Những điểm cần lưu ý trong hợp đồng xây dựng và quản trị rủi ro pháp lý

Ngày 9/1/2026, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) và Trường Đại học Luật Hà Nội (HLU) tổ chức Hội thảo quốc gia với chủ đề “Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 – Những điểm cần lưu ý trong hợp đồng xây dựng và quản trị rủi ro pháp lý”.

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng và pháp lý, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội doanh nghiệp, doanh nghiệp, luật gia và luật sư tại Hà Nội và các địa phương lân cận, tạo không gian trao đổi chuyên sâu về các điểm mới của Luật Xây dựng sửa đổi cũng như những vấn đề nổi bật trong thực tiễn giao kết, thực hiện và quản trị rủi ro hợp đồng xây dựng.

Luật Xây dựng (sửa đổi) năm 2025, được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam. Luật mới tập trung vào tinh giản thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý dự án, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia và hoàn thiện các cơ chế quản lý chi phí, hợp đồng xây dựng.

Tuy nhiên, những thay đổi này cũng đặt ra nhiều thách thức về mặt pháp lý, đặc biệt trong việc soạn thảo, quản lý hợp đồng xây dựng và kiểm soát rủi ro pháp lý phát sinh. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới là yếu tố then chốt để doanh nghiệp và các chuyên gia pháp lý chủ động ứng phó, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và hạn chế tranh chấp.

Theo GS.TS Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng hiện là một trong những nhóm tranh chấp lớn và phức tạp nhất tại VIAC. Trong những năm gần đây, các vụ việc xây dựng chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng số tranh chấp được giải quyết tại VIAC, phản ánh đặc thù rủi ro cao của lĩnh vực này, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của trọng tài thương mại như một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, linh hoạt và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Tô Văn Hòa - Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội  nhấn mạnh vai trò của cơ sở đào tạo luật trong việc đồng hành cùng quá trình hoàn thiện pháp luật và chuyển tải kịp thời các quy định mới của Luật Xây dựng sửa đổi vào giảng dạy, nghiên cứu và thực tiễn hành nghề, đồng thời đánh giá cao ý nghĩa của việc kết nối giữa học thuật, chính sách và thực tiễn thông qua các diễn đàn chuyên sâu như hội thảo.

Đại diện Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) cho rằng, Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với hoạt động hành nghề trong lĩnh vực xây dựng, đặc biệt là trong quản trị hợp đồng và phòng ngừa rủi ro pháp lý; đồng thời khẳng định vai trò của các tổ chức nghề nghiệp trong việc hỗ trợ hội viên, doanh nghiệp và giới hành nghề tiếp cận, hiểu đúng và vận dụng hiệu quả các quy định mới của pháp luật.

Cung cấp cái nhìn tổng thể và có hệ thống về định hướng lập pháp, tạo nền tảng cho các phiên thảo luận chuyên sâu, ông Bùi Văn Dưỡng – Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý Đầu tư Xây dựng, Bộ Xây dựng, Trọng tài viên VIAC – đã trình bày tham luận dẫn đề tập trung phân tích những nội dung mới trọng tâm của Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025.

Theo đó, các nội dung cải cách được chia thành ba nhóm lớn: Đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng; Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh; Phân định rõ hơn trách nhiệm quản lý nhà nước với trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng.

Tại Hội thảo, các chuyên gia tập trung làm rõ các vấn đề thực tiễn liên quan đến điều chỉnh giá, thay đổi phạm vi công việc, phân bổ rủi ro và trách nhiệm hợp đồng trong bối cảnh pháp luật mới. Các ý kiến chuyên gia cho thấy nhu cầu cấp thiết phải hoàn thiện kỹ năng quản trị hợp đồng và kiểm soát chi phí ngay từ giai đoạn chuẩn bị và triển khai thực hiện hợp đồng.

Về nội dung “Ngăn ngừa và Giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng – Bồi thường thiệt hại định trước và Các cơ chế giải quyết tranh chấp”, các chuyên gia thảo luận về cơ chế bồi thường thiệt hại định trước cũng như đánh giá các cơ chế giải quyết tranh chấp xây dựng hiện nay./.