Tỉnh Lào Cai: Cán bộ thôn bản kiên trì “cầm tay chỉ việc” hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến

Từ nhu cầu thiết thực trong cuộc sống hằng ngày, kỹ năng số đang dần hình thành và lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân vùng cao.

Có mặt tại thôn Khe Phầy, xã Tân Hợp, chúng tôi gặp bà Đặng Thị Náy đang vui vẻ trò chuyện cùng con cháu qua cuộc gọi video. Những hình ảnh thân thuộc hiện lên trên màn hình điện thoại khiến khoảng cách địa lý dường như được rút ngắn. Chỉ vài năm trước, chiếc điện thoại thông minh vẫn là một thiết bị xa lạ đối với bà. Từ những lần được con cháu hướng dẫn cách nghe gọi, nhắn tin, gọi video, chụp ảnh và gửi hình qua mạng xã hội, giờ đây bà đã có thể sử dụng thành thạo nhiều tính năng cơ bản.

Bà Đặng Thị Náy chia sẻ: “Lúc đầu tôi ngại lắm, sợ bấm nhầm sẽ hỏng máy. Nhưng được con cháu hướng dẫn nhiều lần nên dần quen. Bây giờ tôi có thể gọi điện, gọi video cho con cháu ở xa, xem tin tức trên điện thoại. Nhờ vậy mà thấy cuộc sống thuận tiện hơn rất nhiều”.

Không chỉ dựa vào sự hỗ trợ của người thân, quá trình phổ cập kỹ năng số còn có sự tham gia tích cực của đội ngũ cán bộ cơ sở, đoàn viên thanh niên và các tổ công nghệ số cộng đồng.

Tại thôn Nà Bó, xã Lâm Thượng, những buổi hướng dẫn kỹ năng số được tổ chức ngay tại nhà văn hóa, sân nhà hoặc trên nương rẫy. Không giáo trình phức tạp, không lý thuyết khô khan, người dân được hướng dẫn trực tiếp những nội dung sát với nhu cầu thực tế như cách thanh toán tiền điện qua điện thoại, sử dụng VNeID, tra cứu thông tin hay thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến.

Điểm đáng ghi nhận là việc học công nghệ ở vùng cao không mang tính phong trào mà xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân. Chính điều này đã tạo nên sức lan tỏa bền vững cho chuyển đổi số ở cơ sở.

Từ chỗ chỉ sử dụng điện thoại để nghe gọi, nhiều người dân nay đã biết khai thác công nghệ để phát triển kinh tế gia đình. Chị Lý Thị Lưu ở xã Tân Hợp, chiếc điện thoại thông minh không chỉ là phương tiện liên lạc mà còn là “công cụ làm ăn” hiệu quả.

Thông qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook và TikTok, chị học hỏi kinh nghiệm sản xuất, cách xây dựng nội dung quảng bá sản phẩm và kết nối khách hàng.Được địa phương hỗ trợ về kỹ năng số, tôi biết cách quay video, chụp ảnh giới thiệu sản phẩm của gia đình. Qua mạng xã hội, tôi học thêm nhiều kinh nghiệm kinh doanh, quảng bá các sản phẩm dược liệu, vỏ quế và tinh dầu.

Những câu chuyện về quá trình chuyển đổi số ngày càng xuất hiện nhiều hơn ở các địa phương vùng cao của Lào Cai. Công nghệ số không còn là khái niệm xa vời mà đã trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực trong sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Để chuyển đổi số thực sự đi vào chiều sâu, các địa phương đã lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng, từng nhóm đối tượng.

Ông Trương Ngọc Tuân, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân Hợp (Lào Cai) cho biết, địa phương xác định người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể của quá trình chuyển đổi số.

“Chúng tôi tập trung hướng dẫn bà con tiếp cận công nghệ từ những việc thiết thực nhất như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin và quảng bá sản phẩm. Đồng thời, địa phương xây dựng các góc học tập số tại thôn bản, trang bị máy tính để bàn và tập huấn kỹ năng công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ cơ sở theo phương châm ‘một người giúp 3 đến 5 người’, từ đó tạo sức lan tỏa trong cộng đồng”.

Cách làm gần dân, sát thực tiễn đang giúp quá trình chuyển đổi số ở vùng cao diễn ra thuận lợi hơn, từng bước thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền.Từ những cuộc gọi video của người cao tuổi, những buổi hướng dẫn ngay tại nhà văn hóa thôn đến những phiên bán hàng trên mạng xã hội của người nông dân, kỹ năng số đang âm thầm hiện diện trong đời sống hằng ngày của đồng bào vùng cao Lào Cai.

Mỗi người một cách học, mỗi địa phương một cách triển khai, nhưng đều chung mục tiêu đưa công nghệ trở thành công cụ phục vụ cuộc sống. Chính những bước đi giản dị ấy đang tạo nền tảng quan trọng để chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng, góp phần nâng cao dân trí số, phát triển kinh tế số và xây dựng nông thôn hiện đại ngay từ cơ sở.