Tập đoàn Quế Lâm: Đổi mới sáng tạo, phát triển nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn

Từ yêu cầu thực tiễn đến hướng đi bền vững

Sau gần 40 năm đổi mới, nông nghiệp Việt Nam đạt nhiều thành tựu, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, tạo việc làm, cải thiện sinh kế và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, ngành nông nghiệp vẫn đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, chi phí đầu vào, ô nhiễm môi trường, chất lượng vật tư nông nghiệp và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc. Việc phụ thuộc vào tài nguyên, sử dụng hóa chất thiếu kiểm soát và lãng phí phụ phẩm cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp trở thành hướng đi cần thiết. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị sản phẩm và thúc đẩy sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Theo định hướng này, Tập đoàn Quế Lâm tập trung phát triển mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, liên kết chuỗi giá trị, kết hợp tiến bộ khoa học công nghệ với kinh nghiệm sản xuất tại địa phương. Mô hình hướng đến sự gắn kết giữa trồng trọt, chăn nuôi, chế biến và tiêu thụ, qua đó tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người nông dân.

Khoa học công nghệ làm nền tảng cho kinh tế tuần hoàn

Ông Nguyễn Hồng Lam - Chủ tịch Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Quế Lâm cho biết, với Quế Lâm, phát triển nông nghiệp hữu cơ không chỉ là thay đổi phương thức canh tác mà còn đòi hỏi tổ chức lại toàn bộ chuỗi sản xuất. Doanh nghiệp chú trọng ứng dụng công nghệ sinh học, sử dụng chế phẩm vi sinh, tận dụng thảo mộc trong quy trình phù hợp và tăng cường kiểm soát các khâu sản xuất. Mục tiêu là giảm sự phụ thuộc vào đầu vào hóa học, cải thiện môi trường canh tác và hướng đến sử dụng hiệu quả nguồn lực sẵn có.

Theo ông Nguyễn Hồng Lam, triết lý phát triển được doanh nghiệp xác định là thuận theo tự nhiên, gắn trồng trọt với chăn nuôi và coi phụ phẩm nông nghiệp là nguồn nguyên liệu có thể tái sử dụng. Chất thải hữu cơ sau xử lý phù hợp có thể trở thành đầu vào cho quá trình sản xuất phân bón, góp phần khép kín vòng tuần hoàn và hạn chế lãng phí tài nguyên.

Song song với công nghệ, Quế Lâm chú trọng xây dựng các mối liên kết giữa doanh nghiệp, người nông dân và những chủ thể tham gia chuỗi giá trị. Theo định hướng này, người nông dân không chỉ tiếp nhận quy trình sản xuất mà còn cần được hỗ trợ về kiến thức, kỹ thuật, đầu vào và kết nối tiêu thụ. Sự minh bạch trong hợp tác, trách nhiệm của các bên và khả năng duy trì đầu ra là những yếu tố quan trọng để mô hình phát triển lâu dài.

Đổi mới sáng tạo vì thế không chỉ nằm ở việc áp dụng thiết bị hay công nghệ mới, mà còn thể hiện trong cách tổ chức sản xuất, quản trị chất lượng và xây dựng quan hệ hợp tác. Khi các khâu được kết nối chặt chẽ, người sản xuất có thêm cơ sở để chủ động kế hoạch, còn thị trường có điều kiện tiếp cận thông tin rõ ràng hơn về nguồn gốc sản phẩm.

Tổ hợp kinh tế 4F và hệ sinh thái liên kết chuỗi giá trị

Một nội dung đáng chú ý trong định hướng phát triển của Quế Lâm là Tổ hợp kinh tế 4F, gồm Farm (trang trại), Food (thực phẩm), Feed (thức ăn chăn nuôi) và Fertilizer (phân bón). Mô hình này hướng đến kết nối hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, chế biến thực phẩm, sản xuất thức ăn và phân bón trong một chuỗi có sự hỗ trợ lẫn nhau.

Theo định hướng vận hành, phụ phẩm của khâu này có thể trở thành nguyên liệu cho khâu khác sau khi được xử lý phù hợp. Cách tiếp cận đó góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, giảm lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Tổ hợp cũng được định hướng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng công nghệ sinh học, tự động hóa và công nghệ số vào điều kiện sản xuất tại Việt Nam.

Bên cạnh 4F, Quế Lâm xây dựng hệ sinh thái gồm các yếu tố về con người; cộng đồng và hệ thống chính trị; khoa học, kỹ thuật, công nghệ; dinh dưỡng cây trồng, vật nuôi; liên kết chuỗi giá trị; văn hóa và truyền thông. Các thành phần này được định hướng phối hợp nhằm tạo nền tảng cho quá trình chuyển giao kỹ thuật, tổ chức sản xuất và kết nối thị trường.

Mô hình liên kết chuỗi giá trị cũng đặt ra yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và trách nhiệm của từng chủ thể. Đây là những yếu tố có ý nghĩa đối với niềm tin của người tiêu dùng, nhất là khi nhu cầu về thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng và phương thức sản xuất có trách nhiệm ngày càng được quan tâm.

Đồng hành cùng người nông dân, hướng tới tương lai xanh

Trong chiến lược phát triển, Quế Lâm xác định người nông dân là chủ thể quan trọng của chuỗi giá trị. Việc hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn quy trình và kết nối tiêu thụ được xem là những nội dung cần thiết để người sản xuất từng bước nâng cao năng lực, giảm rủi ro và chủ động hơn trước biến động thị trường

Liên kết sản xuất và tiêu thụ, nếu được tổ chức minh bạch, có cơ chế phân chia lợi ích phù hợp và duy trì ổn định, có thể góp phần hạn chế tình trạng được mùa mất giá. Đồng thời, việc tận dụng phụ phẩm, cải thiện chất lượng đất và giảm tác động tiêu cực đến môi trường cũng mở ra hướng phát triển nông nghiệp gắn với lợi ích kinh tế và trách nhiệm xã hội.

Theo nội dung doanh nghiệp công bố, mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, liên kết chuỗi giá trị Quế Lâm đã được cơ quan quản lý ngành nông nghiệp lựa chọn để xem xét nhân rộng. Việc triển khai tại các địa phương cần tiếp tục gắn với điều kiện thực tế, quy trình kỹ thuật, năng lực tổ chức và cơ chế giám sát phù hợp.

Trong thời gian tới, Quế Lâm định hướng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hoàn thiện liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ; đồng thời nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và quản lý chất lượng nông sản.

Phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn là hành trình đòi hỏi sự kiên trì, đầu tư và phối hợp của nhiều bên. Với doanh nghiệp, người nông dân, cơ quan quản lý và cộng đồng, sự đồng hành trên cơ sở minh bạch, trách nhiệm và lợi ích hài hòa sẽ góp phần tạo dựng những chuỗi giá trị bền vững hơn, hướng tới nền nông nghiệp Việt Nam hiệu quả, nhân văn và thân thiện với môi trường.