Đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân

Sáng 26/10, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang, thay mặt Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Dự thảo do Chính phủ trình gồm 6 chương, 128 điều, tăng 3 điều so với luật hiện hành. Theo báo cáo xây dựng dự thảo, có 31 điều được kế thừa, 94 điều sửa đổi, bổ sung và 4 điều bổ sung mới.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức, tương ứng mức tăng 50%. Dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh mức phạt tối đa trong một số lĩnh vực cụ thể.

Một điểm mới khác, dự thảo luật quy định cụ thể, đầy đủ hơn về một số nội dung trong quy trình xử phạt; cắt giảm một số thủ tục xử phạt không cần thiết; hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử; cho phép xử phạt không lập biên bản đối với trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.

Ngoài ra, dự thảo luật sửa đổi điều kiện được hoãn, giảm, miễn thi hành quyết định phạt tiền, nộp tiền phạt nhiều lần theo hướng thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức vi phạm; bổ sung các trường hợp được hoãn, miễn thi hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả để phù hợp với thực tiễn.

Về các biện pháp cưỡng chế, với lần sửa đổi này, Chính phủ đề nghị bổ sung một số biện pháp cưỡng chế, gồm: tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập.

Theo báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật, một số ý kiến cho rằng mức tăng như đề xuất của Chính phủ khá cao, cần được cân nhắc và đánh giá tác động kỹ lưỡng. Các ý kiến lo ngại nếu mức phạt vượt quá khả năng tài chính của phần lớn cá nhân và nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, người vi phạm có thể tìm cách né tránh việc chấp hành quyết định xử phạt, làm giảm hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật.

Bên cạnh đó, mức phạt tăng quá cao so với tốc độ tăng thu nhập và khả năng chi trả có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như đời sống người dân, đồng thời làm phát sinh những ý kiến trái chiều.

Luật Xử lý vi phạm hành chính được Quốc hội ban hành năm 2012 và đã qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung. Đây là lần sửa đổi, bổ sung toàn diện sau hơn 13 năm thi hành luật và sau 7 lần được sửa đổi, bổ sung bởi các luật khác. Dự thảo luật lần này trình Quốc hội có 128 điều, so với các luật khác, số điều trong dự thảo luật không nhiều, nhưng theo nhận định của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định: “Đây là một trong những luật rất phức tạp, rất khó”!

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng nếu quy định mức phạt tiền quá cao thì đảm bảo tính răn đe, nhưng một số trường hợp có thể không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của cá nhân và doanh nghiệp, sẽ không phát huy được hiệu quả.

Do đó, cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…), tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.