật lệ “thông minh”, tương thích, phù hợp với các thông lệ quốc tế và tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh ở Việt Nam ngày càng dễ dàng hơn, giải quyết được những sự thiếu nhất quán trong quy định pháp luật”.
Còn theo ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch hiệp hội rượu bia nước giải khát, việc áp thuế thu nhập đặc biệt vào nước ngọt là chưa hợp lý. Vì theo ông, áp loại thuế này sẽ tạo ra ảnh hưởng cho các doanh nghiệp đang sản xuất mặt hàng này: Việc áp thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ đối với nước ngọt sẽ tạo ra sự phân biệt đối xử trong ngành thực phẩm và nước giải khát. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố khác nhau như chế độ ăn uống không lành mạnh và lối sống thụ động cũng là những nguyên nhân của các vấn đề sức khỏe, bao gồm bệnh tiểu đường và béo phì. Đánh thuế nước ngọt không những không giúp giảm hoặc ngăn ngừa các vấn đề trên, mà còn tạo ra mối lo ngại về sự phân biệt đối xử giữa thực phẩm và nước giải khát. Các nhà phân tích có thể đặt câu hỏi tại sao thực phẩm và các đồ uống khác có chứa lượng đường cao nhưng không bị áp thuế.
Tất cả các yếu tố tăng thuế sẽ gây ra những hệ lụy cho DN trong bối cảnh hiện nay như: Tăng giá thành sản phẩm; giảm khả năng tiêu thụ sản phẩm; giảm doanh thu có thể kéo theo giảm quy mô sản xuất, giảm lao động… Do đó Bộ Tài chính cần có sự cân nhắc kĩ trước khi đưa ra sự điều chỉnh về mức thuế tiêu thụ đặc biệt như trong dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung 5 luật thuế được đưa ra gần đây.

Quang Vinh