Từ “kinh tế biển” đến “không gian phát triển biển quốc gia”

Sáng ngày 8/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cùng các cơ quan liên quan về Đề án tổng kết Nghị quyết 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Cùng dự có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, lãnh đạo các cơ quan liên quan.

Tại buổi làm việc, sau khi nghe báo cáo và các ý kiến thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tiếp tục hoàn thiện việc đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 36, làm rõ những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và các điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển kinh tế biển. Trên cơ sở đó, cần xây dựng một nghị quyết mới với tầm nhìn bao quát và chiến lược hơn.

Sau gần 8 năm triển khai Nghị quyết 36 của Trung ương khóa XII, nhận thức về vai trò của biển được nâng cao, hệ thống chính sách từng bước hoàn thiện, nhiều ngành kinh tế biển phát triển tích cực, hạ tầng ven biển được đầu tư, đời sống người dân vùng biển được cải thiện, đồng thời quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, kinh tế biển vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển đất nước. Vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần khẩn trương tổng kết Nghị quyết 36 và ban hành nghị quyết mới nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ về tư duy, thể chế và mô hình phát triển biển.

Điểm nhấn quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra là chuyển từ tư duy “kinh tế biển” sang tư duy “không gian phát triển biển quốc gia”. Theo đó, biển không chỉ là nơi khai thác tài nguyên hay phát triển một số ngành kinh tế mà phải được xác định là không gian chiến lược, gắn kết các mục tiêu phát triển kinh tế, quốc phòng, an ninh, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế.

Nghị quyết mới cần trả lời được bài toán lớn về cách thức khai thác, quản trị và phát huy toàn diện không gian biển quốc gia trong nhiều thập niên tới, đồng thời xác định rõ hình mẫu một quốc gia biển mạnh trong thế kỷ XXI và vai trò của biển trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, 2045 và xa hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đưa biển trở thành một trong những động lực phát triển chiến lược của đất nước trong giai đoạn tới; tập trung vào các lĩnh vực có khả năng tạo đột phá, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, cần nghiên cứu bổ sung các nội dung về dữ liệu biển quốc gia, bản đồ số đại dương và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị biển.

Bên cạnh mục tiêu phát triển, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải gắn chặt phát triển kinh tế biển với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ biển. Mọi quy hoạch, chiến lược và chương trình phát triển biển cần đồng thời phục vụ nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên biển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng mô hình quản trị biển quốc gia hiện đại, thống nhất và liên thông trên cơ sở dữ liệu và quy hoạch không gian biển. Ngay trong quá trình xây dựng nghị quyết mới cần xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, chương trình quốc gia, dự án động lực, chỉ tiêu cụ thể và trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương trong tổ chức thực hiện.

Kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện đề án và chương trình hành động để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Mục tiêu là xây dựng một nghị quyết mới có tầm nhìn dài hạn, tư duy đột phá và tính hành động cao, đưa biển thực sự trở thành không gian phát triển chiến lược của quốc gia, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh, bền vững và góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.