“Báo chí Cách mạng Việt Nam đồng hành cùng đất nước, hướng tới các mốc phát triển mới của dân tộc"

Hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam luôn khẳng định vị thế là người “thư ký của lịch sử” kể từ khi thành lập tờ báo Thanh Niên do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập (21/06/1925). Báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, phục vụ sự nghiệp cách mạng cao cả của Đảng và của nhân dân. 

Trải qua  những biến thiên của lịch sử cùng với những bước tiến của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam dân tộc ta, đất nước ta đã làm nên những kỳ tích lịch sử đưa đất nước ngày càng phát triển, nhân dân được thụ hưởng những hạnh phúc ấm no. Báo chí cách mạng Việt Nam ở bất cứ thời điểm nào đều góp phần to lớn vào công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển của đất nước. 

PGS.TS. Nguyễn Văn Dững đã nhận định về hành trình của báo chí cách mạng Việt Nam. Từ dòng báo chí cách mạng, nước Việt Nam độc lập đã hình thành nền báo chí cách mạng, một lòng một dạ phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân và phục vụ Đảng, Nhà nước bảo vệ nền độc lập, tiến hành các cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ gian khổ và vô cùng oanh liệt; từ kháng chiến chống thực dân Pháp, đến chống Mỹ xâm lược, cho đến chống quân xâm lược 6 tỉnh biên giới phía Bắc…

Giới trẻ bây giờ không ít, kể cả một số nhà báo trẻ, nhìn lại hành trình ấy có vẻ “như một tiến trình lịch sử tự nhiên”. Nhưng xin thưa các bạn, trên đời này không có gì là tự nhiên cả; không thể “há miệng chờ sung”; kể cả sung đã chín. Đó là một hành trình vô song, mà trên hành tinh này hiếm dân tộc nào có được để tự hào, để tiếp tục gây dựng, củng cố và bồi bổ niềm tin vào lịch sử của cha ông. Vậy nên học và nghiên cứu lịch sử, trong đó có lịch sử báo chí cách mạng, là để thêm niềm tin yêu, thêm năng lượng sống và làm việc từ văn hóa - lịch sử để cùng nhau xây dựng, phát triển và chấn hưng dân tộc này. PGS.TS. Nguyễn Văn Dững cũng đã nêu rõ: Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hơn một lần chỉ dạy những người làm báo rằng, trước khi cầm bút, cần tự trả lời các câu hỏi: Viết cái gì? Viết cho ai? Viết để làm gì? Và sau cùng mới “Viết như thế nào?”. Hiện chúng ta có hơn 800 cơ quan báo chí với hàng ngàn sản phẩm báo chí - truyền thông khác nhau, nhưng vẫn để hơn 80% cư dân vào mạng xã hội với thời lượng gần hoặc hơn gấp 3-4 lần theo dõi báo chí và trong không ít trường hợp để mạng xã hội dẫn dắt dư luận đã chứng tỏ báo chí chúng ta chưa bám sát sứ mệnh nhân dân, chưa bám sát nhu cầu, thị hiếu công chúng. Trên phương diện tâm lý xã hội thì thông tin đầu tiên chiếm lĩnh công chúng có ý nghĩa rất quan trọng; nó giống như mối tình đầu luôn ẩn hiện trong mỗi người.  

Như vậy, có thể khẳng định báo chí cách mạng Việt Nam phải luôn luôn xác lập về sứ mệnh của mình với Đảng, Nhà nước và với nhân dân dù ở bất cứ thời đoạn lịch sử nào. Có như vậy, báo chí cách mạng Việt Nam mới thực sự xứng đáng với lòng tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân. 

Trong những năm gần đây, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số với trí tuệ nhân tạo đã và đang làm thay đổi cho môi trường báo chí và truyền thông toàn cầu. Những cơ hội lớn nhưng cũng phải đối mặt với những thách thức lớn để báo chí tiếp tục khẳng định vị thế của mình với công chúng. Trước thực tại đó, báo chí cách mạng Việt Nam, những người làm báo Việt Nam phải luôn luôn không ngừng đổi mới sáng tạo, cập nhật những công nghệ mới, kỹ năng nghề nghiệp phải luôn luôn được bồi đắp bằng sự trung thành với Đảng, với nhân dân để báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục khẳng định sứ mệnh của mình xứng đáng là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hóa là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân góp phần tích cực cho hiện thực hóa phát triển đất nước Việt Nam hùng cường và thịnh vượng. 

Tại bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong buổi gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu đoạt giải báo chí quốc gia qua các năm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu rõ: Đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Cơ hội rất lớn, nhưng yêu cầu đặt ra cũng rất cao. Vai trò của báo chí cách mạng càng quan trọng. Báo chí phải giữ vững bản lĩnh chính trị, nâng cao chất lượng thông tin, lắng nghe đời sống, nói đúng sự thật, nói trúng vấn đề và nói bằng trách nhiệm với Đảng, với Nhà nước, với nhân dân.

Để thực hiện tốt sứ mệnh của báo chí với dân tộc trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh:  Báo chí phải góp phần củng cố niềm tin xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Báo chí cần làm tốt hơn nữa việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đấu tranh với thông tin sai trái, thù địch là nhiệm vụ thường xuyên. Nhưng đấu tranh không chỉ bằng khẩu hiệu, bằng lập trường, mà phải bằng chứng cứ, bằng lập luận, bằng ngôn ngữ chuẩn mực, bằng thái độ bình tĩnh và bằng uy tín nghề nghiệp. Các sản phẩm báo chí chính thống cần làm cho người đọc, người xem thấy rõ hơn lẽ phải, thấy rõ hơn lợi ích chung, từ đó thêm tin tưởng và cùng hành động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, báo chí phải bám sát thực tiễn, tôn trọng sự thật, lấy lợi ích của nhân dân làm điểm xuất phát. Các cơ quan báo chí và các nhà báo tiếp tục dành nhiều thời gian hơn cho cơ sở, cho những vấn đề thiết thực của người dân, doanh nghiệp, địa phương; phát hiện kịp thời vướng mắc trong thực thi chính sách; phản ánh những mô hình hay, cách làm tốt; lên tiếng bảo vệ người ngay thẳng, người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Một tác phẩm báo chí tốt không nhất thiết phải dùng lời lẽ “đao to búa lớn”. Điều quan trọng là bài báo đó phản ánh sự thật, có ích, có trách nhiệm và chạm đến vấn đề xã hội đang cần được giải quyết.

Báo chí phải đồng hành với các nhiệm vụ ưu tiên của đất nước trong thời kỳ mới. Báo chí cần tham gia bằng tinh thần xây dựng: Phát hiện đúng vấn đề, phản ánh đúng thực tế, phân tích đúng nguyên nhân, kiến nghị đúng hướng. Phê bình phải công tâm; cổ vũ phải có cơ sở; đấu tranh phải thận trọng, khách quan, không quy chụp, không làm nản lòng những người đang nỗ lực đổi mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã chỉ rõ: Báo chí phải góp phần bồi đắp văn hóa, đạo đức xã hội và khát vọng phát triển đất nước. Báo chí là một bộ phận quan trọng của đời sống văn hóa. Mỗi cơ quan báo chí, mỗi nhà báo không chỉ truyền tải thông tin, mà còn góp phần hình thành chuẩn mực ứng xử, thị hiếu thẩm mỹ, tinh thần nhân ái và ý thức công dân. Quán triệt tinh thần các chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa Việt Nam, báo chí cần lan tỏa nhiều hơn những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam: Yêu nước, trung thực, nghĩa tình, cần cù, sáng tạo, tôn trọng kỷ cương và luôn hướng tới cái chung.

Trong môi trường truyền thông số, ranh giới giữa thông tin, giải trí và thương mại ngày càng gần nhau. Vì vậy, báo chí càng phải giữ chuẩn mực. Không chạy theo sự dễ dãi, không khai thác nỗi đau để câu khách, không biến những câu chuyện riêng tư thành “món hàng” tiêu thụ. Báo chí phải làm cho xã hội bình tĩnh hơn, tử tế hơn, có niềm tin hơn vào những điều tốt đẹp. Tại bài phát biểu quan trọng này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã gợi mở, báo chí phải đổi mới mạnh mẽ phương thức làm nghề trong thời đại số. Chuyển đổi số trong báo chí không chỉ là sử dụng thêm công cụ mới. Đó là đổi mới tư duy làm báo, quy trình sản xuất nội dung, quản trị dữ liệu, phương thức phân phối, cách tương tác với công chúng và năng lực bảo vệ bản quyền, bảo vệ an toàn thông tin. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, nền tảng số có thể hỗ trợ rất nhiều, nhưng không thể thay thế bản lĩnh chính trị, khả năng kiểm chứng, sự nhạy cảm nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của nhà báo.

Các cơ quan báo chí cần xây dựng tòa soạn hiện đại, đa phương tiện, có năng lực phân tích dữ liệu, sản xuất nội dung cho nhiều nền tảng, tiếp cận công chúng trẻ, đồng thời giữ được chiều sâu, độ tin cậy và bản sắc của báo chí cách mạng Việt Nam. Cùng với đó, cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ; xây dựng cơ chế tài chính phù hợp; bảo vệ quyền hành nghề hợp pháp, chính đáng của nhà báo; tạo điều kiện để báo chí chính thống đủ sức cạnh tranh trong môi trường truyền thông mới.

GS.TS. Tạ Ngọc Tấn đã nhận định: Trải qua nhiều khó khăn, thử thách khắc nghiệt, báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ là chứng nhân lịch sử mà thực sự là cầu nối giữa Đảng với nhân dân; là vũ khí sắc bén trong đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc; là công cụ hữu hiệu của công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước; là một bộ phận tạo thành, không thể tách rời của toàn bộ sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng lớp lớp thế hệ người làm báo cách mạng đã dày công lao động sáng tạo, bằng mồ hôi, công sức và cả máu xương của mình để viết nên lịch sử vẻ vang của nền báo chí cách mạng, một nền báo chí chiến đấu, đầy chất nhân văn và bản sắc Việt Nam; để lại cho chúng ta những bài học kinh nghiệm quý báu. Đó chính là vốn liếng, hành trang vô cùng quý giá để báo chí Việt Nam bước tiếp cùng dân tộc, cùng đất nước, viết tiếp những thành công trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Hơn một thế kỷ qua Báo chí cách mạng Việt Nam đã khẳng định được vai trò trong sứ mệnh của mình mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, và chắc chắn rằng trong những năm tiếp tới báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục khẳng định trách nhiệm của mình trong sứ mệnh phục vụ tổ quốc phục vụ nhân dân cùng dân tộc bước vào kỷ nguyên mới của dân tộc: Kỷ nguyên của một Việt Nam hùng cường, hưng thịnh và hạnh phúc.