Việt Nam chính thức tắt sóng 2G, có thể bị gián đoạn nghe, gọi, người dùng cần lưu ý gì?

Tắt sóng 2G, thúc đẩy chuyển đổi số

Đầu những năm 1990, khi nhu cầu sử dụng thông tin di động bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam, lựa chọn công nghệ nào để triển khai là bài toán không hề đơn giản. Khi đó ngành viênc thông đã tính đến phương án sử dụng công nghệ analog để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện Đặng Văn Thân và lãnh đạo ngành Bưu chính Viễn thông đã quyết định lựa chọn công nghệ số GSM, hướng tới một mạng lưới hiện đại và đồng bộ, từ mạng nội hạt đến truyền dẫn đều sử dụng công nghệ số.

Năm 1992, Tổng cục Bưu điện bắt đầu đàm phán với các đối tác để chuẩn bị triển khai GSM trên phạm vi toàn quốc. Tháng 7/1993, Alcatel được lựa chọn để triển khai mạng di động đầu tiên tại Hà Nội. Cuối năm 1993 và đầu năm 1994, GSM tiếp tục được mở rộng tại TPHCM với đối tác Ericsson. Ngày 16/4/1993, MobiFone - mạng di động đầu tiên của Việt Nam, chính thức đi vào hoạt động. Đến năm 1994, mạng GSM được thiết lập và chính thức cung cấp dịch vụ tại một số thành phố lớn.

Sau hơn 30 năm, công nghệ GSM/2G tại Việt Nam bước vào chặng cuối của vòng đời.

Chủ trương tắt sóng 2G đã được định hướng từ năm 2019. Trong quá trình chuẩn bị, Bộ TT&TT và các doanh nghiệp di động triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy người dùng chuyển từ điện thoại 2G Only sang smartphone, đồng thời phát triển hạ tầng di động băng rộng.

Theo lộ trình, hệ thống thông tin di động 2G được tiếp tục sử dụng đến hết ngày 15/9/2026, ngoại trừ việc cung cấp dịch vụ tại khu vực quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và các nhà giàn DK.

Việc tắt sóng 2G nhằm thúc đẩy thực hiện các mục tiêu trong Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 mà Thủ tướng đã phê duyệt. Đây là chủ trương có ý nghĩa lớn, khi cả nước chuyển sang nền tảng 4G, 5G, giúp người dân ở mọi vùng miền đều có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, y tế và giáo dục từ xa… chứ không chỉ là thay một công nghệ cũ bằng công nghệ mới hơn.

Trong những năm qua, các lỗ hổng bảo mật của mạng 2G đã và đang bị tội phạm mạng khai thác ngày càng nhiều, đặc biệt là tình trạng phát tán tin nhắn rác và lừa đảo qua tin nhắn. Không chỉ vậy, 2G cũng là nguyên nhân cản trở việc triển khai những kết nối di động mạnh mẽ hơn như 4G/5G/6G. Do đó, việc tắt sóng 2G là cần thiết.

Có thể ảnh hưởng nghe gọi ngay trên điện thoại thông minh

Trên thực tế, việc tắt sóng 2G có thể ảnh hưởng đến cả những người sử dụng điện thoại thông minh, hỗ trợ kết nối Internet thay vì chỉ các điện thoại 2G only như trước.

Nguyên nhân là một số smartphone dù hiển thị 4G và truy cập internet bình thường, nhưng khi gọi điện vẫn chuyển xuống mạng 2G để duy trì kết nối thoại. Quá trình này diễn ra tự động nên phần lớn người dùng không nhận biết.

Đại diện Viettel chia sẻ, khi sóng 2G không còn, những điện thoại này cần thực hiện cuộc gọi trực tiếp trên mạng 4G thông qua công nghệ VoLTE (Voice over LTE). Nếu thiết bị không hỗ trợ, chưa bật VoLTE hoặc thuê bao chưa được kích hoạt dịch vụ, người dùng có thể vẫn truy cập internet bằng 4G nhưng gặp gián đoạn khi thực hiện hoặc nhận cuộc gọi.

Điện thoại có 4G chưa đồng nghĩa với việc chắc chắn có thể nghe, gọi bình thường sau khi 2G được tắt. Những người sử dụng điện thoại đời cũ, máy xách tay hoặc thiết bị không phân phối chính thức tại Việt Nam cần chủ động kiểm tra khả năng gọi trên mạng 4G trước khi sóng 2G được tắt.

Theo VinaPhone, để duy trì cuộc gọi trên mạng 4G, thuê bao cần sử dụng SIM 4G/5G, thiết bị hỗ trợ VoLTE, bật tính năng này trên điện thoại và được kích hoạt dịch vụ tương ứng.

Nếu không thể sử dụng cuộc gọi trên mạng 4G, người dùng kiểm tra ba yếu tố: điện thoại có hỗ trợ VoLTE hay không, SIM có phải SIM 4G/5G hay không, và thuê bao đã được kích hoạt dịch vụ thoại trên 4G chưa.

Nói cách khác, điện thoại hỗ trợ kết nối 4G không đồng nghĩa với việc thuê bao chắc chắn có thể nghe gọi bình thường sau khi sóng 2G được tắt. Nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng chủ yếu là những người sử dụng điện thoại đời cũ, máy xách tay hoặc các thiết bị không được phân phối chính hãng tại thị trường Việt Nam.

Để kiểm tra thiết bị có hỗ trợ VoLTE hay không, người dùng có thể truy cập vào Cài đặt > Di động > SIM > Thoại & dữ liệu, sau đó tìm các tùy chọn như VoLTE hoặc Cuộc gọi VoLTE. Tùy theo từng thiết bị và phiên bản phần mềm, vị trí của cài đặt này có thể thay đổi.