Nhóm ngành STEM ngày càng hút người trẻ: Cứ 3 sinh viên nhập học năm 2026 có 1 người lựa chọn

Khoảng 1/3 thí sinh nhập học đại học năm 2026 chọn nhóm ngành STEM

Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến ngày 21/8, hơn 633.000 thí sinh đã xác nhận nhập học đại học năm 2026, tăng khoảng 4,2% so với đợt 1 năm 2025. Đặc biệt, hơn 212.000 thí sinh xác nhận nhập học vào các ngành STEM, chiếm 33,6% tổng số thí sinh, tương đương khoảng 1/3. Nói cách khác, cứ khoảng 3 thí sinh xác nhận nhập học thì có 1 em lựa chọn nhóm ngành STEM.

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhận định rằng, những con số trên cho thấy sự quan tâm của người trẻ đối với khoa học, công nghệ và kỹ thuật ngày càng gia tăng. Đồng thời “cơ cấu nguồn nhân lực đang dịch chuyển rõ hơn về khoa học, công nghệ và những lĩnh vực đất nước đang cần”.

Đáng chú ý, bên trong nhóm STEM cũng xuất hiện những ngành có sức hút lớn và chất lượng đầu vào cao. Ở nhóm trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu, nhiều chương trình có điểm chuẩn trên 25 điểm. Với các chương trình có tên liên quan đến vi mạch - bán dẫn, trên 60% lượt ngành có điểm chuẩn từ 22,5 trở lên.

Các nhóm máy tính, điện - điện tử, cơ khí, vật liệu cũng xuất hiện nhiều chương trình có nguồn tuyển tốt với điểm chuẩn trên 22,5. Một số lĩnh vực gắn với các chiến lược và dự án phát triển dài hạn của đất nước như biển và hàng hải, đường sắt cũng đã hình thành quy mô nhập học đáng kể.

Dù vậy, xu hướng này cần tiếp tục được theo dõi trong nhiều năm bởi lựa chọn ngành học còn phụ thuộc vào thị trường lao động, uy tín của từng trường và kỳ vọng nghề nghiệp của người học.

Nhóm ngành STEM hút thí sinh từ giảng đường đến thị trường lao động

Lý do STEM ngày càng được người trẻ quan tâm bởi đây không chỉ là nhóm ngành gắn với công nghệ và đổi mới sáng tạo mà còn mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, kỹ thuật, công nghệ sinh học hay năng lượng đang có nhu cầu nhân lực cao, đồng thời mang lại triển vọng thu nhập và phát triển nghề nghiệp hấp dẫn.

Bên cạnh đó, môi trường làm việc trong các ngành STEM thường gắn với công nghệ hiện đại, nghiên cứu và sáng tạo, tạo điều kiện để người trẻ liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức và phát triển năng lực. Quan trọng hơn, STEM cho phép thế hệ trẻ tham gia giải quyết những vấn đề lớn của xã hội như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, y tế, năng lượng sạch và chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, sự gia tăng lựa chọn STEM diễn ra trong bối cảnh chính sách hỗ trợ người học được triển khai đối với các nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Nghị định 179/2026/NĐ-CP quy định chính sách học bổng cho sinh viên các nhóm ngành này, với mức học bổng khoảng 3,7-8,4 triệu đồng/tháng tùy đối tượng và trình độ.

Theo số liệu được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, trong hơn 121.000 sinh viên lựa chọn 15 nhóm ngành chiến lược, khoảng 11.400 em thuộc lĩnh vực khoa học cơ bản và gần 109.700 em thuộc nhóm kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược. Như vậy, gần 1/5 số sinh viên xác nhận nhập học đại học năm nay đang theo học các nhóm ngành nằm trong diện chính sách ưu tiên.

Trên cơ sở tính toán sơ bộ theo tiêu chí nhóm 30% và ngưỡng điểm từ 22,5 trở lên, khoảng 23.000 sinh viên hiện có thể nằm trong diện tiếp tục được xem xét tiêu chí đầu vào để hưởng học bổng năm học 2026-2027. Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý đây mới là con số dự kiến, chưa phải số chính thức được cấp học bổng. Các cơ sở đào tạo vẫn phải đối soát dữ liệu và xét đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Ở góc độ cơ sở đào tạo, PGS.TS Bùi Phú Doanh, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho rằng, sức hút của nhóm ngành STEM không chỉ đến từ chính sách học bổng mà còn từ nhu cầu nhân lực ngày càng lớn và sự đổi mới trong chương trình đào tạo của các trường đại học. Chương trình Kỹ sư tài năng STEM được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tri thức.

Nhìn chung, sức hút của STEM không đến từ một yếu tố đơn lẻ. Chính sách học bổng tạo thêm động lực, nhu cầu nhân lực chất lượng cao mở ra triển vọng việc làm, trong khi chương trình đào tạo gắn với công nghệ và thực tiễn giúp người học có thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp.