Chính sách phát triển năng lượng cần quan tâm đến cả phía cầu lẫn phía cung

Ngày 12/10, tại Hà Nội, Báo Điện tử VOV - Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn Triển vọng ngành năng lượng Việt Nam.

Phát biểu tại diễn đàn, đồng chí Đỗ Tiến Sỹ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết, năm 2023 được xem là mốc thời điểm quan trọng trong tiến trình chuyển dịch cơ cấu năng lượng của Việt Nam. Chuyển đổi xanh trong lĩnh vực năng lượng đang dần trở thành xu hướng chủ đạo, là một trong những ưu tiên và nhu cầu hàng đầu hiện nay.

Việt Nam thuộc danh sách các nước có tiềm năng lớn để đầu tư thêm các nguồn năng lượng tái tạo mới như điện mặt trời, điện gió, điện sinh khối, điện sóng biển và khí sinh học biogas, bên cạnh các nguồn năng lượng sẵn có như điện khí tự nhiên hóa lỏng, thủy điện và điện than.

Đồng chí Đỗ Tiến Sỹ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam dự và phát biểu khai mạc diễn đàn.

Theo Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, để tận dụng được hết tiềm năng vốn có thì nước ta rất cần những chính sách khuyến khích để mở rộng thị trường năng lượng tái tạo, thúc đẩy và triển khai công nghệ mới, cung cấp cơ hội thích hợp, cũng như khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo ở tất cả các lĩnh vực quan trọng.

Với sự hỗ trợ từ các chính sách cụ thể, những dự án năng lượng tái tạo sẽ có cơ sở để phát triển và thu hút nhà đầu tư, thúc đẩy chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp trong nước, giúp các doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết, triển vọng năng lượng Việt Nam thời gian qua nhận được nhiều sự quan tâm và tranh luận của các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý, các chuyên gia, các tổ chức nghiên cứu và truyền thông.

“Ngành năng lượng Việt Nam trong những năm gần đây phát triển mạnh trong tất cả các khâu như thăm dò, khai thác, sản xuất, truyền tải, phân phối và xuất nhập khẩu năng lượng. Điều đó góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Toàn cảnh Diễn đàn.

Tuy vậy, quy mô và hiệu quả ngành năng lượng còn thấp, trạng thái an ninh năng lượng Việt Nam chưa được bảo đảm, hiện tượng “sa thải phụ tải điện” xảy ra thường xuyên vào kỳ cao điểm. Dự trữ dầu quốc gia chưa đủ khả năng bình ổn giá khi xảy ra khủng hoảng giá dầu trên thị trường quốc tế”, Tổng Giám đốc Đỗ Tiến Sỹ nói.

Diễn đàn "Triển vọng ngành năng lượng Việt Nam" là hoạt động cần thiết và có ý nghĩa với các tham vấn từ nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và kinh nghiệm của các doanh nghiệp nhằm thảo luận, trao đổi về hiện trạng, tiềm năng phát triển năng lượng tại Việt Nam trong tương lai.

Ông Hoàng Việt Dũng (Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, Bộ Công Thương) cho biết, nhu cầu năng lượng trong nước tăng khoảng 10% trong giai đoạn 2001 - 2010, khoảng 7% trong giai đoạn 2011 - 2019 trong khi nhu cầu về điện tăng 13%/năm trong giai đoạn 2001 - 2010 và khoảng 9,71% trong giai đoạn 2011 - 2021.

TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh phát biểu tại diễn đàn.

Phát thải khí nhà kính từ ngành năng lượng chiếm khoảng 63% tổng phát thải khí nhà kính của Việt Nam năm 2010, khoảng 67.7% năm 2020, và sẽ chiếm khoảng 73.1% và 79.7% vào năm 2030 và 2050 theo kịch bản thông thường.

Ông Hoàng Việt Dũng nêu dự báo, trong tương lai, các nguồn năng lượng sơ cấp sẽ không đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ năng lượng của nền kinh tế, Việt Nam sẽ phải nhập khẩu năng lượng sơ cấp phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội.Vì vậy, cần rà soát, xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách cũng như hỗ trợ kỹ thuật và tài chính nhằm thúc đẩy các dự án đầu tư, sản xuất, kinh doanh về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Đặc biệt, Việt Nam cũng cần nghiên cứu xây dựng trung tâm dữ liệu năng lượng, cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ thông tin về năng lượng và sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả.

Ông Vương Quốc Thắng, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng, mặc dù nước ta có nguồn năng lượng tương đối đa dạng song mức sản xuất và tiêu thụ năng lượng tính theo đầu người còn tương đối thấp. Nhu cầu năng lượng tăng cao gây sức ép lên kết cấu hạ tầng ngành năng lượng, đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Nguy cơ thiếu điện vẫn hiện hữu nếu không có các giải pháp hữu hiệu và kịp thời. Nguồn cung xăng dầu còn bị động, thiếu hụt và dễ tổn thương từ các tác động bất lợi từ bên ngoài.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành nêu vấn đề chính sách phát triển năng lượng ở Việt Nam cần quan tâm đến cả phía cầu lẫn phía cung. Ở phía cầu, theo TS Thành, đó là vấn đề tiết kiệm năng lượng và các chính sách này phải đi được vào cuộc sống với việc có những chế tài cùng việc thúc đẩy cả hệ thống chính trị cùng tham gia tiết kiệm năng lượng.

Còn ở phía cung đó là các chính sách liên quan đến vốn, nhân lực và công nghệ. Mục tiêu phát triển năng lượng đã rõ song làm sao để có thể chuyển đổi được năng lượng để nền kinh tế theo ông Thành “có thể chịu đựng được”. “Chúng ta làm chính sách trong môi trường rủi ro về địa chính trị, rủi ro về biến đổi khí hậu, rủi ro về công nghệ, bởi vậy chính sách phải đủ linh hoạt cũng như đủ khả năng tiên liệu được”, ông Thành lưu ý.