Chủ tịch Quốc hội yêu cầu siết chặt quản lý, không để đầu cơ làm méo mó thị trường bất động sản

Cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại Tổ 2, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng tình trạng đầu cơ, thổi giá và mua bán lòng vòng đã khiến thị trường bị méo mó. Có trường hợp tổ chức, cá nhân không có năng lực tài chính thực chất nhưng thành lập doanh nghiệp, thực hiện các giao dịch bất động sản nhằm hưởng chênh lệch giá.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc sửa đổi Luật Đất đai cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về quy hoạch, định giá, thu hồi, giao và cho thuê đất, đồng thời hoàn thiện công cụ quản lý để thị trường vận hành minh bạch, ổn định hơn.

“Việc này dứt khoát phải làm mạnh mẽ, nhất là ở địa phương”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh và lưu ý Trung ương không thể làm thay những nhiệm vụ thuộc trách nhiệm quản lý của địa phương.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị chú trọng hoàn thiện cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch, kiểm soát đầu cơ đất đai và làm rõ vai trò của Nhà nước đối với phần giá trị đất tăng thêm do quy hoạch, đầu tư hạ tầng và các hoạt động đầu tư công mang lại.

Ngoài ra, cần tăng cường công cụ quản lý, điều tiết thị trường, tránh để các giao dịch mang tính đầu cơ đẩy giá đất lên cao, gây ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp và hoạt động phát triển kinh tế - xã hội.

Cơ chế định giá đất cần được hoàn thiện theo hướng hài hòa giữa yếu tố thị trường với yêu cầu ổn định, minh bạch và lợi ích của Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư. Chủ tịch Quốc hội lưu ý không tuyệt đối hóa nguyên tắc thị trường thuần túy, bởi bảng giá đất tăng đột biến có thể kéo theo chi phí bồi thường và tiền sử dụng đất tăng, khiến nhiều dự án đình trệ.

Để hạn chế những bất cập này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị nghiên cứu quy định rõ hệ số điều chỉnh giá đất, vùng giá trị, thửa đất chuẩn; hoàn thiện phương pháp định giá và cơ chế điều chỉnh bảng giá khi thị trường biến động lớn. Việc kiểm tra độc lập, công khai phương pháp định giá và dữ liệu đầu vào cũng cần được tăng cường.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng kiểm soát đầu cơ, thổi giá đất cần đi cùng với việc hoàn thiện hệ thống thông tin đất đai quốc gia. Dữ liệu phải được xây dựng theo hướng thống nhất, liên thông, công khai và cập nhật thường xuyên, lấy hồ sơ địa chính số làm nền tảng cho giao dịch, định giá, thu hồi và quản lý đất đai.

Việc quản lý đầy đủ thông tin về các thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát chuyển nhượng, thế chấp và các giao dịch khác, qua đó hạn chế những khoảng trống trong quản lý thị trường.

Cùng với công cụ dữ liệu, trách nhiệm của chính quyền địa phương cần được đề cao. Theo Chủ tịch Quốc hội, địa phương giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong kiểm soát tình trạng đầu cơ, thổi giá và các giao dịch bất thường. Bên cạnh đó, cần tăng cường giám sát của cộng đồng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể; hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Luật Đất đai (sửa đổi) cần có tính ổn định lâu dài, tránh tình trạng vừa ban hành đã phải tiếp tục sửa đổi. Theo ông, luật cần xác định rõ các nguyên tắc cốt lõi về sở hữu toàn dân đối với đất đai, quyền của người sử dụng đất và cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước. Việc sửa đổi cũng cần được thực hiện đồng bộ với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật liên quan, bảo đảm thống nhất trong quá trình triển khai.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan soạn thảo, thẩm tra tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện dự thảo theo hướng minh bạch, khả thi, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai.