Khu công nghiệp Phúc Yên: Kỳ vọng một mô hình xanh, thông minh, phát triển bền vững

Với quy mô 111,33 ha, tổng vốn đầu tư hơn 1.988 tỷ đồng và vị trí kết nối trực tiếp với cao tốc Nội Bài - Lào Cai qua nút giao IC2, cách Sân bay quốc tế Nội Bài khoảng 10 phút di chuyển, Khu công nghiệp (KCN) Phúc Yên đang sở hữu những điều kiện đặc biệt để trở thành một điểm đến mới của dòng vốn công nghệ cao tại Phú Thọ. Đáng chú ý, sự tham gia của Công ty Cổ phần SHINEC - doanh nghiệp đã có gần hai thập niên phát triển mô hình khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn tại Nam Cầu Kiền - tạo thêm một yếu tố đáng kỳ vọng về chất lượng phát triển, thay vì chỉ mở rộng thêm quỹ đất công nghiệp.

KCN Phúc Yên - Vị trí chiến lược tạo nên lợi thế khác biệt

Ngày 9/4/2026, Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Phúc Yên được khởi công tại phường Phúc Yên, tỉnh Phú Thọ. Dự án có quy mô 111,33 ha, tổng vốn đầu tư hơn 1.988 tỷ đồng, thời hạn hoạt động 50 năm; liên danh nhà đầu tư gồm Công ty Cổ phần Khu công nghiệp & Dịch vụ Quốc tế Vĩnh Phúc (VISIZ) và Công ty Cổ phần SHINEC. KCN được triển khai xây dựng theo mô hình gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế xanh tuần hoàn.

Giá trị chiến lược của dự án nằm ở vị trí và khả năng kết nối, KCN Phúc Yên kết nối trực tiếp cao tốc Nội Bài - Lào Cai tại nút giao IC2 và cách Sân bay quốc tế Nội Bài khoảng 10 phút di chuyển. Khu công nghiệp đồng thời tiếp cận các trung tâm kinh tế, sản xuất lớn của Hà Nội, Phú Thọ và các tỉnh lân cận. Đối với sản xuất công nghiệp hiện đại, đây là lợi thế có giá trị rất lớn cho các doanh nghiệp.

Một nhà máy điện tử, cơ khí chính xác, thiết bị công nghệ hay doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu không chỉ tính toán giá thuê đất. Các yếu tố như thời gian vận chuyển linh kiện, khả năng tiếp cận sân bay, chi phí logistics, khả năng di chuyển của chuyên gia, tốc độ giao nhận hàng hóa và độ ổn định của hạ tầng đều tác động trực tiếp tới hiệu quả đầu tư. Ở góc độ này, KCN Phúc Yên có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh khác với những KCN chủ yếu dựa vào quỹ đất lớn nhưng quãng đường di chuyển xa hơn nhiều.

Sau khi Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình hợp nhất, không gian phát triển công nghiệp của tỉnh được mở rộng. Trong cấu trúc mới, khu vực Phúc Yên nằm ở vị trí đặc biệt chiến lược, vừa là cửa ngõ của thủ đô Hà Nội, tiếp giáp sân bay Nội Bài và hành lang kinh tế phía Bắc, vừa kết nối với hệ thống KCN đã hình thành tại khu vực phía Đông của tỉnh. Đây là nền tảng để KCN Phúc Yên có thể trở thành cửa ngõ tiếp nhận dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng từ các nhà đầu tư tỷ USD.

SHINEC có thể biến KCN Phúc Yên thành Nam Cầu Kiền thứ 2

SHINEC là 1 trong 2 chủ đầu tư của KCN Phúc Yên, từ năm 2008 SHINEC là nhà đầu tư xác định chiến lược phát triển khu công nghiệp sinh thái và phát triển KCN Nam Cầu Kiền tại Hải Phòng thành mô hình gắn công nghiệp với kinh tế tuần hoàn. KCN Nam Cầu Kiền (Hải Phòng) có quy mô 263,47 ha, KCN được định hướng phát triển theo mô hình sinh thái tuần hoàn, ESG, đồng thời chú trọng hạ tầng đồng bộ, dịch vụ tiện ích và khả năng đáp ứng linh hoạt nhu cầu của nhà đầu tư.

Hiện nay, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng xác định Nam Cầu Kiền là KCN kiểu mẫu, theo hướng KCN sinh thái, tập trung thu hút công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao, sản xuất máy móc thiết bị hỗ trợ, điện - điện tử và các ngành sản xuất ít ô nhiễm. Đây chính là kinh nghiệm có giá trị đối với Phúc Yên. Một KCN truyền thống về cơ bản cung cấp mặt bằng, đường giao thông, điện, nước, xử lý nước thải và một số dịch vụ cơ bản. Nhưng mô hình mà SHINEC theo đuổi có phạm vi rộng hơn. Tại Nam Cầu Kiền, doanh nghiệp phát triển hệ thống xử lý nước thải tập trung, quan trắc tự động, các dịch vụ hạ tầng, không gian xanh và đặc biệt là liên kết cộng sinh giữa các doanh nghiệp. Tại đây cũng đã hình thành các nhóm cộng sinh, bổ trợ trong các lĩnh vực như luyện kim - cơ khí, điện tử - phụ trợ điện tử và nhựa - sản phẩm nhựa.

Một nghiên cứu được Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững công bố năm 2026 cũng nhấn mạnh rằng kinh nghiệm tại Nam Cầu Kiền cho thấy phát triển KCN sinh thái không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng kỹ thuật, mà còn cần tầm nhìn dài hạn, năng lực quản trị, khả năng huy động nguồn lực và sự kiên trì với chiến lược phát triển bền vững. Một KCN muốn thu hút các tập đoàn công nghệ, điện tử hoặc doanh nghiệp nằm trong chuỗi cung ứng quốc tế thì không thể chỉ đáp ứng yêu cầu “có mặt bằng”, Doanh nghiệp cần một môi trường sản xuất có thể dự báo được chi phí, tiêu chuẩn môi trường, chất lượng dịch vụ và khả năng kết nối với các nhà cung cấp.

Hiện nay, trước áp lực phát thải CO2, các tập đoàn quốc tế ngày càng quan tâm tới dấu chân carbon; khả năng truy xuất nguồn gốc; sử dụng năng lượng hiệu quả; xử lý chất thải; tiêu chuẩn ESG; kinh tế tuần hoàn và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường trong chuỗi cung ứng... góp phần nâng cao trực tiếp năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư của KCN Phúc Yên.

Đến nay, SHINEC đang phát triển và quản lý gần 2.000 ha đất công nghiệp tại 12 KCN và cụm công nghiệp sinh thái; Với chiến lược "xanh" doanh nghiệp đã được trao Giải Vàng ESG toàn cầu năm 2026. (ESG: tiêu chuẩn về Môi trường (E), Xã hội (S) và Quản trị (G) vào hạ tầng và hoạt động quản lý của doanh nghiệp). Kinh nghiệm được tích lũy qua Nam Cầu Kiền vì thế có thể trở thành một lợi thế đáng kể khi tham gia phát triển các dự án công nghiệp mới KCN Phúc Yên.

Trong tương lai, có thể hình dung KCN Phúc Yên theo ba lớp giá trị. Lớp thứ nhất là vị trí: gần Nội Bài, kết nối cao tốc, tiếp cận Hà Nội và các trung tâm kinh tế lớn. Lớp thứ hai là hạ tầng: điện, nước, xử lý nước thải, logistics, viễn thông, chuyển đổi số và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Lớp thứ ba - quan trọng nhất - là hệ sinh thái: doanh nghiệp đầu chuỗi, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, logistics, dịch vụ kỹ thuật, nghiên cứu - đổi mới sáng tạo và cộng sinh công nghiệp.

Nếu ba lớp này được phát triển đồng bộ, Phúc Yên sẽ không còn đơn thuần là một địa điểm đặt nhà máy. Khi đó, KCN Phúc Yên có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị công nghiệp của Phú Thọ mới. Kỳ vọng về một cực tăng trưởng công nghiệp mới. Phú Thọ mới đang đứng trước cơ hội tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp trên quy mô lớn. Trong cấu trúc đó, lợi thế của Phúc Yên nằm ở việc khu vực này không phải bắt đầu từ con số 0: có vị trí gần Hà Nội, sân bay Nội Bài, cao tốc Nội Bài - Lào Cai và nằm trong vùng đã hình thành mạng lưới sản xuất công nghiệp.

KCN Phúc Yên vì vậy có thể đảm nhiệm một vai trò đặc biệt: cửa ngõ phía Đông của không gian công nghiệp Phú Thọ mới, nơi tiếp nhận dòng vốn, công nghệ và các chuỗi cung ứng có yêu cầu cao về logistics và môi trường. Trong bức tranh ấy, kinh nghiệm của SHINEC tại Nam Cầu Kiền có giá trị rất lớn tại KCN Phúc Yên.

Nếu được chuyển hóa phù hợp vào điều kiện tại KCN Phúc Yên, cùng với lợi thế đặc thù về vị trí, hạ tầng giao thông và hệ sinh thái công nghiệp của Phú Thọ mới, KCN Phúc Yên có cơ sở để hướng tới một mô hình KCN thế hệ mới: xanh hơn, thông minh hơn, kết nối sâu hơn và tạo ra giá trị công nghiệp cao hơn và phát triển bền vững. Phú Thọ không chỉ có thêm một khu công nghiệp, mà đây có thể coi là một cánh chim đầu đàn về KCN xanh, thông minh, góp phần chuyển đổi tư duy phát triển công nghiệp tại vùng Đất Tổ.