Một dân tộc mạnh là một dân tộc còn giữ được lòng nhân ái trong trái tim con người

Bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, dân tộc Việt Nam đang đứng trước một chặng đường mới, chặng đường của khát vọng vươn mình mạnh mẽ, của niềm tin vào tương lai và của sự đổi thay chưa từng có trong lịch sử phát triển đất nước. Nhưng giữa những đổi thay của thời đại, điều làm nên sức mạnh trường tồn của một dân tộc không chỉ nằm ở những tòa nhà cao tầng, những con đường rộng lớn hay sự tăng trưởng của nền kinh tế. Điều quý giá nhất vẫn là con người. Một dân tộc chỉ thật sự hùng cường khi con người biết yêu thương nhau, biết sống tử tế, biết đặt lòng nhân ái lên trên sự ích kỷ và thù hận.

Khi đất nước thịnh trị, lòng người cũng cần được bình yên. Một xã hội văn minh không phải là nơi con người hơn thua nhau bằng vật chất, mà là nơi người với người biết tôn trọng nhau, biết cúi xuống trước nỗi đau của nhau và biết dang tay khi ai đó đang tuyệt vọng. Bởi lẽ, mọi bi kịch của cuộc đời đều bắt nguồn từ lòng tham, sự đố kỵ, ích kỷ và những sân hận chất chứa trong tâm con người. Khi con người sống quá thực dụng, quá chạy theo danh lợi, họ dễ đánh mất sự lương thiện vốn có. Và rồi những điều nhỏ nhen, cố chấp, nghiệt ngã dần làm trái tim trở nên lạnh lẽo.

Trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong buổi gặp mặt 100 tấm gương tiêu biểu của chương trình “việc tử tế” đã khẳng định: “Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ lớn, khát vọng lớn và cũng không ít khó khăn, thách thức. Mục tiêu xây dựng nước Việt Nam phát triển, giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc là mục tiêu cao đẹp, vẻ vang, nhưng đòi hỏi nỗ lực rất lớn của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.

Để đạt được mục tiêu ấy, chúng ta cần nguồn lực, công nghệ, thể chế, hạ tầng, nhân tài; cần đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động; cần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế, chăm lo an sinh xã hội, hội nhập quốc tế sâu rộng, chủ động, hiệu quả.

Nhưng cùng với tất cả những điều đó, chúng ta không bao giờ được xem nhẹ nền tảng văn hóa, đạo đức, con người và niềm tin xã hội. Phát triển không chỉ là làm ra nhiều của cải hơn, xây nhiều công trình hơn, đạt nhiều chỉ tiêu hơn. Phát triển sâu sắc và bền vững là làm cho con người được sống trong một xã hội an toàn hơn, nhân ái hơn, công bằng hơn, có kỷ cương, có niềm tin, có cơ hội vươn lên và có trách nhiệm với nhau.

Một xã hội thiếu niềm tin thì chi phí phát triển rất lớn. Khi cái đúng được bảo vệ, cái tốt được cổ vũ, người yếu thế không bị bỏ lại phía sau, người dám làm việc tốt không cảm thấy cô đơn, thì niềm tin xã hội được củng cố. Mà niềm tin chính là một nguồn lực rất quan trọng của phát triển đất nước.

Vì vậy, cần nhìn nhận sự tử tế không chỉ là phẩm chất đạo đức cá nhân. Sự tử tế còn là vốn xã hội, là sức mạnh văn hóa, là một phần nền tảng của một quốc gia văn minh. Người tử tế không chỉ biết thương người, mà còn biết sống có trách nhiệm; không chỉ biết giúp đỡ, mà còn biết tôn trọng luật pháp, lẽ phải và phẩm giá con người; không chỉ làm điều tốt khi thuận lợi, mà còn giữ được nhân cách trong khó khăn, thử thách và cám dỗ. Chúng ta phấn đấu cả đời tử tế, cả gia đình tử tế, mọi người tử tế, cả xã hội tử tế.

Một cán bộ tử tế là người tận tụy với dân, công tâm, mẫn cán trong công việc, không lợi dụng quyền lực để mưu cầu lợi ích riêng. Một doanh nhân tử tế là người làm giàu chính đáng, kinh doanh liêm chính, có trách nhiệm với xã hội và môi trường. Một nhà giáo tử tế không chỉ truyền thụ tri thức, mà còn gieo nhân cách, khát vọng và lòng nhân ái cho học trò. Một bác sĩ tử tế không chỉ chữa bệnh cứu người, mà còn chăm sóc người bệnh bằng y đức, sự tận tâm và lòng trắc ẩn. Một người trẻ tử tế không chỉ có năng lực cạnh tranh, mà còn có lý tưởng cống hiến. Một công dân tử tế không chỉ sống cho mình, mà còn biết chia sẻ với cộng đồng, bảo vệ điều đúng, không thờ ơ trước cái sai, cái xấu, cái ác”. Đó cũng chính là một sức mạnh vô biên được lịch sử chứng minh trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc ta và càng có ý nghĩa thực chứng trong thời điểm cả dân tộc ta đang tự tin bước vào kỷ nguyên mới của dân tộc, kỷ nguyên mang lại sự hùng cường cho quốc gia, sự hạnh phúc đủ đầy cho mỗi người dân nước Việt

Bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, dân tộc Việt Nam đang đứng trước một chặng đường mới - chặng đường của khát vọng vươn mình mạnh mẽ, của niềm tin vào tương lai và của sự đổi thay chưa từng có trong lịch sử phát triển đất nước. Nhưng giữa những đổi thay của thời đại, điều làm nên sức mạnh trường tồn của một dân tộc không chỉ nằm ở những tòa nhà cao tầng, những con đường rộng lớn hay sự tăng trưởng của nền kinh tế. Điều quý giá nhất vẫn là con người. Một dân tộc chỉ thật sự hùng cường khi con người biết yêu thương nhau, biết sống tử tế, biết đặt lòng nhân ái lên trên sự ích kỷ và thù hận. Khi đất nước thịnh trị, lòng người cũng cần được bình yên.

Một xã hội văn minh không phải là nơi con người hơn thua nhau bằng vật chất, mà là nơi người với người biết tôn trọng nhau, biết cúi xuống trước nỗi đau của nhau và biết dang tay khi ai đó đang tuyệt vọng. Bởi lẽ, mọi bi kịch của cuộc đời đều bắt nguồn từ lòng tham, sự đố kỵ, ích kỷ và những sân hận chất chứa trong tâm con người. Khi con người sống quá thực dụng, quá chạy theo danh lợi, họ dễ đánh mất sự lương thiện vốn có. Và rồi những điều nhỏ nhen, cố chấp, nghiệt ngã dần làm trái tim trở nên lạnh lẽo.

Trong thời đại công nghệ phát triển thần tốc như hôm nay, nhân loại đang bước vào một thế giới đầy tiện ích nhưng cũng chất chứa vô vàn hiểm họa vô hình. Chỉ bằng một cú chạm trên điện thoại, một đường link lạ, một cuộc gọi giả mạo bằng trí tuệ nhân tạo hay một đoạn video được tạo dựng tinh vi từ công nghệ GenAI… tài sản, niềm tin và cả cuộc sống của nhiều người có thể sụp đổ trong phút chốc. Có những người đã dành cả đời tằn tiện, chắt chiu từng đồng để chăm lo cho gia đình, cho tuổi già, cho tương lai con cái… nhưng rồi chỉ sau một đêm, mọi thứ bỗng hóa thành con số không vì rơi vào những chiếc bẫy công nghệ cao đầy tinh vi và độc ác. Đau lòng hơn cả không phải là mất tiền bạc, mà là cảm giác bất lực khi lòng tin bị đánh cắp giữa một thế giới ngày càng khó phân biệt thật - giả, đúng - sai.

Trong bối cảnh xã hội đương đại chúng ta cần tỉnh táo trước những danh lợi, cám dỗ của các thế lực xấu, các lôi cuốn từ những đường link lạ từ các nền tảng mạng được gửi qua SMS, email, hoặc trang mạng xã hội từ những người không quen biết, các cuộc gọi giả tử (AI) trí tuệ nhân tạo và những chiêu trò lừa đảo (phishing) và mã lập trình tạo ra từ GenAI mang đến giọng nói, văn bản, video thật đến không ngờ đã vô tình kết nối đến điện thoại màn hình tinh thể lỏng thông minh của chúng ta qua smartphone chứa mã độc nhằm đánh cắp tài khoản và tài sản đang là một mối đe doạ với bao người. Tội phạm mạng hôm nay không còn xuất hiện với gương mặt hung dữ ngoài đời thực. Chúng ẩn mình sau màn hình điện thoại, sau những tài khoản vô danh, sau những giọng nói ngọt ngào được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo. Và chính sự nhẹ dạ, thiếu hiểu biết hay đôi khi chỉ là một phút mất cảnh giác cũng đủ khiến nhiều người phải trả giá bằng cả cuộc đời tích góp.

Tuy nhiên, không thể vì những mặt tối ấy mà phủ nhận những bước tiến kỳ diệu của công nghệ. Công nghệ đã giúp thế giới kết nối gần nhau hơn, giúp tri thức lan tỏa mạnh mẽ hơn và mở ra những cơ hội phát triển chưa từng có cho nhân loại. Nhưng càng hiện đại bao nhiêu, con người lại càng cần giữ gìn đạo đức, lòng nhân văn và sự tỉnh táo bấy nhiêu. Bởi suy cho cùng, điều quyết định tương lai của một đất nước không phải chỉ là trí tuệ nhân tạo hay những cỗ máy thông minh, mà chính là nhân cách và đạo đức của con người. Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Một kỷ nguyên đòi hỏi mỗi con người không chỉ đổi mới tư duy, học hỏi tri thức mà còn phải biết sống đẹp hơn, tử tế hơn và có trách nhiệm hơn với cộng đồng, xã hội. Khi lòng người biết hướng thiện, khi sự tử tế được lan tỏa và khi mỗi con người đều ý thức gìn giữ giá trị đạo đức, đó cũng là lúc đất nước thật sự bước vào thời đại của văn minh, hạnh phúc và phát triển bền vững. Một dân tộc mạnh không chỉ bởi kinh tế hay công nghệ. Một dân tộc mạnh là một dân tộc còn giữ được lòng nhân ái trong trái tim con người.

Đại đức, Ths. Thích Minh Không