Mốc 900 tỷ USD kim ngạch XNK – ghi nhận nỗ lực không ngừng của Hải quan Việt Nam

Chiều 25/12, Cục Hải quan tổ chức Lễ ghi nhận sự kiện tổng kim ngạch XNK của Việt Nam lần đầu tiên đạt mốc 900 tỷ USD. Theo Cục Hải quan, mốc 900 tỷ USD xuất hiện trong khoảng thời gian từ ngày 22 - 26/12/2025.

Việt Nam gia nhập nhóm 25 nền kinh tế có trị giá XNK lớn nhất

Theo Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ, con số 900 tỷ USD ngày hôm nay là kết quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, kịp thời, quyết liệt của Đảng, Chính phủ, các Bộ, Ban, ngành được thể hiện qua các Nghị quyết, chương trình, kế hoạch thúc đẩy các hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là bộ tứ trụ cột Nghị quết để đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới, kiến tạo môi trường thuận lợi, tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhờ đó kinh tế vĩ mô cơ bản được ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế được đảm bảo, tăng trưởng được thúc đẩy.

Nhìn lại những con số thống kê kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong những năm gần đây càng thấy rõ sự vươn lên mạnh mẽ của hoạt động xuất nhập khẩu. Trong giai đoạn 2015-2024, tổng trị giá XNK hàng hóa của Việt Nam đã đạt 5.520 tỷ USD. Trong đó, tổng trị giá XNK năm 2015 đạt khoảng 328 tỷ USD thì đến năm 2024, con số này đã lên đến 786 tỷ USD, gấp 2,4 lần (tương ứng tăng tới 458 tỷ USD) so với trị giá xuất nhập khẩu của 10 năm trước.

Lần đầu tiên XNK của Việt Nam cán mốc 100 tỷ USD khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2007 và liên tiếp chinh phục các cột mốc mới: Mốc 200 tỷ USD năm 2011; 300 tỷ USD vào năm 2015; 400 tỷ USD năm 2017; 500 tỷ USD năm 2019; 700 tỷ USD năm 2022. Năm 2025 xác lập mốc 900 tỷ USD.

Cả năm 2025, tổng trị giá XNK của Việt Nam ước tính đạt 920 tỷ USD, tăng 16,9% (tương ứng tăng 133,07 tỷ USD) so với năm trước. Trong đó, trị giá XK năm 2025 ước tính đạt 449,41 tỷ USD, tăng 18% (tương ứng tăng 68,42 tỷ USD) và trị giá NK ước tính đạt470,59 tỷ USD, tăng 15,9% (tương ứng tăng 64,65 tỷ USD).

Kết quả này đã đưa Việt Nam gia nhập nhóm 25 nền kinh tế có trị giá XNK lớn nhất trên phạm vi toàn cầu. Theo xếp hạng của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Việt Nam hiện xếp thứ 21 về XK và xếp thứ 20 về NK trên toàn cầu, tăng 11 bậc về xuất khẩu và 12 bậc về nhập khẩu so với thứ hạng của 10 năm trước.

Cán cân thương mại hàng hóa thặng dư liên tiếp 10 năm, đưa Việt Nam vào vị thế xuất siêu ổn định hơn với con số thặng dư thương mại hàng hóa trên 20 tỷ USD liên tiếp trong 3 năm gần đây. Năm 2025, dự kiến thặng dư thương mại đạt 21,2 tỷ USD, trong đó thặng dư thương mại chủ yếu đến từ khối FDI với 48,2 tỷ USD còn các doanh nghiệp trong nước thâm hụt thương mại hơn 27 tỷ USD.

Hải quan Việt Nam trong nỗ lực tạo thuận lợi thương mại

Năm 2025, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều biến động, ngành Hải quan đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thu ngân sách nhà nước, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong quản lý thuế, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan và chuyển đổi số.

Theo Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ, trọng tâm là kiểm soát chặt chẽ khâu khai báo, xác định mã số, trị giá, xuất xứ hàng hóa; tăng cường kiểm tra sau thông quan và phòng, chống gian lận thương mại, trốn thuế, qua đó bảo đảm thu đúng, thu đủ và tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp.

Nhờ đó, đến ngày 18/12/2025, tổng thu ngân sách nhà nước qua ngành Hải quan đạt 448.503 tỷ đồng, bằng 109,1% dự toán, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2024; đồng thời góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu, đưa kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu năm 2025 của Việt Nam cán mốc khoảng 900 tỷ USD, khẳng định vai trò quan trọng của ngành Hải quan trong việc vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước, vừa tạo động lực cho phát triển thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế. 

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, Cục Hải quan đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tạo thuận lợi thương mại, giảm chi phí và thời gian thông quan cho doanh nghiệp. Trong năm 2025, đã phát huy vai trò kiểm soát chuyên sâu trên nền tảng kỹ thuật, vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ, vừa tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động XNK. Song song với tạo thuận lợi thương mại, Cục Hải quan tiếp tục tăng cường công tác quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan và phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Năm 2025, Cục Hải quan tiếp tục xác định công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật là khâu đột phá, nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, chủ động, trách nhiệm, quyết liệt trong xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, chủ động đề xuất những chính sách đột phá.

Thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về cải cách, hiện đại hóa hải quan, Hải quan tập trung vào chuẩn hóa nghiệp vụ và đổi mới sáng tạo, đã triển khai xây dựng các chỉ tiêu VILAS tại 5 đội Kiểm định Hải quan, chuẩn hóa hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn VILAS; đồng thời bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích hình ảnh và dữ liệu kỹ thuật. Những giải pháp này đã góp phần chuẩn hóa danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu, giảm tỷ lệ khai báo sai, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Việc ban hành, triển khai Đề án “Giảm tỷ lệ kiểm tra trong thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu” (Quyết định số 779/QĐ-CHQ ngày 25/6/2025) cho thấy, tỷ lệ tờ khai luồng Vàng giảm 4,09%, luồng Đỏ giảm 0,52%; tỷ lệ luồng Xanh duy trì khoảng 70%, tỷ lệ kiểm tra hải quan (luồng Vàng + luồng Đỏ) giảm xuống còn khoảng 30%, thấp hơn 5% so với thời điểm trước khi triển khai Đề án. Việc giảm tỷ lệ kiểm tra đã góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giải phóng hàng hóa, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Cục Hải quan đã triển khai Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan theo Quyết định số 2790/QĐ-TCHQ ngày 04/12/2024. Đến ngày 15/12/2025, đã có 395 doanh nghiệp ký kết Biên bản tham gia Chương trình, thể hiện sự đồng hành, hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp./.