Chủ tịch PNJ: Nếu có một lựa chọn tốt hơn, chắc tôi cũng không muốn bán cổ phiếu của mình

Sáng 21/10, Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) tổ chức Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường năm 2026 khi doanh nghiệp đối mặt áp lực thanh khoản và kế hoạch lợi nhuận chuyển từ lãi sang lỗ lớn. Hơn 1.100 cổ đông, đại diện khoảng 61,7% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết, tham dự đại hội.

Phiên thảo luận diễn ra căng thẳng khi nhiều cổ đông liên tục yêu cầu ban lãnh đạo giải trình trực diện về việc bán cổ phiếu, chính sách thu đổi kim cương, phương án huy động vốn và triển vọng phục hồi của doanh nghiệp.

Bán cổ phiếu để hỗ trợ thanh khoản cho PNJ

Một cổ đông đặt câu hỏi về việc bà Cao Thị Ngọc Dung và các thành viên trong gia đình liên tục bán cổ phiếu PNJ, gây áp lực lên thị giá. Nhà đầu tư cũng bày tỏ lo ngại về cam kết đồng hành lâu dài của gia đình Chủ tịch trong giai đoạn doanh nghiệp gặp khó khăn.

Trả lời cổ đông, bà Dung cho biết bản thân hiểu những lo lắng khi nhà đầu tư chứng kiến các giao dịch bán cổ phiếu của nhóm lãnh đạo. Tuy nhiên, theo bà, việc giảm tỷ lệ sở hữu xuất phát từ nhu cầu tìm nguồn tiền hỗ trợ công ty vượt qua giai đoạn thiếu hụt thanh khoản.

“Nếu có một lựa chọn tốt hơn, chắc tôi cũng không muốn bán cổ phiếu của mình”, bà Dung nói.

Chủ tịch PNJ cho biết đến nay, doanh nghiệp vẫn là khoản đầu tư lớn nhất của cá nhân bà và gia đình. Việc giá cổ phiếu giảm cũng khiến gia đình chịu tổn thất như những cổ đông khác. Bà cũng tiết lộ việc cổ phiếu của con gái bị bán giải chấp gần đây nằm ngoài mong muốn của gia đình.

Theo bà Dung, gia đình đã cho PNJ vay hơn 700 tỷ đồng nhằm bổ sung dòng tiền ngắn hạn, giúp công ty duy trì hoạt động và thực hiện các cam kết thu đổi sản phẩm với khách hàng.

“Với tôi, PNJ không chỉ là nơi làm việc mà là tâm huyết cả đời. Tôi chưa bao giờ làm việc với tâm thế của một người chủ nắm giữ bao nhiêu phần trăm cổ phần, mà với tâm thế của người sáng lập, cống hiến cho sự tồn tại và phát triển của PNJ”, bà nhấn mạnh.

Bà Dung khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, bất kể ở cương vị nào. Theo bà, điều quan trọng nhất là PNJ có thể tồn tại và phục hồi, phát triển lâu dài.

Trước đó, khi khai mạc đại hội, Chủ tịch PNJ đã gửi lời xin lỗi cổ đông vì những tổn thất về giá trị đầu tư và niềm tin. Bà thừa nhận đây là giai đoạn đặc biệt khó khăn sau 40 năm phát triển của doanh nghiệp, khi những nỗ lực duy trì hoạt động và thực hiện chính sách thu đổi vẫn chưa đủ để ngăn chặn tác động tiêu cực đến kết quả kinh doanh.

Theo Tổng giám đốc PNJ Phan Quốc Công, khủng hoảng niềm tin bùng phát sau vụ việc liên quan cựu giám đốc Công ty kiểm định PNJ (P-Lab) và đường dây buôn lậu kim cương hồi tháng 7 đã tạo ra biến động lớn trên thị trường. Những thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền khiến tâm lý người tiêu dùng bị ảnh hưởng, kéo theo làn sóng khách hàng mang sản phẩm đến bán lại trong thời gian ngắn.

Ông Công cho biết quy mô thu mua lại sản phẩm trong tháng 7 tăng khoảng 10 lần so với thông thường. Riêng tháng này, giá trị sản phẩm được thu mua lại đạt gần 6.000 tỷ đồng, tương đương quy mô của cả năm 2025.

Làn sóng thu đổi khiến lượng tiền mặt và tài sản thanh khoản của PNJ suy giảm mạnh, trong khi một phần lớn nguồn lực chuyển thành hàng tồn kho kim cương. Đến cuối quý III/2026, kim cương và trang sức kim cương chiếm khoảng 52% tổng hàng tồn kho. Giá trị tích lũy từ các cam kết thu đổi đối với nhóm sản phẩm này lên tới khoảng 21.000 tỷ đồng.

Theo ban lãnh đạo, PNJ vẫn cần khoảng 100-150 tỷ đồng mỗi tháng để bù đắp chi phí vận hành hệ thống, chưa kể nhu cầu vốn lưu động tăng cao vào mùa kinh doanh cuối năm và quý I/2027.

Trong khi đó, doanh nghiệp đã có dư nợ vay ngắn hạn khoảng 3.000 tỷ đồng, với tài sản thế chấp chủ yếu là hàng tồn kho. PNJ cho biết đã làm việc với các ngân hàng và tổ chức tài chính nhưng nhận thấy điều kiện tín dụng bị thắt chặt, còn các khoản vay mới có thể đi kèm lãi suất cao.

Ban điều hành đánh giá việc tiếp tục tăng vay nợ trong bối cảnh kết quả kinh doanh suy giảm có thể làm gia tăng rủi ro tài chính. Phương án phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu cũng gặp trở ngại do khoản lỗ dự kiến năm 2026 khiến công ty khó đáp ứng điều kiện chào bán ra công chúng.

Vì vậy, khoản vay hơn 700 tỷ đồng từ gia đình Chủ tịch được xem là giải pháp hỗ trợ khẩn cấp, chưa đủ để giải quyết toàn diện nhu cầu vốn của doanh nghiệp.

PNJ dự kiến lỗ hơn 6.200 tỷ đồng trong năm 2026

Theo kết quả kinh doanh sơ bộ được công bố tại đại hội, quý III/2026, PNJ đạt doanh thu thuần 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp còn 609 tỷ đồng, giảm 62%; công ty ghi nhận lỗ sau thuế 258 tỷ đồng, so với mức lãi 496 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Kết quả này chưa bao gồm khoản dự phòng tổn thất liên quan đến chính sách thu đổi kim cương.

Ông Công lý giải biên lợi nhuận gộp giảm do tỷ trọng giao dịch thu đổi tăng, phát sinh dự phòng đối với hàng mua lại, cơ cấu doanh thu thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng bán sỉ và công ty điều chỉnh giá một số sản phẩm kim cương.

Trong tháng 7-8, doanh thu đạt khoảng 5.700 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ. Dù vậy, một phần đáng kể đến từ việc khách hàng đổi sản phẩm cũ lấy sản phẩm mới nên chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu mua sắm mới. Theo ban điều hành, doanh số bán lẻ giảm khoảng 20-41%, trong khi kênh bán sỉ tăng khoảng 60% so với cùng kỳ.

Trước tình hình này, PNJ trình cổ đông điều chỉnh kế hoạch doanh thu năm 2026 từ 48.660 tỷ đồng xuống còn 39.057 tỷ đồng, giảm khoảng 20% so với kế hoạch ban đầu nhưng vẫn cao hơn 10% so với năm 2025.

Đáng chú ý, công ty dự kiến trích lập hơn 7.071 tỷ đồng dự phòng liên quan đến chính sách thu đổi sản phẩm, khiến kế hoạch lợi nhuận sau thuế chuyển từ mức lãi khoảng 3.400 tỷ đồng sang lỗ 6.271 tỷ đồng. Nếu được hiện thực hóa, đây sẽ là mức lỗ kỷ lục của PNJ.

Bên cạnh đó, công ty cũng trình phương án giảm cổ tức tiền mặt năm 2025 từ 20% xuống 10% và không chia cổ tức tiền mặt năm 2026. Việc điều chỉnh nhằm bảo toàn nguồn lực tài chính trong giai đoạn tái cấu trúc.

PNJ cũng đề xuất hoàn nhập tối đa 4.603 tỷ đồng từ Quỹ đầu tư phát triển sang lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Theo ban điều hành, đây chỉ là việc điều chuyển nội bộ trong vốn chủ sở hữu, không tạo ra dòng tiền mới, không làm thay đổi tổng vốn chủ sở hữu và không cải thiện kết quả kinh doanh năm 2026.

Để giải quyết nhu cầu vốn, PNJ trình cổ đông phương án phát hành riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu, hướng đến mục tiêu huy động khoảng 8.000 tỷ đồng.

Theo phương án dự kiến, 60% nguồn vốn được sử dụng cho chiến lược phát triển kinh doanh, thích ứng với những thay đổi của thị trường và xử lý các vấn đề liên quan đến chính sách thu đổi; 20% bổ sung vốn lưu động phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh; 20% còn lại dùng để thực hiện các nghĩa vụ tài chính của công ty.

Trước lo ngại việc phát hành có thể khiến nhà đầu tư mới nắm quyền chi phối PNJ, ban lãnh đạo khẳng định mục tiêu chính là huy động nguồn lực tài chính, không phải tìm kiếm cổ đông kiểm soát mới.

Số lượng 550 triệu cổ phiếu là mức tối đa được trình cổ đông ủy quyền. Lượng phát hành thực tế sẽ phụ thuộc vào nhu cầu vốn và giá chào bán. Theo giải thích của doanh nghiệp, tỷ lệ 51,8% được đề cập trong phương án là tỷ trọng tối đa của toàn bộ số cổ phiếu phát hành mới trong tổng số cổ phiếu sau phát hành, không đồng nghĩa một nhà đầu tư riêng lẻ sẽ sở hữu tỷ lệ này.

Giá chào bán dự kiến không thấp hơn bình quân giá đóng cửa cổ phiếu PNJ trong 30 phiên giao dịch liên tiếp trước ngày HĐQT quyết định giá, đồng thời không thấp hơn giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu theo báo cáo tài chính hợp nhất gần nhất đã được kiểm toán hoặc soát xét.

PNJ cho biết chưa có cam kết hay ràng buộc với nhà đầu tư nào đối với đợt phát hành. Sau đại hội, doanh nghiệp dự kiến thuê đơn vị tư vấn độc lập để triển khai phương án và tìm kiếm nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp có năng lực tài chính, khả năng đồng hành lâu dài.

Chuyển hướng thu đổi, kỳ vọng phục hồi từ năm 2027

Một trong những vấn đề được cổ đông quan tâm là khả năng PNJ tiếp tục thực hiện cam kết thu đổi kim cương bằng tiền mặt. Theo ban điều hành, với giá trị thu đổi tích lũy khoảng 21.000 tỷ đồng, doanh nghiệp không thể đáp ứng toàn bộ nghĩa vụ bằng tiền mặt trong thời gian ngắn.

PNJ dự kiến ưu tiên phương án khách hàng đổi sản phẩm cũ sang các dòng sản phẩm mới, kết hợp một phần tiền mặt và chương trình ưu đãi. Đối với trang sức vàng, công ty áp dụng thời hạn thanh toán T+2 hoặc T+7; riêng nhóm kim cương, thời hạn thanh toán vẫn là 120 ngày, đi kèm hạn mức.

Trong 1-2 năm tới, doanh nghiệp dự kiến hạn chế sử dụng tiền mặt để mua lại kim cương, tập trung xử lý hàng tồn kho và khuyến khích khách hàng chuyển sang sản phẩm khác.

Theo kịch bản tài chính của ban điều hành, PNJ giả định 80% khách hàng chấp nhận đổi sang sản phẩm hiện có. Với giả định này, công ty ước tính nhu cầu huy động vốn khoảng 8.000 tỷ đồng. Nếu tỷ lệ khách hàng đồng ý đổi sản phẩm thấp hơn, nhu cầu tiền mặt có thể tăng lên 10.000-14.000 tỷ đồng.

Ban lãnh đạo cho rằng việc thanh lý nhanh lượng hàng tồn kho với kim cương chiếm tỷ trọng lớn khó thực hiện do thị trường không thể hấp thụ ngay và có thể buộc doanh nghiệp phải giảm giá sâu. Do đó, chuyển hướng thu đổi được xem là cách vừa duy trì cam kết với khách hàng, vừa giảm áp lực thanh khoản.

Song song với việc xử lý hàng tồn kho, PNJ dự kiến đóng cửa 25-30 điểm bán kém hiệu quả, tập trung phục hồi hoạt động bán lẻ và triển khai các chương trình phục vụ mùa cưới, mua sắm cuối năm.

Liên quan đến P-Lab, ban lãnh đạo cho biết HĐQT đã thành lập tổ công tác đặc biệt từ ngày 8/8/2026 để rà soát các vấn đề về kỹ thuật, pháp lý và quy trình vận hành. Theo kết quả kiểm tra nội bộ được công bố tại đại hội, tổ công tác không phát hiện sai phạm mang tính trọng yếu hoặc thất thoát tài sản của PNJ tại đơn vị được kiểm tra. Ban điều hành cũng cho biết tại thời điểm diễn ra đại hội, công ty không có hoạt động thanh tra, kiểm tra nào đang diễn ra.

Về triển vọng, PNJ đặt mục tiêu có lãi trở lại từ năm 2027, với lợi nhuận sau thuế khoảng 100 tỷ đồng. Đến năm 2029, doanh nghiệp hướng tới doanh thu 57.700 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.600 tỷ đồng, với điều kiện phương án huy động vốn và tái cấu trúc được triển khai thành công.

Tại đại hội, bà Cao Thị Ngọc Dung tiếp tục khẳng định mong muốn đồng hành cùng PNJ trong quá trình phục hồi. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa các mục tiêu đặt ra sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc doanh nghiệp huy động được nguồn vốn cần thiết, kiểm soát nghĩa vụ thu đổi và khôi phục niềm tin của khách hàng.

Kết thúc phiên họp, các nội dung trình cổ đông lấy ý kiến đều được thông qua.