"Nữ hoàng cá tra" Trương Thị Lệ Khanh tại "đế chế" Vĩnh Hoàn: Người tạo ra những bước ngoặt

Bước ngoặt lập nghiệp từ đất miền Tây

Sinh năm 1961 tại An Giang – vùng đất được ví như "vựa cá" lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long, tuổi thơ của bà Trương Thị Lệ Khanh gắn liền với những dòng sông phù sa và nhịp sống hối hả của các làng nghề thủy sản. Sự thấu hiểu sâu sắc bản sắc sông nước địa phương chính là nhân duyên đầu tiên định hình nên sự nghiệp của vị doanh nhân tài ba sau này.

Sau khi tốt nghiệp Cử nhân Kinh tế tại Trường Đại học Tài chính – Kế toán TP. Hồ Chí Minh (nay là Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh), bà Trương Thị Lệ Khanh không chọn ở lại phố thị phồn hoa mà quyết định trở về quê hương công tác. Trong những năm đầu sự nghiệp, bà nhanh chóng khẳng định năng lực qua các vị trí then chốt như Kế toán trưởng, Phó Giám đốc tại một số công ty thương mại và xuất nhập khẩu thuộc tỉnh An Giang.

Khoảng thời gian đảm nhiệm các vai trò quản lý tài chính và thương mại quốc tế ở cấp địa phương đã mang lại cho bà những tài sản vô giá: sự am hiểu tường tận về dòng tiền, khả năng kiểm soát rủi ro vận hành và tư duy nhạy bén trước biến động của thị trường xuất khẩu.

Năm 1997, bà Lệ Khanh thực hiện một bước đi mang tính bứt phá khi thành lập Doanh nghiệp Tư nhân Vĩnh Hoàn, rồi chuyển đổi sang mô hình Công ty TNHH Vĩnh Hoàn vào năm 1998. Theo chia sẻ từ công ty, cái tên Vĩnh Hoàn được đặt với với ý nghĩa Vĩnh – mang hàm ý vĩnh viễn và Hoàn – là hoàn cầu, nghĩa là Vĩnh Hoàn sẽ tồn tại mãi trên hoàn cầu như một ngôi sao. Vốn ban đầu của bà  Trương Thị Lệ Khanh chỉ có 70 triệu đồng với 70 nhân công, trong khi giá thuê lại nhà máy là 10 triệu đồng/tháng. Bà chia sẻ rằng, cũng nhờ may mắn là những đối tác cũ tín nhiệm nên làm ra bao nhiêu, họ nhận hết. Trong 3, 4 ngày, sản xuất một công hàng, xuất LC lấy tiền về trả cho người cung cấp nguyên liệu. "Không ai tin được là chúng tôi không vay ngân hàng đồng nào hết" - bà Khanh chia sẻ.

Triết lý kinh doanh của nữ doanh nhân này gắn liền với sản phẩm bản địa: “Sông Tiền, sông Hậu mang lại cho miền Tây nguồn tài nguyên cá tra vô giá. Nếu chỉ dừng lại ở quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ hay bán thô cho thương lái, giá trị thu về sẽ rất hạn chế. Muốn cá tra vươn xa và tạo vị thế bền vững, con đường duy nhất là đầu tư công nghệ chế biến hiện đại và hướng thẳng ra thị trường quốc tế.” - bà Khanh chia sẻ.

Với tầm nhìn chiến lược đó, Vĩnh Hoàn dưới sự dẫn dắt của bà đã kiên định tập trung toàn bộ nguồn lực vào chuỗi chế biến và xuất khẩu cá tra – sản phẩm chủ lực đặc trưng của miền Tây Nam Bộ.

Sự kiên định và năng lực quản trị xuất sắc của bà Trương Thị Lệ Khanh nhanh chóng đưa Vĩnh Hoàn tạo nên những cột mốc bứt phá ngoạn mục trên bản đồ xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Giai đoạn 2006 – 2008, Vĩnh Hoàn kiên trì khẳng định chỗ đứng trong nhóm 3 doanh nghiệp xuất khẩu cá tra lớn nhất cả nước. Năm 2009, bất chấp những ảnh hưởng từ khủng hoảng kinh tế toàn cầu, công ty vươn lên vị trí thứ 2 về sản lượng và kim ngạch xuất khẩu. Từ năm 2010 đến nay, Vĩnh Hoàn chính thức vươn lên chiếm giữ ngôi vị số 1 ngành cá tra Việt Nam và liên tục duy trì vững chắc vị thế "anh cả" xuất khẩu suốt hơn một thập kỷ qua.

Theo báo cáo ngành cá tra ngày 27/8 của Chứng khoán Mirae Asset, Vĩnh Hoàn cũng là một trong 5 doanh nghiệp nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu cá tra lớn nhất Việt Nam.

Đưa cá tra chinh phục thế giới, biến phụ phẩm thành “mỏ vàng” Collagen

Không chỉ là một doanh nhân nhạy bén với thị trường, bà Trương Thị Lệ Khanh còn ghi dấu ấn đậm nét bởi bản lĩnh kiên cường. Dưới sự chèo lái của bà, Vĩnh Hoàn không ít lần vượt qua các biến động địa chính trị, các rào cản phòng vệ thương mại khắt khe tại Bắc Mỹ, Châu Âu để đưa con cá tra Việt Nam tiến sâu vào hệ thống phân phối toàn cầu.

Một trong những cột mốc quyết định tầm vóc của Vĩnh Hoàn dưới thời bà Lệ Khanh chính là việc đưa công ty chính thức niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) vào năm 2007. Quyết định này đã mở ra nguồn lực tài chính minh bạch, giúp doanh nghiệp bứt phá mạnh mẽ về năng lực sản xuất và quản trị hiện đại.

Đồng thời, bằng sự kiên trì xây dựng chuỗi giá trị khép kín và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe (như ASC, BAP, ISO...), Vĩnh Hoàn đã vươn lên chiếm lĩnh các thị trường trọng điểm. Có thời điểm, thị trường Mỹ chiếm tới hơn 54% tổng doanh số bán cá tra của công ty. Vĩnh Hoàn cũng giữ vững vị thế nhờ chất lượng ổn định tại thị trường châu Âu (như Đức), cùng thị trường châu Á (như Trung Quốc - Hồng Kông).

Không chỉ có vậy, khác với tư duy kinh doanh thủy sản truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào sản phẩm thô, bà Trương Thị Lệ Khanh là người tiên phong thúc đẩy xu hướng chế biến sâu và tuần hoàn tài nguyên.

Theo các dự báo từ VASEP được nhắc đến trong chiến lược của doanh nghiệp, nhu cầu collagen trên toàn cầu tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ kép (CAGR) ước tính lên tới 9,6%, tạo ra một "mỏ vàng" tiềm năng lớn cho ngành thủy sản. Nắm bắt cơ hội đó, bà Lệ Khanh đã quyết định đầu tư mạnh mẽ, đưa Vĩnh Hoàn trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên chiết xuất thành công collagen và gelatin từ da cá tra. Hiện mảng collagen mang lại doanh thu 900-1,000 tỷ đồng cho Vĩnh Hoàn và biên lợi nhuận cao hơn so với sản phẩm truyền thống.

“Phụ phẩm trong chế biến cá tra không phải là rác thải, mà là tài nguyên vô giá. Việc chiết xuất Collagen và Gelatin từ da cá tra không chỉ giúp gia tăng từ 15% đến 20% lợi nhuận cho chuỗi giá trị, mà còn là lời cam kết mạnh mẽ của Vĩnh Hoàn đối với sự phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.”

Bước đi này giúp giải quyết triệt để bài toán phụ phẩm ngành chế biến thủy sản, bảo vệ môi trường, đồng thời tạo ra nguồn thu có biên lợi nhuận cao từ các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và làm đẹp, giúp Vĩnh Hoàn giảm thiểu phụ thuộc hoàn toàn vào mảng cá tra nguyên liệu.

Cũng chính tư duy chiến lược vượt trội và đóng góp to lớn cho ngành thủy sản đã mang lại cho nữ doanh nhân những ghi nhận xứng đáng. Bà Trương Thị Lệ Khanh - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn - là một trong những nữ doanh nhân có tiếng trong giới kinh doanh và nằm trong Top những người giàu nhất trên sàn chứng khoán tại Việt Nam.

Theo tờ trình của hội đồng quản trị, Vĩnh Hoàn đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2026 đạt 14.000 tỷ đồng, tăng 16% so với thực hiện năm trước. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ (lợi nhuận ròng) dự kiến đạt 1.600 tỷ đồng, tăng 13%, trong bối cảnh nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu còn có sự phân hóa.

Nhìn vào hành trình kiến tạo sự nghiệp của "Nữ hoàng cá tra", người ta thấy trọn vẹn hình ảnh của một nữ lãnh đạo Việt Nam thời đại mới: Mềm mại, tinh tế trong quản trị nhân sự nhưng vô cùng quyết đoán, bản lĩnh trước sóng gió thị trường. Câu chuyện thành công của bà Trương Thị Lệ Khanh vì vậy không chỉ là niềm tự hào của ngành thủy sản Việt Nam mà còn truyền ngọn lửa cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ nữ doanh nhân trẻ tự tin vươn xa, tiếp tục ghi dấu ấn bản lĩnh Việt trên bản đồ kinh tế toàn cầu.