Phát triển công nghiệp công nghệ số: Động lực mới cho tăng trưởng quốc gia

Công nghiệp công nghệ số trở thành ngành kinh tế nền tảng

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, công nghiệp công nghệ số không còn đơn thuần là lĩnh vực sản xuất phần mềm hay dịch vụ công nghệ thông tin mà đã trở thành nền tảng thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.

Quyết định số 840/QĐ-TTg xác định mục tiêu phát triển đồng bộ các ngành sản xuất phần cứng, điện tử, bán dẫn, phần mềm, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT), an ninh mạng và các dịch vụ số. Đây là những lĩnh vực được xem là "hạ tầng mềm" của nền kinh tế số trong giai đoạn tới.

Điểm đáng chú ý của chương trình là định hướng chuyển từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế, làm chủ công nghệ và phát triển sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam. Thay vì chỉ tham gia ở các khâu có giá trị gia tăng thấp, doanh nghiệp Việt Nam được khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu, sáng tạo, sở hữu trí tuệ và xây dựng các nền tảng số phục vụ thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

Song song với đó, chương trình đặt trọng tâm phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam trở thành lực lượng nòng cốt trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ công nghệ.

Địa phương chủ động cụ thể hóa định hướng Trung ương

Ngay sau khi Chính phủ xác định công nghiệp công nghệ số là ngành kinh tế mũi nhọn, nhiều địa phương đã nhanh chóng xây dựng chương trình hành động phù hợp với điều kiện thực tế.

Một trong những địa phương đi đầu là Lào Cai. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 271/KH-UBND triển khai Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu đưa công nghệ số trở thành động lực tăng trưởng mới của địa phương.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu thu hút từ 3-5 doanh nghiệp hoặc chi nhánh doanh nghiệp công nghệ số có thương hiệu lớn trong nước đầu tư hoạt động trên địa bàn; đồng thời hình thành ít nhất một doanh nghiệp công nghệ số chủ lực của tỉnh có đủ năng lực nghiên cứu, phát triển và cung cấp sản phẩm, nền tảng, giải pháp công nghệ số phục vụ thị trường trong tỉnh và khu vực.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh xác định tám nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển doanh nghiệp công nghệ số; đầu tư hạ tầng số; thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; phát triển nguồn nhân lực; mở rộng thị trường tiêu dùng sản phẩm số và xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp.

Việc cụ thể hóa chương trình quốc gia thành các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp sát với điều kiện thực tiễn cho thấy vai trò chủ động của địa phương trong việc đưa công nghiệp công nghệ số trở thành lĩnh vực phát triển mới.

Doanh nghiệp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ

Song hành với chính sách của Nhà nước, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đang trở thành lực lượng tiên phong hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp công nghệ số.

Tập đoàn Viettel là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu khi đầu tư mạnh vào nghiên cứu và sản xuất thiết bị viễn thông 5G, nền tảng điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và các giải pháp chuyển đổi số cho Chính phủ, doanh nghiệp và địa phương. Việc từng bước làm chủ công nghệ lõi đã giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Trong lĩnh vực nền tảng số, Tập đoàn FPT đang mở rộng hệ sinh thái AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và bán dẫn. Doanh nghiệp không chỉ cung cấp dịch vụ cho thị trường trong nước mà còn xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ công nghệ đến nhiều quốc gia, góp phần nâng vị thế doanh nghiệp công nghệ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ở lĩnh vực chuyển đổi số doanh nghiệp, Tổng Công ty Công nghệ VNPT và Tổng Công ty Giải pháp doanh nghiệp Viettel (VTS) cũng đang triển khai nhiều nền tảng phục vụ chính quyền số, đô thị thông minh, y tế số, giáo dục số và doanh nghiệp số tại nhiều tỉnh, thành phố.

Những mô hình này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước chuyển từ vai trò ứng dụng công nghệ sang nghiên cứu, sáng tạo và làm chủ công nghệ, đúng với định hướng mà Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số đặt ra.

Tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế

Trong giai đoạn phát triển mới, công nghiệp công nghệ số không chỉ tạo ra giá trị gia tăng trực tiếp mà còn lan tỏa sang các ngành công nghiệp chế biến, logistics, thương mại, tài chính, giáo dục, y tế và nông nghiệp thông minh.

Việc hình thành các doanh nghiệp công nghệ số mạnh sẽ góp phần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số và chính phủ số. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để nâng cao năng suất lao động, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và giảm phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu.

Có thể thấy, Quyết định số 840/QĐ-TTg không chỉ mở ra định hướng phát triển một ngành kinh tế mới mà còn tạo khuôn khổ để các địa phương, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái công nghiệp công nghệ số. Khi được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, công nghiệp công nghệ số sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.